Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/34 K.2024/46

Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı...şirket yetkilisinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Yüzde doksanbeş (%95) hissenin tarafına ait olduğunu şuanda pasif durumda olan ...nin karar defterini kaybettiğini, 2015 yılı Nisan ayında bu yana karar defteri olmadığından müdür atamasının yapılamadığını, şirketin tasfiyesi ve diğer vergisel hukuksal yükümlülüklerin yerine getirilebilmesi için müdür atamasının yapılmasının gerektiğini belirterek, şirket karar defterinin yeniden çıkarılması için zayi belgesinin verilmesi talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, TTK'nun 82/7 maddesinde dayalı olarak zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

TTK 82/7 de öngörülen zayi, tacirin bütün dikkat ve ihtimamı göstermesine rağmen elinde olmayan sebeplerle, saklaması gereken defter ve kayıtların mücbir sebeplere istinaden zayiidir. TTK 18/2.maddesine göre her tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.

Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.

TTK'nın 64/4. Maddesinde yevmiye defteri, defteri kebir, envanter ve karar defterinin de ticari defterlerden olduğu sayılmıştır. Bu nedenle davacının dava açmada hukuki yararı olduğu kabul edilmiştir.

Maddî ve hukukî olgular ışığında somut olayda, yukarıda açıklandığı gibi TTK anlamında zayi belgesi verilebilmesi için davacının, defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş olduğunu, ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmiş olduğunu, yasa gereği tutmak ve saklamak zorunda olduğu işletmeye ait defterini emin koşullarda saklayıp, muhafaza ettiğini gösterecek her hangi bir husus ileri sürmediği görülmüştür.

Talep eden yan, tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlü olduğu (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 15/10/2007 tarih 2006/9938 esas 2007/12819 karar, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 03/12/2014 tarih 2014/13593 esas 2014/18941 karar sayılı emsal içtihatları) gibi talep edenin tacir olması nedeniyle basiretli davranma yükümlülüğü de bulunmaktadır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı...tarafça şirketin karar defterinin 2015 yılı Nisan ayında kaybedilmesine ilişkin olarak TTK 82/7 maddesinde belirtilen şekilde bir sebep ileri sürülmediği, defterlerin sadece kaybedildiğinin bildirildiği, ne şekilde ve nasıl kaybedildiğine ilişkin dosyaya herhangi bir belge ve delil ibraz edilmediği, davacı...şirketin basiretli tacir gibi davranmamış olduğu ve ayrıca 6102 sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde belirtilen dava açma süresi içerisinde davanın açılmadığı anlaşılmakla, davacı...şirkete ait defterlerinin zayii şartlarının oluşmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır