Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/790 K.2025/951

Mahkememizde görülmekte bulunan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından müvekkil şirket ve çalışanı ... aleyhine, Antalya Genel İcra Dairesinin ... /... sayılı dosyası ile ilamsız i̇cra takibi başlatıldığını, takibe konu ödeme emrinin müvekkili şirkete elektronik tebligat yolu ile yapıldığını, ancak şirketin sekreteryasındaki bir aksaklık nedeni ile takibe süresinde itiraz edilemediğini, dava dışı diğer borçlu olan ... ... açısından süresi içinde borca itiraz edildiğini ve onun açısından takibin durdurulması kararı alındığını,

süresinde itiraz edilmemiş olması sebebiyle takibin kesinleştiğini ve banka hesaplarına haciz tatbik edildiğini, müvekkili şirketin haciz tehdidi altında borcu ödeyerek dosyanın infazını ve hacizlerin fekkini sağladığını, davalı şirketin talep ettiği miktarın gerçeğe uygun olmadığını, müvekkilinin böyle bir borcunun bulunmadığını, takip talebi ile talep edilen ...

TL tutarındaki alacağın, ... tarihli trafik kazası sonucu ... plakalı araçta oluşan değer kaybı tazminatı olduğunu, kaza tespit tutanağının tek başına bir alacağın veya borcun sebebi olamayacağını, müvekkilin çalışanı ... tarafından kullanılan davalı araç kiralama şirketine ait olan ... plakalı aracın hakimiyetinin kaybolması üzerine trafik kazası meydana geldiğini, aracın yediemin otoparkında 1 aydan fazla bir süre yattığını, bu süre içerisinde her 10 gün veya 15 günde bir aracın yatma bedeli adı altında, ilk gün kiralanan bedeli üzerinden davalı şirkete ödeme yapıldığını, aracın otoparktan alınıp ... ye götürüldüğünü,

aracın ... de 2,5-3 ay kaldığını, aracın ... de kaldığı her 10 gün için müvekkili şirketten araç yatma parası istenildiğini, araç yatırıldıktan sonra değer kaybı olarak ... TL talep edildiğini, müvekkili tarafından davalı şirkete yaklaşık ...

TL gibi bir tutarda yatma parası ödendiğini, hasar raporunda tamir süresinin 15 gün olarak belirlendiğini, 15 gün için toplam kira bedelinin ... .-TL olacağını, talep edilen kira bedelinin fahiş olduğunu belirterek davanın kabulüne, müvekkilinin davalı şirkete borcu olmadığının tespitine, haksız ve i̇cra tehdidi altında ödemiş olduğu bedelin tespit edilerek, daha sonra arttırılmak üzere şimdilik ...

TL olarak istirdadına ve bu bedelin müvekkili tarafından yapılan ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; icra tehdidinin ... TL'lik meblağ yönünden söz konusu olmadığını, bu sebeple iddia olunan ...

TL'lik ödemenin iadesinin istirdat davasına konu edilemeyeceğini, bu meblağ yönünden hukuki yarar yokluğu olduğunu, söz konusu meblağın menfi tespit davasına konu edildiği iddiasının dava dilekçesinde harca esas tayin edilen tutarlar yönünden geçersizlik barındığını, yargılama yönünden harca esas kılınan tutarın .... TL'lik ödemeye ilişkin kısmi istem barındıran ... TL olduğunu, tarafların kendi aralarındaki irade uyuşmasına dayalı ödendiği iddia edilen ...

TL'lik meblağa ilişkin herhangi bir harca esas değer tayin edilmediğini, menfi tespit isteminin harçlandırılmaması sebebiyle kabul edilebilir bir yanı bulunmadığını, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, ... .... davacı şirketin çalışanı olduğunu, çalıştığı iş ile ilgili kullanmak üzere müvekkili araç kiralama şirketinden ... plakalı aracı kiraladığını, bu sebeple ... ... ve davacı şirketin müştereken müteselsilen sorumlu olduğunu, ... plakalı aracın kasko sigortası .... ...

A.Ş.'ye gerekli bildirimlerin yapıldığını, davacıdan talep edilen tutarın sigorta teminatı dışında kaldığını, müvekkilinin .... .... A.Ş.'den ... tarihinde ... TL'lik bir ödeme aldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından ekspertiz raporu, taahhütname, araç ruhsatı, kira sözleşmesi, kaza tespit tutanağı, e-arşiv faturalar, poliçe, davalı vekili tarafından poliçe, kaza tespit tutanağı, kira sözleşmesi, değer kaybı raporu, ibraname, mutabakatname, tazminat makbuzu, ekspertiz raporu, e-arşiv faturalar, e-faturalar delil olarak sunulmuş, mahkememizce tramer kayıtları, sigorta evrakları getirtilmiş, gelen yazı cevapları dosya arasına alınmış, bilirkişi incelemesi yaptırılarak tüm deliller toplanmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı tazminatına dayalı başlatılan ilamsız icra takibinden kaynaklı borçlu bulunmadığının tespitine ve haciz baskısı altında ödenen bedelin istirdatına ilişkindir.

Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... /... E. Sayılı dosyasının uyap sisteminden incelenmesinde; davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine ... TL değer kaybının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleştiği, davacı borçlunun .... tarihinde toplam ... TL ödeme yaptığı , dosya borcunun kapatıldığı anlaşılmıştır.

Tüm deliller toplandıktan sonra dosyamız trafik kazasındaki kusur durumunun tespiti için trafik bilirkişiye tevdi edilmiş olup, alınan ... tarihli raporda özetle; sürücü ...'in tam kusurlu olduğu, ... plakalı araçta dosyaya konu kaza sebebiyle meydana gelen hasara ilişkin işlem gören parçalara ilave SBM sisteminde kayıt altına alınan hasar tutarının reel piyasa koşullarına göre ... -TL tutarında değer kaybı meydana geleceği belirtilmiştir. Alınan raporun gerekçeli ve denetime açık olduğu görülmüştür.

İstirdat miktarının tespiti konusunda dosya hesap alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş olup, alınan ... tarihli raporda özetle. Sigorta şirketi tarafından hasar dosyası kapsamında hasara yönelik olarak davalı sigortalıya ve servise tazminat ödemesi yapıldığı ve davalıya herhangi bir değer kaybı tazminatı ödemesi yapılmadığının bildirildiği, davacı şirket tarafından icra dosyasına ... tarihinde ... TL toplam ödeme yapıldığı, teknik bilirkişiler tarafından belirlenen ...

TL değer kaybı bedeli üzerinden yapılan hesaplamaya göre, icra harç ve giderleri, icra vekalet ücreti, faiz ve ferileri dahil, ... ödeme tarihi itibariyle dosya borcunun ... TL olduğu , davacı şirket tarafından, Genel İcra Müdürlüğü’nün .... /... E. sayılı dosyasına yapılan fazla ödemenin (.... TL ödeme – ... TL icra dosya borcu) =

... TL olduğu, belirtilmiştir. Alınan raporun gerekçeli ve denetime açık olduğu görülmüştür.

Davacı vekili ... tarihli ıslah dilekçesinde özetle; ... .-TL olan taleplerini ... .-TL'ye yükselttiklerini beyan etmiştir.

Davacının, menfi tesbit-istirdat davasında ıslah yolu ile talebini artırması mümkündür. İİK'nın 72/7. maddesi uyarınca istirdat davasının, borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek zorunda kalan bir kişinin parayı ödediği tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması gerekmektedir. İstirdat davası için geçerli olan ve son ödeme tarihinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılması kuralı ıslah için de geçerlidir.

Başka bir deyişle,borçlu istirdat davasını açarken ödemiş olduğu paranın tamamını değil de bir kısmını dava konusu yapmışsa, fazla olan kısma ilişkin hakkını saklı tutsa da dava konusu yapmadığı kısım için bir yıllık hak düşürücü süre işlemeye devam eder.

Somut olayda;davacı borçlu vekili, parayı icra dairesine ödediği tarih olan ... tarihinden itibaren 1 yıllık sürede ... tarihinde ... TL dava değeri üzerinden davasını açmıştır. Islahını ise ... tarihinde yapmış ve harcını yatırmıştır. Islaha konu ... TL yönünden ödeme tarihi ile ıslah tarihi arasında 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama , toplanan deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket çalışanı ... ... .... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın tek taraflı trafik kazası yaptığı, kazada sürücü ... ... ... tam kusurlu olduğu, davalı araç kiralama şirketine ait olan ... plakalı araçta ...

TL değer kaybı oluştuğu , davalı şirket tarafından davacı aleyhine başlatılan Antalya Genel İcra Dairesinin ... /... sayılı dosyasında talep edilen .... TL değer kaybı bedelinin fazla olup, yargılama sırasında ... tarihinde toplam ... TL 'nin icra dosyasına ödendiği, hükme esas hesap uzmanı bilirkişisi raporuna göre ... TL'nin fazla ödendiği anlaşılmış, davacı borçlunun süresi içinde dava açarken talep ettiği ...

TL yönünden istirdat davasının kabulüne karar vermek gerekmiş, ıslaha konu .... TL yönünden ödeme tarihi ile ıslah tarihi arasında 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gözetilerek ıslah ile arttırılan miktara ilişkin talebin hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (e-imzalıdır) Hakim ... · (e-imzalıdır)