Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/706 K.2025/714

Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı şirket temsilci dava dilekçesinde özetle.

Kurumlar Vergi Dairesi'nde kayıtlı ...'nin müdürü olduğunu, şirketin 15 yıldır hiçbir faaliyeti olmadığını, şirketin arşiv evraklarını annesine ait binanın bodrum katında sakladığını, buraya uzun aralıklarla arada uğradığını, ... tarihinde depoya gittiğinde evrakların nemden zarar görerek kullanılmaz halde bulduğunu, karakola giderek yetkililere durumu bildirdiğini, daha sonra konuyla ilgilenemediğini, ortağı ve aynı zamanda eski eşi olan ...'nın sağlık sorunlarından dolayı sağlık ve sosyal güvencelerden yararlanamadığını, malulen emekliliği için yaptığı başvuruda ise ilgili şirket ortaklığının kesilmesi gerektiğinin belirtildiğini,

karar defteri olmadığı için hiçbir işlem yapamadıklarını, karar defterinin yeniden alınabilmesi için zayi belgesine ihtiyacı olduğunu zayi belgesinin tarafına verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, TTK'nun 82/7 maddesinde dayalı olarak zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. TTK 82/7 maddesine göre "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." Maddede öngörülen 30 günlük süre hak düşürücü süredir ve mahkemelerce resen gözönünde tutulur.

TTK 82/7 de öngörülen zayi, tacirin bütün dikkat ve ihtimamı göstermesine rağmen elinde olmayan sebeplerle, saklaması gereken defter ve kayıtların mücbir sebeplere istinaden zayiidir. TTK 18/2.maddesine göre her tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.

Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, talep edenin, zayi olduğunu bildirdiği belgeleri muhafaza yönünden basiretli iş adamı gibi davranmadığı dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Davacı şirketin karar defterinin şirket yetkilisinin annesine ait evin bodrum katında saklandığı, ... tarihinde depoya gidildiğinde evrakların bir kısmının nemden zarar görmüş ve kullanılamaz halde bulduğu beyan edilerek TTK 82/7 maddesinde belirtilen şekilde bir sebep ileri sürülmediği, ileri sürülen zayi nedeninin TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca olağan dışı ve önlenemez nedenlerden kaynaklanmadığı, davacının bir ticaret şirketi olduğu ve basiretli tacir gibi davranmamış olduğu ve ticari defterlerin saklanmasında gereken özeni göstermediği,

ayrıca ziyaı öğrendiği tarih olan ... tarihinden itibaren otuz günlük hak düşürücü süreden çok fazla zaman geçtikten sonra zayi belgesi talebinde bulunduğu anlaşılmakla, zayii şartlarının oluşmadığı kanaatine varılarak talebin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (E-İmzalıdır) Hakim ... · (E-İmzalıdır)