Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/807 K.2025/823

Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin adres değişikliği için eşyalarını kolilediği ve yeni adrese arabası ile götürdüğü esnada kolilerini iş yerinin önüne koyduğunu, aracını park edip geldiğinde kolilerden birinin olmadığını farkettiğini, kaybolan kolilerin içerisinde geçmiş yıllara ait karar defterleri, tahsilat makbuzları, ajanda, özel notların ve sair kırtasiye malzemelerinin bulunduğunu, ... Polis Merkezi Amirliğine .../... sayılı başvuruda bulunduklarını, bahsedilen evrakların zayi olduğunu belirterek davaya konu defterlerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, TTK'nun 82/7 maddesinde dayalı olarak zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

TTK 82/7 de öngörülen zayi, tacirin bütün dikkat ve ihtimamı göstermesine rağmen elinde olmayan sebeplerle, saklaması gereken defter ve kayıtların mücbir sebeplere istinaden zayiidir. TTK 18/2.maddesine göre her tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.

Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, hırsızlık olayı tacirin kendisine kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen bir olay ise de, tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği, Yargıtay 11. HD'nin 11/06/2014 tarihli ve 2014/6248 E., 2014/11141 K. sayılı kararında da ifade edildiği üzere, tacirin defter ve belgelerini şirket merkezinde bulundurması ve koruması için gerekli tedbirleri alması gerektiği, şirket temsilcisinin şirketin ticari merkezi dışında taşınma sırasında şirkete ait defter ve belgeleri sokakta bırakmasının özenli bir davranış olmadığı,

bu nedenlerle tacirin basiretli davranmadığı, söz konusu defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermediği, ileri sürülen zayi nedeninin TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca olağan dışı ve önlenemez nedenlerden kaynaklanmadığı, şirkete ait defterlerin ve belgelerin zayii şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmakla talebin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (E-İmzalıdır) Hakim ... · (E-İmzalıdır)