Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/577 K.2020/667

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ...-... arasında ... tarihinde açık hesap ticari ilişki başladığını, davalının müvekkili firmaya izolasyon malzemesi teslim edeceğini karşılığında da müvekkili tarafından bedelinin ödeneceğini, müvekkili şirketin önden avans olarak çekleri verdiğini davalının da dönem dönem mal teslim ettiğini, taraflar arasındaki ilişkide her çek belli bir sevkiyat için olmamakla beraber avans şeklinde önden verilmekte olduğunu, bu ticari ilişki neticesinde müvekkili firma tarafından ...-TL borç kaydedildiğini,

davalı firma tarafından ancak ...-TL'lik mal sevkiyatı yapıldığını ve ...-TL müvekkilinin ...'tan alacaklı olduğunu, davalının bir çok firmaya borçlanarak piyasadan kaybolduğunu, davalı ile aralarındaki avans çeklere ilişkin Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas ve Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../...

Esas dosyaları ile borçlu olmadıklarının tespitine yönelik davalarının devam ettiğini ayrıca davalının kötü niyetinin bir diğer göstergesi olarak verilen başka bir avans çek üzerinde tahrifat yapmasından kaynaklı olarak Antalya CBS'nin .../... soruşturma dosyası ile şikayetin devam ettiğini, davaya konu ...-TL meblağlı ... / ...

Şubesi ... numaralı ... tarihli müvekkiline ait çekin davalıya mal sevkiyatları için önceden verilen avans çeklerden biri olduğunu, müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı bu çekin arka yüzünde de çekin ... tarafından ibraz edildiğini, bu çek yönünden borçlu olmadıklarının tespiti gerektiğini ve istirdatına karar verilmesini, ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap özetle; müvekkili şirketin bir ...

Şirketi olduğunu, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Factoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu'na göre ticari işletmelerin mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilen alacakları ile BDDK tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilebilen mal veya hizmet satışına bağlı doğmuş ve doğacak alacaklarını devir ve temlik almakta ve bu suretle, ticari işletmelere faktoringin finansman, tahsilat ya da garanti hizmetini sunduklarını, müvekkili şirket ile diğer davalı ... arasında da ... tarihli factoring sözleşmesi imzalandığını, iş bu faktoring sözleşmesi kapsamında,

... tarihinde limit arttırım sözleşmesinin taraflar arasında imzalandığını, ... tarafından ...'den olan alacağına ... tarihli ... nolu ...-TL bedelli fatura ile ... tarihli ... nolu ...-TL bedelli fatura alacaklarını müvekkil şirkete devir ve temlik ettiğini ve ...'a faktoringin finansman hizmeti sunulduğunu, dava konusu edilen çek de, ödeme vasıtası olarak müvekkili şirkete, ... tarafından usulüne uygun olarak devir ve ciro edildiğini, devir ve ciro edilen çeklerin de iyi niyetli yetkili hamili olduğunu, dava konusu edilen bu çeklerin, ödeme vasıtası olarak devir ve ciro alınmadan önce, müvekkil şirket personeli,

söz konusu çeklerin keşidecisi davacı ... ile iletişime geçildiğini, söz konusu çeklerin faktoring işlemine konu edileceğini, bu çeklerden haberdar olunup olunmadığını, çeklerde yer alan imzaların kendilerine ait olup olmadığı gibi hususların keşideci davacı firmaya sorulduğunu ve davacının bu çekleri ...'a usulüne uygun devir ve ciro ettiği hususunun teyit edildiğini, müvekkili şirketin davacı ile diğer davalı ... arasındaki ticari ilişkinin tarafı olmadığından davacı tarafın iddia ve taleplerini, müvekkili şirkete değil sadece diğer davalı ...'a yöneltmesi gerektiğini,

kötü niyetli olarak müvekkili şirkete karşı açılmış iş bu davanın reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükemedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'a usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmamış ve duruşmalara da katılmamıştır.

Dosya içerisine davacı vekilince cari hesap ekstresi ibraz edilmiş, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının .../... soruşturma sayılı dosya sureti celp edilmiş, Antalya Vergi Dairesine müzekkere yazılmış, davacının ticari defter ve belgeleri incelettirilmiş, bilirkişiden rapor aldırılmıştır.

Dava: Satım sözleşmesi uyarınca davalıya sipariş edilen malların bedeli olarak verildiği ileri sürülen çekin bedelsizliği nedenine dayalı olarak açılan menfi tespit ve istirdat davası niteliğindedir.

Davalılardan ... diğer davalı ... şirketiyle faktoring sözleşmesi yaparak çeki davalı ... ... şirketine devrettiği, çekin davalı ... Tarafından tahsil edildiği ihtilafsızdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık: davacı şirket ile davalılardan ... arasındaki alım satım sözleşmesi olup olmadığı, sözleşme varsa sözleşme kapsamında davaya konu çekin avans olarak verilip verilmediği, davalı ...'ın malları teslim edimini yerine getirip getirmediği, davalı ... şirketinin çeki usulsüz ve geçersiz sözleşme ile yetkisiz şekilde devralıp almadığı hususlarındadır.

Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının .../... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; Müştekinin ..., şüphelinin ... olduğu suçun resmi belgede sahtecilik olduğu, şüphelinin yargılanarak cezalandırılmasına dair karar verildiği anlaşılmıştır.

Taraflar tacir olup, delil olarak ticari defterlere dayanıldığından, davacının ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, mali müşavir bilirkişi ... tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda sonuç olarak; davacı ile davalı arasında İzolasyon Malzemesi alımı /satımı yapıldığını, davacının 2018 yılı ticari defterlerinin açılış / kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yapıldığını, kayıtlarının usulüne uygun olduğunu, ticari defterlerin birbirini doğruladığını, 2018 yılı ticari defterlerinin HMK.

222/2. maddesine göre davacı lehine davalarda delil vasfı taşıdığını, davacı tarafından düzenlenen dava konusu çek karşılığında davalı tarafından mal teslimi yapılmadığını, davacının önden çekler ile davalıya 2018 yılı sonu itibariyle ...

Verilen Sipariş Avansları Hesabında ...-TL'lik muhtelif çeklerle ön ödemede bulunduğunu, davalı tarafından düzenlenen muhtelif fatura ile mal teslimlerinin bedellerinin önden (avans) olarak çeklerle tahsilatlarını yaptığını, davacının alacağına çek ödeme tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan artan azalan oranlarda temerrüt faizi oranı üzerinden temerrüt faizi talep edebileceği, davalı tarafından düzenlenen ve factoringe konu edilen faturaların davacı ticari defterlerinde kayıtlı olarak yer aldığı ve bağlı vergi dairesine Form Ba ile bildirimi yapıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.

Davalı ...'a şirkete ait ticari defter ve belgelerini ibraz etmesi için ihtaratlı davetiye çıkartılmış, ancak belirlenen günde davalı şirketin ticari defter ve belgelerini ibraz etmediği anlaşılmıştır. Ticari davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir.

Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi (Değişik 28.07.2020T. 7251 Sy.

Kanun-23.madde) yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği, diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılayacağı ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Davacının mal teslimi yapılmaması nedeniyle avans olarak verilen çekin bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı menfi tespit ve ödenen çek bedelinin istirdatı talebiyle eldeki davayı ikame ettiği, davacının ticari defter ve belgelerinin incelenmesi sonucunda, mali müşavir bilirkişi ... tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda da belirtildiği üzere, davalı ... tarafından düzenlenen ve faktoringe konu edilen faturaların davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının faturaları form BA ile bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirildiği,

bu nedenle fatura içeriği malın teslim edildiğinin kabulü gerektiği, mal teslimi ispat edildiğinden usul ekonomisi gereği davalı ... şirketinin ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılmayarak açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)