Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/8 K.2019/839

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin ... Mah. ... Sk. No: ... adresindeki ofisinde ... tarihinde yangın çıktığını, çıkan yangında bir takım elektronik büro malzemesi, post cihazları ile müvekkili şirketlere ait bazı ticari defter ve faturaların gelir gider belgeleri, personel işyeri özlük dosyalarının yanarak zarar gördüğü ve kullanılamaz hale geldiğini, bunun yanında ortaklık pay, damga vergisi, yönetim kurulu karar defteri, 2013-2014-2015-2017-2018 yıllarına ait envanter defteri, yevmiye defteri, defteri kebir defterlerinin yandığını belirterek sonuç olarak belirtilen tüm defter belge vb. Kayıtların zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava: TTK'nın 82/7. Maddesi uyarınca hasımsız olarak açılan zayi belgesi verilmesi davasıdır.

Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığına müzekkere yazılarak, yangın sebebiyle tüm kayıt ve belgeler, ihbar tutanakları ile yapılan incelemelere ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş, verilen ... tarihli cevabi yazı uyarınca söz konusu belgelerin gönderildiği anlaşılmıştır.

Antalya Vergi Dairesi Başkanlığına müzekkere yazılarak, davacı şirketin defterleri ile ilgili bir soruşturma olup olmadığı, davacı şirketin vergi dairesine borcu bulunup bulunmadığı sorulmuş, verilen cevabi yazıda; şirket hakkında düzenlenen bir rapor olmadığı, daireye ... tarihi itibariyle gecikme zammı dahil vadesi geçmiş ...-TL vadesi gelmemiş ...-TL vergi borcu olduğu tespit edilmiştir.

... tarihli celse de davacı tanıklarının beyanları alınmış, tanık ... beyanında: "Davacı şirkete ait işyeri benim evimin yan tarafındadır. Davacıya ait yangının çıktığı yerde imal edilen taşlar ve bir de küçük bir klübe var. Ayrıca davacının benim evimin sağ tarafında yine iş yeri mevcut olup, burada da imalat yapılmaktadır. Bu şirketin merkezinin nerede olduğunu bilmiyorum. Ayrıca davacının yol kenarında ... ... isimli bir mağazası da bulunmaktadır.

Bu yer ... bulvarı üzerinde yer almaktadır. Benim evimin sağ tarafında bulunan yerde imalat yapılmakta, sol tarafta ise küçük bir prefabrik kulübe ve üretilen taşların konulduğu arsa vardır. Yangın ... isimli dava dosyasında tanık olarak görünen şahıs ...'da bekçilik yapmakta olduğundan yangından haberi olmuş ve beni de haberdar etti. Beraber yangını söndürmeye gittik. Yangını söndürdük. Yan tarafta prefabrik yapının yan tarafında bir küçük pencere vardı o pencereyi kırdım.

Her taraf duman içerisindeydi. Bahçe hortumu ile pencereden içeriye su sıktım. İçeride plastik malzeme olduğu için her taraf duman ve toz içerisindeydi. İtfaiye gelene kadar biz yangını söndürdük. İçeride bilgisayar. yazıcı, post cihazları ve dosyalar vardı." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Beyanı alınan diğer tanık tanık ... ise beyanında: "Benim bekçi olarak çalıştığım ... ... isimli iş yerinin karşı tarafında bulunan davacı şirkete ait yerde yangın çıktı. Ben olay tarihini hatırlamıyorum ancak saat ... civarlarında yangın çıkmıştı. Ben yine benim iş yerime yakın yerde oturan ... beye haber verdim. ... bey hemen yangına müdahale etti. Ben ise itfaiyeyi aradım. ... bey itfaiye gelen kadar yangını söndürdü.

Bu yer kulübe şeklinde olup, tavanı da kontrplak benzeri bir şeydi. Yer malzeme deposu gibi bir yerdi ve içi malzeme ile doluydu. Benim bütün bildiğim o kulübede yangın çıktığı hususunda bilgi sahibiyim ve bunun dışında davacı şirketin o yere yakın bir iş yeri olup olmadığı hususunda bilgi sahibi değilim. Yangının çıktığı yerde taş malzemeleri yığılmış vaziyette, burada ... ... yazısı vardı. Söz konusu kulübe yakınında davacıya ait bir satış mağazası bulunmaktadır.

Bu satış mağazası betonarme bir binadan müteşekkil 2-3 katlı olup, içinde yazıhane, satış mağazası vs. Mevcuttur. Yangın bu satış mağazası ve yazıhanenin bulunduğu yerde değil kulübenin olduğu yerde çıkmıştır. Yangında neler yandığı hususunda bilgi sahibi değilim." şeklinde beyanda bulunmuştur.

TTK'nın 82/7. maddesine göre, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava HASIMSIZ açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

Davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, mahkememizin davaya bakmakla görevli ve yetkili olduğu anlaşılmakta olup, dava dosyasındaki deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının tacir olup şirkete ait defterlerin şirket merkezinde kalması gerektiği, yangının meydana geldiği prefabrik kulübenin saklama yeri olmaması, davacının basiretli tacir gibi saklama ve özen borcunu yerine getirmediği göz önüne alındığında sübuta ermeyen davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e- imzalıdır Hakim ... · e- imzalıdır