Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/587 K.2021/16

Mahkememizde görülmekte olan zayi belgesi verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ... ... defterlerini kanuni süresi içinde ... ile ... tarihlerinde oluşturarak aynı tarihte ... - defter ... ... yüklemesini yaptığını, davacının normal şartlarda ... - defterleri oluşturduktan sonra harici disklere yedek oluşturduğunu, ancak ... tarihinde ... - defterlerin kayıtlı olduğu bilgisayarın bilinmeyen bir nedenle bozulduğunu, bunun üzerine bilgisayarın ... ... Şti. tarafından incelendiğini, ... sisteminin kurulu olduğu hard disklerin çalışmadığının tespit edildiğini, bu şirket tarafından ... işletim sisteminin geri yüklemeye çalışıldığını fakat başaralı olunamadığını, yeniden ... yüklenirken elektronik yevmiye ve elektronik büyük defterinin silindiğini belirterek zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVA

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82. maddesine dayalı olarak açılmış zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin davadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ

Dava, 11/11/2020 tarihinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. ve 5. maddeleri gereğince görev kurallarına; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 5 vd. maddelerinde belirtilen yetki kurallarına uygun olarak görevli ve yetkili Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır.

... Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün .. tarihli cevabi yazılarında; "Dairemiz ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... ... A.Ş. hakkında kayıtlarımızın tetkiki sonucu; a) Vergi müfettişi ... tarafından .... tarihinde Vergi İnceleme Tutanağının düzenlendiği, b) Vergi müfettişi ... ... tarafından ... tarih ve ... ... sayılı Vergi İnceleme Raporları düzenlendiği, c) Mükellefin Dairemize ibraz edilmeyen belgelerinin olmadığı, d) Yazımız tarihi itibariyle mükellefin vadesi geçmiş borcunun bulunmadığı anlaşılmıştır." denilmiştir.

Yeminli Mali Müşavir ...'nun ... tarihli cevabi yazılarında; tarafınca hazırlanan özel tasdik raporunun ... tarihinde davacı şirket yetkililerine hitaben ve zayi olan ... - defter dosyalarının zayi olması nedeni ile yeniden oluşturulacak ... - defterlere esas yevmiye kayıtlarının doğruluğunu ve değişmediğini teyidi amacıyla Gelir İdaresi Başkanılığı'na ibraz edilmek üzere hazırlandığını belirtilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/7. maddesi şöyledir; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/7. maddesi uyarınca sadece tacirler zayi belgesi isteminde bulunabilirler.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 11/09/2013 tarih 2012/17007E. 2013/15386K. sayılı kararında; "...Mahkemece, 15 günlük hak düşürücü sürede açılmadığı, bir şirkete ait tüm defter, fatura ve makbuzların bu şirketle bağı olmayan bir kişinin aracında bulunması hayatın olağan akışına uygun olmadığından esastan kabule de değer görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir... usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına..." denilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06/03/2018 tarih 2016/11515E. 2018/1718K. sayılı kararında; "...Dava, 6102 sayılı TTK'nin 82. maddesine dayalı olarak açılmış zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin... davacının faaliyetinin esnaf faaliyeti olup olmadığı, işin hacmi itibariyle ticari muhasebeyi gerektirip gerektirmediği, ticari faaliyet boyutuna erişip erişmediği değerlendirilip gerekirse bu hususta bilirkişi incelemesi yapılarak davacının tacir-esnaf olduğunun kesin bir şekilde belirlenmesinden sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken..." denilmiştir.

Davamıza gelince; davacı elektronik yevmiye ve elektronik büyük defterinin zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilmesi istemi ile dava açmıştır.

Davacı .... tarihli bilgisayarında sorun olduğunu ve defterlerin kaybolduğunu öğrendiğini, akabinde bilgisayar tamircisine bilgisayarları götürüldüğünü, daha sonra da bilgisayarlarında geri dönüşü olmayacak şekilde kayırların silindiğinin anlaşıldığını, daha sonra da yeminli mali müşavirden bu doğrultuda rapor alındığını, rapor tarihinin ... tarihi olduğu, başka bir ifade ile en geç bu tarihte defterlerin zayi olduğunun davacı tarafça öğrenildiği, davanın ise .... tarihinde açıldığı,

bu haliyle tüzel kişi tacir olan davacının davasını 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/7. maddesinde belirtilen hak düşürücü sürede açmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır