Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/72 K.2021/41

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: taraflar arasında ... tarihinde, bir takım makine ve ekipmanların imalatı, montajı ve çalıştırılması konusunda satış sözleşmesi akdedildiğini, satış sözleşmesi kapsamında müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirilerek sözleşmenini konusu olan makinenin üretimi için davalıya ... .-TL avans ödemesi yaptığını, ancak davalı tarafça sözleşme gereği üstlenilen edimlerin yerine getirilmediğini, söz konusu makine yapım işinin tamamlanmadığını ve müvekkiline teslim edilmediğini,

avans ödemesinin iadesini sağlamak için Antalya ... .Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarı ile davalı tarafın temerrüte düşürüldüğünü, ihtara rağmen avans iadesini gerçekleştirmeyen davalı aleyhine, Antalya .... İcra Müdürlüğü'nün ... /...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafın haksız ve hukuka aykırı bir biçimde icra takibine itiraz ettiğini, bu nedenle davalının itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ve müvekkili arasında ... tarihinde akdedilen sözleşmenin niteliğinin davacı yanın iddia ettiğinin aksine bir satış değil eser sözleşmesi olduğunu, sözleşme konusu makine, davacı yanın talepleri doğrultusunda imal edilecek ve imalatının son bulmasının akabinde davacı yana teslim edileceğini, söz konusu makinenin bedelinin ....-TL olduğunu, sözleşmede bu bedelin davacı taraça sözleşme onayı da dahil olmak üzere ilk 4 ay ... .-TL'lik eşit taksitler, devam eden aylarda ise ... .-TL'lik üç taksit olmak üzere toplam yedi taksitte ödeneceğinin kararlaştırıldığını,

davacı taraf sözleşmede anılan ilk taksit olan ... .-TL'yi zamanında ödediğini, buna istinaden müvekkilinin makine yapımına başlamak amacı ile masraflarda bulunduğunu, müvekkili tarafından makine için ... .-TL masraf yaptığını ve makinenin imalatına girişildiğini, bu süreçte davacı şirket tarafından müvekkilin imalata girişmesini önlemek amacı yahut başka bir amaç ile müvekkiline herhangi bir ihtarname gönderilmediğini ve fesih bildiriminde bulunulmadığını,

davacı şirketin taksit ödemelerini vaktinde yapmaması ile de müvekkili tarafında makinenin imalatının durdurulduğunu ve davacı tarafın sözleşmede kendi üzerine düşen bedel ödeme edimini yerine getirmediğini ve müvekkilince de makinenin tamamlanmadığını ve karşı tarafa teslim edilmediğini, müvekkilinin eser sözleşmesine konu makinenin imalatına başlamak için davacının yaptığı ödemeden daha fazla masraf yaptığını ve ayriyeten emek gösterdiğini, davacı yanın açtığı takip ve davanın usulen hatalı olduğunu, taleplerinin belirsiz alacak davasının konusunu oluşturduğunu davanın usulden reddi gerektiğini,

icra dosyasına yaptıkları itirazlarının kabulü ile icra takibinin iptalini, davacının takip bedelinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı ile cezalandırılmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; İtirazın İptali talebine ilişkindir.

Taraflar arasında ... tarihli sözleşmenin yapıldığı, sözleşme uyarınca davalıya ... TL satış avansının ödendiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık; davacının avans olarak ödediği bedeli davalıdan talep edip edemeyeceği, takip tarihi itibariyle alacağın varlığı ve miktarı hususlarından ibarettir.

Dosya içerisine davacı vekilince sözleşme ile ihtarname sureti davalı vekilince de fatura suretleri ibraz edilmiş, Antalya ... . İcra Müdürlüğünün ... ... Esas sayılı dosyası celp edilmiştir.

Antalya ... . İcra Müdürlüğünün ... /... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ...nin borçlu ... (... ) aleyhine Antalya ... .Noterliğinin ... gün ... yevmiye nolu ihtarnamesine istinaden ... .-TL asıl alacak, ... .-TL ihtar gideri, ... .-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... .TL ile asıl alacağı işleyecek yıllık % 19,50 avans faizi üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya ... tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin... tarihli dilekçesi ile borca itiraz ettiği ve borçlu hakkında takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Dava, eser sözleşmesi nedeniyle avans olarak ödenen bedelin iadesi için yürütülen icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptâli, takibin devamı ve icra inkâr tazminatının tahsili istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında varlığı ihtilafsız olan ... tarihli sözleşmenin 1. maddesinde, davalı tarafından sözleşmeye konu makinanın imali ve montajının yapılarak davacıya teslim edileceği, 2. maddesinde bedelin ...-TL olarak belinlendiği, 3. maddesinde, ilk 4 ay ... .-TL, kalan ... .-TL'nin 3 eşit taksitte ödeneceği, 4. maddesinde de teslim zamanının onaya müteakip 16 hafta olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Davacı iş sahibi davalı ise yüklenicidir. Sözleşme uyarınca ... .-TL'nin davalıya ödendiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı, davalının taraflar arasındaki sözleşme uyarınca kendi edimini ifa etmediğini, davalıya yapılan ... .-TL bedelin iadesi gerektiğini belirtmiştir.

Davalı ise ödenen bedel ile makina yapımına başlandığını, bu doğrultuda makina için ... .-TL masraf yapıldığını, davacı iş sahibinin kalan taksitleri ödememesi nedeniyle makinanın imalinin tamamlanamadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki ilişki eser sözleşmesi olduğundan yüklenicinin borcu eseri sözleşme ve eklerine göre tamamlayıp iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin borcu bedelini ödemektir. Bu haliyle de karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerdendir.

Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, taraflardan biri temerrüde düştüğü takdirde diğeri, borcun ifa edilmesi için uygun bir süre verebilir veya uygun bir süre verilmesini hâkimden isteyebilir (TBK 123/1). Borçlunun içinde bulunduğu durumdan veya tutumundan süre verilmesinin etkisiz olacağı anlaşılıyorsa veya borçlunun temerrüdü sonucunda borcun ifası alacaklı için yararsız kalmışsa ya da borcun ifasının, belirli bir zamanda veya belirli bir süre içinde gerçekleşmemesi üzerine, ifanın artık kabul edilmeyeceği sözleşmeden anlaşılıyorsa borçluya süre verilmesine gerek yoktur (TBK 124/1).

Eser sözleşmesinde yüklenicinin temerrüdü halinde iş sahibinin sahip olduğu seçimlik haklar yönünden TBK 125. madde hükümleri uygulanır. Bu maddeye göre; temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahip ise de (TBK 125/1) alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir (TBK 125/2). Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler (TBK 125/3).

Somut olayda, sözleşmede kesin vade olmadığı gibi TBK'nın 124. maddesindeki süre verilmesini gerektirmeyen diğer haller de mevcut değildir. Davacı iş sahibinin, ödediği peşinatı davalı yükleniciden geri isteyebilmesi için; öncelikle TBK'nın 123. maddesine uygun biçimde davalıya ihtarda bulunarak işin ifasına başlaması hususunda uygun süre tanımış ve bu süre sonunda dahi ifaya başlanmaması halinde sözleşmeden dönmüş sayılacağını bildirmiş bulunması gerekir, bildirimin yapıldığına dair herhangi bir beyanı mevcut olmadığından ve davacı iddialarını ispat edemediğinden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuırulmuştur.

Katip ... ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)