Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/74 K.2021/534

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ... yönelik ... konsantresinin ithalatı için ... da faaliyet gösteren dava dışı ... ile sözleşme imzalandığını, Müvekkili tarafından ithalat başvurusu yapmak için yasal işlemlerin yapılması amacıyla davalı şirketin yetkilendirildiğini, ithalata konu ürünün bedelinin satıcı firmaya ödendiğini, ilgili ürünlerin ... tarihinde ...

Gümrük Müdürlüğüne geldiğini ve tasiş ambarına alındığını, ürünün sağlık sertifikasının olmaması nedeniyle ...

İl Tarım Müdürlüğü tarafından ... tarihinde iade edildiğini, ürünün analizi sonucunda farklı bir vergilendirme dilimine tabi olduğunu, tespit edilen yen tarım payı olarak ödenecek fon'a tabi olması nedeniyle ...-TL tutarında fark fon ortaya çıktığının görüldüğünü, bunun üzerine cezai işlem uygulandığını, ve müvekkiline ...-TL para cezası kesildiğini, davalı şirketin ihmali ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışlarının ithalat işlemlerinde aksaklıklara yol açtığını, bu aksaklıklar nedeni de sürecin uzadığını, bu durumun müvekkilini manen yıprattığını, beyan etmekle;

müvekkilinin ....-TL maddi zararının ... tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalı şirketten tahsilini, müvekkilinin ...-TL lik yoksun kaldığı karın ... tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalı şirketten tahsilini, müvekkilinin ...-TL'lik manevi zararının dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı şirketten tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesin talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili olan şirketine ikame edilen davada mahkememizin yetkisiz olduğunu, eşyanın özet beyan verme yükümlülüğü Gümrük Kanunun Madde 35/B 4. Özet beyan eşyayı ...

Gümrük Bölgesine getiren veya eşyanın gümrük bölgesine taşıma sorumluluğunun üstlenen kişi tarafından verilir" hükmü uyarınca müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin bir özet beyan verme ya da eşyanın tahliyesini teminen bir bildirimde bulunma sorumluluğunun bulunmadığını, ibrazı gereken firma evraklarının eksik ve uygun olmaması sebebi ile sevkıyat bildirimi yapılamadığını, belirtilen bekleme süresince müvekkilinden kaynaklanan bir ihmal ya da işi yavaşlatma gibi bir durum olmadığını,

yapılan başvurularda davacı tarafından verilen evraklardaki eksiklik vb durumlardan dolayı gecikmelerin yaşandığı aynı şekilde kontrol ve denetime yetkili makamlarca yürütülen risk analizi ve denetim uygulamaları doğrultusunda eşyanın analiz ve başvurular süresinde geçen günlerin müvekkilinin kontrol ve yetkisinde olmadığını, ve iş akışı gereği ürüne uygulanan mevzuatsal tespitlerden kaynaklandığını beyan etmekle; davanın reddini, yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava: İthal edilen ham maddelerin gümrük işlerinde meydana gelen gecikme nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zarara ilişkin tazminat davası niteliğinde olup, söz konusu gecikmeden dolayı davalının kusuru bulunup bulunmadığı tazminat miktarı ve manevi tazminat şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmıştır.

Dosya içerisine davacı vekili tarafından sözleşme örneği ve tercümesi, banka dekontu, gümrüğe giriş ibaresinin yer aldığı belge, ürün ve sevkıyat bildirim formları, GTİP çalışması için ödenen ek ücrete ilişkin banka dekontu, idari para cezası ve ödendiğine dair banka dekontu, ürünün özelliklerini anlatan belge ve çevirisi, satış sözleşmesi, ihtarname, cevabi ihtarnamesi sunulmuş Manavgat ... Noterliğine müzekkere yazılarak ... yevmiye nolu ihtarnamenin celbi istenmiş, ... SGK İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ...'ın çalışanı olup olmadığı hususu sorulmuştur.

... havale tarihli, Manavgat .... Noterliğinden gelen müzekkere cevabında; ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamenin yargılamanın hızlı seyri açısından taraflar elden takip yetkisi verilerek yetki verilenlerin noterliği giderek masraflarını nakit olarak ödemek suretiyle onaylı örneğini alabileceklerinin bildirildiği anlaşılmıştır.

... SGK İl Müdürlüğünden gelen ... havale tarihli müzekkere cevabında; ... iş yerinde ... tarihi itibariyle ...'in çalışmasına rastlanılmadığı, davalı iş yerinin ... aylara ait aylık pirim hizmet belgelerinin gönderildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde, davalı vekilinin cevap dilekçesini süresinde vermediği, ancak ön inceleme duruşmasında davalı vekilinin süre uzatım talebinde bulunulduğu ve süre uzatıma ilişkin ara karar kurulduğu, bu ara karara ilişkin yapılan tebligatın usulsüzlüğüne dair itirazda bulunduğu, tebligatın davalı vekilinin süre uzatım dilekçesinde belirtilen " ... Mah. ... Caddesi ... Sokak No:... ..." adresindeki işyerine çıkarıldığı, ancak tebliğ mazbatasında tüzel kişiliğin temsilcisi tebliğ anında adresinde bulunmaması sebebiyle daimi işçisi...imzasına ... tarihinde tebliğ edildiği görülmüş ve böylece Tebligatın avukat yerine tüzel kişiye yapıldığı anlaşılmıştır.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 11, HMK'nin 73, Avukatlık Kanunu'nun 41. maddeleri uyarınca, vekille takip edilen işlerde tebligatın vekile yapılması zorunlu olduğundan, davalı şirketin cevap dilekçesi süresinde kabul edilmiştir.

Mahkememizin ... tarihli ... esas-... karar sayılı ilamında;

Dosyanın incelenmesinde davacı tarafça kendisini vekil olarak temsil etmesi için kendisine vekaletname ile davalı şirketi yetkilindirdiği ve vekaletnamede davalı şirketin adresi rıhtım cad. ... Sok. ... İş merkezi No:... ... olarak belirtildiği, dolayısıyla da davalının yerleşim yerinin istanbul olduğu anlaşılmıştır.

Dava, vekalet ilişkisine dayanmakta olup yetkili mahkeme HMK 10. Maddesi gereğince sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi veya HMK 6 maddesi gereğince davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Davacının seçimlik hakkı olup kesin yetki kuralı söz konusu değildir.

Sınırlı sayıda sayılan yetkili mahkemelerin birinde dava açılmadığından seçim hakkının süresinde yetki itirazında bulunan davalıda olduğu, davalının da yetki itirazında davalının iş merkezinin bulunduğu İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu beyan ettiği anlaşılmakla yetkiye ilişkin dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine dair verilen hüküm; davacı vekili tarafından istinaf edilmiş, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ...

Hukuk Dairesinin ... tarihli , ... esas-... karar sayılı ilamı ile" 6100 sayılı HMK'nın 14/1 maddesi uyarınca ''bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir'' düzenlemesi yer almakta olup, eldeki dava niteliği itibariyle aynı maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen istisna hallerine girmemektedir. Davacı tarafça davalıya verilen vekaletname kapsamında yapılan işler ...

Gümrüğünde gerçekleşmiş olup, dosya içerisindeki bilgi ve yazışmalar itibariyle bu işlemin davalı şirketin şubesi tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda değinilen kanun hükmü gereğince davacının yetkili yer mahkemesinde dava açtığı görülmekle, mahkemece davanın esasına girilerek olumlu yada olumsuz bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde yetkisizlik hükmü kurulması doğru görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırılmasına" gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılarak dosya mahkememize gelmiş, mahkememizin yukarıdaki esas numarasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.

Bozma sonrası yapılan yargılama sırasında; Gümrük ve dış ticaret alanında uzman olan 1 mali müşavir, 1 uluslararası lojistik ve taşımacılık uzmanı bilirkişi ve içecek üretimi alanında uzman bir ziraat mühendisi bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış, taraf vekillerinin rapora itirazı üzerine aynı bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmış, davacı vekilinin ek rapora da itirazı üzerine farklı bir bilirkişi heyetinden tekrar rapor aldırılmıştır.

Müşavir Denetmen..., gümrük müşaviri ..., ziraat mühendisi ...'un ... tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak.

Manavgat Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numarası ile tanzim ettiği vekaletname ile davacının yurt dışından ithal edeceği ürünlerin ithalatının gerçekleştirilmesi için davacı tarafından davalıya yetki verildiği, Taraflar arasındaki ihtilaf yapılan ithalat işleminde tarafların basiretli tüccar gibi davranıp davranılmadığı ve davacı tarafın maddi, manevi ve mahrum kalman kar zararına uğrayıp uğramadığına ilişkin olduğu, Davacının; ithalat işlemlerini gerçekleştirmek İçin yetkilendirilen davalının basiretli bir tüccar gibi davranmayarak ...

TL’lik maddi, ... TL’lik manevi ve ... TL’lik de yoksun kalman kar zararına sebebiyet verildiğini iddia ettiği, davalının da; şirketin kast ve kusuru haricinde yasal mevzuat gereği oluşan ve davacının kendi kusuru ile artırdığı zarara ilişkin olarak talep edilen ...

TL bedelin ve faizin davacıya ödenmesinin mümkün olmadığını, haksız ve mesnetsiz davanın reddi gerektiğini iddia ettiği, Gümrük Kanunu ve bağlı sair mevzuat çerçevesinde iç başvuru yollan tüketilmeden sonuç kabul edilmiştir.

İç hukuk yollarının tüketilmeden genel hukuk yoluna gidilmemesi gerektiğinin düşünüldüğü, İstanbul Gümrük ve Ticaret Müdürlüğü İstanbul Laboratuvar Müdürlüğüne gönderilen ürün numunelerinde; ürünlerin bileşimi ve teknik özellikleri açısından “Malt İçeceği” olduğunun belirtilmiş olduğu, Ürünün konsantre bir ürün olması, muhafaza sıcaklık aralığının geniş olması ve raf ömrünün 12 ay olması nedeni ile gümrük işlemleri sırasında maruz kaldığı koşullar ve gümrük işlemlerinin uzaması nedeniyle, kullanım süresine etki ve ürünün bozulması yönünden önemli derecede bir olumsuzluk olacağının değerlendirilmediği,

Davacının ...

TL’lik yoksun kalınan kar zararını nasıl belirlediği hususunda dosyada herhangi bir belge ve bilgi bulunmadığı, Fiilen çalışılmayan süreler için somut şekilde herhangi bir kar veya zarar tespit edilmesi imkansız olduğu, Günün şartlarına göre ticari faaliyet içerisinde kar edilebileceği gibi zarar edilmesi de muhtemel bir sonuç olduğu, Çalışılmayan süreler için davacı tarafından umut edilen karın takdiri (ticari faaliyet İçerisinde kar edilebileceği gibi zarar edilmesinin de muhtemel bir sonuç olduğu gerçeği ve yukarıda belirtilen ...

Ticaret Ve Sanayi Odası tarafından belirlenen karlılık oranları da göz önünde bulundurularak) mahkemenin takdirinde olduğu, taraflarınca bu konuda somut bir tespit yapılmasının imkanı bulunmadığı, Mahkemece, iç hukuk yolları tüketilmeden davacının ödediği ... TL cezanın davalının kusurundan kaynaklandığı kanaatine varılması halinde, ceza olarak fiilen ödenmiş olan ...

TL’nin davalı şirketten tahsil edilmesi gerektiği, aksi takdirde davalıdan talep edilmemesi gerektiği, ayrıca davacının talep ettiği ... TL’lik manevi tazminat talebinin takdirinin ise mahkemeye ait olduğu sonuç ve kanaatine varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.

Müşavir Denetmen ..., gümrük müşaviri ..., ziraat mühendisi ...'un ... tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda sonuç olarak. Hukuki değerlendirme ve delillerin takdiri Mahkemeye ait olmak üzere, dava dosyası ve ekindeki belgeler ile konuya ilişkin yasal mevzuat üzerinde yapılan inceleme sonucunda.

Dava dosyası ekleri arasında yapılan incelemede, Davacının davalıya bildirmiş olduğu GTİP gösterir bir belgeye rastlanılmadığı,... tarihinde GGBS sistemi üzerinden Ön bildirim başvurusu yapılan ürünler için ... tarihinde sevkiyat bildirimi yapıldığından, arada geçen 17 günlük sürenin ne yönden bekleme olduğu, ... tarihinde GGBS sisteminde eşya adının "...’ olarak beyan edildiği,... tarihinde eşya adının "...” olduğu,

... tarihinde ise, yine eşya adının neden "..." olarak düzeltildiğinin, davalı tarından açıklanması gerektiği, Dava dosyası ekleri üzerinde yapılan incelemede, ... tarihi ile ... tarihleri arasındaki (17 günlük) beklemenin neden olduğunun anlaşılamadığını, 17 günlük süre haricinde geriye kalan süreler, ithalat işlemlerinin yerine getirilmesi için geçen olağan süreler olduğunu, ... tarihinde ...

Referans Numaralı Gümrükler Genel Müdürlüğü’nce belirlenen ... nolu Bağlayıcı Tarife Bilgisi’nin, Gümrük Tarife İstatistik pozisyonu üzerinde yapılan düzenlemeler sonucu belirlenen ...

GTİP’na karşılık geldiğinin düşünüldüğü, Davacı ve davalı tarafından verilen ... havale tarihli rapora karşı itiraz dilekçelerinde belirttikleri yukarıda değinilen hususlar göz önünde bulundurulduğunda ... tarihli raporda değiştirilecek bir husus bulunmadığı, Mahkemece gerek görülmesi halinde davaya konu "..."den üretilecek "..."nin perakende satışında elde edilecek kar oranının ne kadar olabileceğinin ...

Ticaret ve Sanayi Odası'ndan talep edilerek somutlaştırılabileceği sonuç ve kanaatine varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.

Gümrük Dış Ticaret bilirkişisi ... , Ziraat Yüksük Mühendisi ... havale tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak.

Davacı tarafından “... şıra konsantresi” cinsi eşyanın ithalat işlemleri ile ilgili olarak yetkilendirilen davalı tarafın, mevcut bilgiler ile eşyaya ilişkin GTİP tespiti gerçekleştirdiği, ürüne ilişkin GTİP tespitinde hatalı davrandığı ve fakat gerekli özenin gösterilmesi halinde dahi tahlil yapılmaksızın mevcut bilgiler ile dava konusu ürünün ... pozisyonunda değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, kaldı ki tahlil sonucunda hata yapılmış olabilme ihtimaline karşın itiraz müessesinin işletilmediği, bu sebeple davalının yukarıda detaylandırılan mevzuat hükümleri ışığında asli sorumluluğunun bulunmadığı,

Ön bildirimle ilgili olarak ithalat gümrük idaresinden işlemlerin tekemmülünün davacı tarafından istendiği, ilgili mevzuat gereği davacı tarafından sınır gümrük idaresinde de gerçekleştirilebilecek olan söz konusu işlemlerin sınırda yapılmasının tercih edilmediği, bu sebeple yaşanan gecikme ile ilgili olarak davacı tarafın da sorumluluğu bulunduğu, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ve sair mevzuat gereği taşıma araçları ve depolarda havalandırma, sıcaklık ve rutubetin ürün özelliklerine uygun olması, depolarda sıcaklık ve rutubet ölçer cihazlar bulundurulması,

bilgilerin sürekli olarak kaydedilmesi.. .vs zorunluluğuna ithalatçı firma tarafından uyulmaması sebebi ile hava sıcaklığı gerekçe gösterilerek bozulma ihtimali olan ürüne ilişkin davalı tarafa kusur atfetme olanağı bulunmadığı, Ceza kararı ve laboratuvar sonuçları ile ilgili gerek itiraz gerekse uzlaşma müessesesinin davacı tarafından kullanılmaması sebebi ile davacının kendi kusuru ile zararını arttırdığı,

Tüm bunların yanı sıra söz konusu değerlendirmelerin gümrük mevzuatı kapsamında tarafların sorumluluğuna ilişkin olduğu ve dahi davacı tarafından davalı tarafla yapılan bir sözleşme mevcut ise sözleşmede yer alan sorumluluk hükümlerinin yorumlanması, borçlar hukuku ile ticaret hukuku kapsamında sorumluluklarının değerlendirilmesinin mahkemenin takdirine bırakıldığı sonuç ve kanatine varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.

Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre: davacı taraf ... konsantresinin ithalat başvurusu yapmak için yasal işlemlerin yapılması amacıyla davalı şirketi yetkilendirdiğini, ürünün sağlık sertifikasının olmaması nedeniyle ...

İl Tarım Müdürlüğü tarafından ... tarihinde iade edildiğini, ürünün analizi sonucunda farklı bir vergilendirme dilimine tabi olduğunu, tespit edilen yeni tarım payı olarak ödenecek fon'a tabi olması nedeniyle fark fon ortaya çıktığının görüldüğünü, bunun üzerine cezai işlem uygulandığını, davalı şirketin ihmali ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışlarının ithalat işlemlerinde aksaklıklara yol açtığını, bu nedenle de maddi ve manevi zararının tazmini için eldeki dava ikame edilmiş ise de;

davaya konu ... şıra konsantresinin ithali için düzenlenen vekalet sözleşmesi gereği davalının ürünün bilgilerini GGBSye usulüne uygun ve süresinde yapıp yapmadığı; ürün adının sevkiyat bildiriminde yanlış bildirilip bildirilmediği,

bildirilen isim nedeni ile oluşan zarar olup olmadığı ve davalının bu konudaki sorumluluğu, GTİP numarasının hatalı olup olmadığı ve hatalı bildirim nedeniyle davacıya sebep olduğu zarar, ürünün gümrükte beklediği süre göz önüne alındığında bozulup bozulmama durumu ve ürünün zamanında davacıya teslim edilmemesinin davalıya atf edilebilecek kusur ve davacının bu işlemler nedeni ile uğramış olduğu zararı hususunda oluşturulan bilirkişi heyetinden rapor aldırıldığı ve rapora itiraz doğrultusunda yeni bir heyetten rapor aldırıldığı,

denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli ... havale tarihli bilirkişi heyet raporunda da belirtildiği üzere, davacı tarafından “... şıra konsantresi” cinsi eşyanın ithalat işlemleri ile ilgili olarak yetkilendirilen davalı tarafın, mevcut bilgiler ile eşyaya ilişkin GTİP tespiti gerçekleştirdiği, ürüne ilişkin GTİP tespitinde hatalı davrandığı ve fakat gerekli özenin gösterilmesi halinde dahi tahlil yapılmaksızın mevcut bilgiler ile dava konusu ürünün ... pozisyonunda değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, ön bildirimle ilgili olarak ithalat gümrük idaresinden işlemlerin tekemmülünün davacı tarafından istendiği,

ilgili mevzuat gereği davacı tarafından sınır gümrük idaresinde de gerçekleştirilebilecek olan söz konusu işlemlerin sınırda yapılmasının tercih edilmediği, bu sebeple yaşanan gecikme ile ilgili olarak davacı tarafın da sorumluluğu bulunduğu, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ve sair mevzuat gereği taşıma araçları ve depolarda havalandırma, sıcaklık ve rutubetin ürün özelliklerine uygun olması, depolarda sıcaklık ve rutubet ölçer cihazlar bulundurulması,

bilgilerin sürekli olarak kaydedilmesi.. .vs zorunluluğuna ithalatçı firma tarafından uyulmaması sebebi ile hava sıcaklığı gerekçe gösterilerek bozulma ihtimali olan ürüne ilişkin davalı tarafa kusur atfetme olanağı bulunmadığı, ceza kararı ve laboratuvar sonuçları ile ilgili gerek itiraz gerekse uzlaşma müessesesinin davacı tarafından kullanılmaması sebebi ile davacının kendi kusuru ile zararını arttırdığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır