Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/51 K.2021/250

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle: ... iline, ... Mahallesinde ... Şti.

Adlı şirketinin bulunduğunu, bu iş yerine ait ofisini kapatarak vergi ilişkisini kesmeden ... iline taşındığını, şirketine ait ticari defter ve belgelerini de ... getirdiğini, ... taşındıktan sonra, ... il tanıştıktan bir süre sonra, ... ile birlikte, ...'nün öz kısı olan ... adına olacak şekilde, resmiyette ortaklığı olmadan bir şahıs işlemesi açtıklarını ve çalışmaya başladıklarını, ... adlı şirketine ait ticari defter ve belgelerini ... Mah. ...Cad.

No: ... ... adresinde yer alan açtıkları işletmeye ait dükkana koyduğunu, bu işyerinden tartışma nedeniyle ayrılmak zorunda kaldığını, Ticari defter ve belgelerini almak için... yer alan dükkana ... tarihinde gittiğini, ... ve ... tarafından şahsi eşyalarının ve evraklarının çöpe atılmak suretiyle yok edildiğini, kimi şahsi eşyalarının ise satıldığını öğrendiğini, olaydan sonra ...

Cumhuriyet Başsavcılığına giderek şikayetçi olduğunu, ... soruşturma nolu ile soruşturmanın yürütüldüğünü beyan etmekle; zayi olmuş resmi evrak ve ticari defterlerinin zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dosya içerisine; ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasının uyap çıktısı celp edilmiş, dosyanın incelenmesinde; Müştekinin ... olduğu, Şüphelilerin ... ve ... olduğu, suçun mala zarar verme suçu olduğu, ... tarihli kararda; şüpheliler hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.

Dava; TTK.nın 82/7 maddesi hükmü gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

TTK 82/7 de öngörülen zayi, tacirin bütün dikkat ve ihtimamı göstermesine rağmen elinde olmayan sebeplerle, saklaması gereken defter ve kayıtların mücbir sebeplere istinaden zayiidir. TTK 18/2.maddesine göre her tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.

Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

Maddî ve hukukî olgular ışığında somut olayda, yukarıda açıklandığı gibi TTK anlamında zayi belgesi verilebilmesi için davacının, defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş olduğunu, ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmiş olduğunu, yasa gereği tutmak ve saklamak zorunda olduğu işletmeye ait pay defterini emin koşullarda saklayıp, muhafaza ettiğini gösterecek her hangi bir husus ileri sürmediği görülmüştür.

Talep eden yan, tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlü olduğu (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 15/10/2007 tarih 2006/9938 esas 2007/12819 karar, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 03/12/2014 tarih 2014/13593 esas 2014/18941 karar sayılı emsal içtihatları) gibi talep edenin tacir olması nedeniyle basiretli davranma yükümlülüğü de bulunmaktadır.

Davacı adresi ... olduğu halde, ticari defterlerini korumak ve saklamak için gerekli özeni göstermeyerek kendi iddiasına göre başkalarının inisiyatifine bıraktığı, bu iddiasını dahi ispat edemediği, dolayısıyla da defterlerin olağanüstü bir neden ile zıyaa uğradığının söylenemeyeceği, davacının tek dayandığı delil olan soruşturma dosyasının da takipsizlikle sonuçlandığı, sonuç olarak davacı...şirketin basiretli tacir gibi davranmamış olduğu, ticari defterinin zayii şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmakla davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır