Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/677 K.2024/888

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili aleyhine 6 adet çeke dayalı başlatılan icra takibinde diğer borçlu lehtar ... olduğunu, müvekkilinin ... şirket yetkilisi ...; ...

Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasında kayıtlı, ...’de ... tarihinde işe başlamış, ... tarihinde işten ayrılmıştır. ....’nin tek ortağı ve yetkilisi ... olduğunu, müvekkilinin .... şirket yetkilisi ...'ın ....'den ... tarihinde SGK çıkışı verilmiş ve akabinde ... tarihinde ... sicil nolu ... nezdinde çalışmaya başlamış ve buradan da ... tarihinde işten ayrıldığını, ...'nin şirket yetkilisi de yine ... olduğunu, Ticaret Sicili kayıtlarının tetkikinde de görüleceği üzere ... ... tarihinde ... tarafından devralınmış, ... tarihinde ...’ya pay devri yapılmış ve son olarak ... tarihinde ...’e yeniden pay devri yapıldığını, .... ... ve ...

SGK dosyaları ile ...'nin SGK kayıtlarının celbinde de görüleceği üzere ... da ...’in şirketlerinde sigortalı çalışanı olduğunu, müvekkilinin .... şirket yetkilisi ...'a; .... şirket eski ortaklarının hisselerinin devri ... tarihli ve ... sayılı karar ile ... tarihinde gerçekleştirdiğini, bu tarih şirket yetkilisi ve tek sahibi ...'ın; ... nezdinde çalıştığı döneme denk geldiğini, görüldüğü üzere 2 farklı şirketten bahsedildiği halde şirket yetkilileri, sahipleri arasında organik bağ bulunduğunu, ..., nezdinde çalışan kişilere şirketler kurdurarak, şirket hisse devri yaptırarak,

çekler düzenleterek piyasada dolaşım sağlayıp, kaynak yaratma çabasına girdiğini, müvekkilinin şirket yetkilisi, takibe konu çeklerin ... verildiğinden, takipten hemen önce haberdar olduğunu, zira ..., müvekkili şirket tek ortağı ve yetkilisine kendi nezdinde çalıştırdığı dönemde, ileri tarihli düzenlettiği bu çekler ile ilgili hiçbir işlem yapmayacağını defalarca bildirdiğini fakat çekleri müvekkili ...'nin tek ortağı ve yetkilisi ...'a iade etmediğini, müvekkilinin, ... ve şirketlerine borcu olmamasına rağmen bu çeklerin, ... tarafından iade edilmemesi kötü niyetli hareket ettiğinin en büyük delil olduğunu,

şirket defterlerinde ve ticari kayıtlarında da görüleceği üzere; ne müvekkili şirketin ne de ...’nin davalı-alacaklı ile ve hem de müvekkili şirket ile herhangi bir ticari faaliyeti olmadığını, dolayısıyla icra takibi tamamıyla dayanaktan yoksun durumda olduğunu, müvekkili şirket yetkilisi/ortağı, gerek şirketin devrinde gerekse bu çekleri imzaladığı esnada, kağıt üzerinde birbirinden bağımsız görünen şirketlerin sahibi ve yetkilisi, gerçekte ise işvereni olan ...‘in hileli işlem ve davranışları işlemleri gerçekleştirdiğini, ... hakkında işbu eylemleri nedeniyle Antalya Cumhuriyet Başsavcılığına da suç duyurusunda bulunulduğunu,

tüm bu yaşananların sebebi ...’in nakit akışı sağlama ve şirketlerini finanse etme çabası olduğunu, bu suretle kanuna karşı hile yoluna başvurduğunu, çeklerin karşılığında davacı ile davalılar arasında ve davalıların kendi arasında mal ve hizmet alımı yapılmadığını, davalı ...'nin ticari Defterlerinin incelenmesi neticesinde fiili durumun aksine kayıtların olduğu tespit edileceğini, TTK Md. 64/1' e göre ;

'' ....Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır.'' hükmü yer aldığını, ... yetkilisi ... organik bağı olan şirketler kurarak ya da hisse devri aldırarak,

ticaret yapmak dışında kazanç elde etme çabasında olduğunu, müvekkili ile çek hamili ve lehtar arasında hiçbir ticari faaliyet gerçekleştirilmediğini. kaldı ki çekleri takibe koyan hamil ile lehtar arasında da çek alışverişini gerektirir ticari faaliyet bulunmadığını, lehtar ve alacaklı arasındaki çek alışverişi gerçek bir ticari faaliyete dayanmadığını, bir an için bu çeklerin lehtar tarafından alacaklı ...'den aldığı borca karşılık verildiği kabul edilse dahi şirket tüzel kişiliğinin böyle bir borç ilişkisi içine girmesi mümkün olmadığını,

bu yönler ile de hem temel ilişki ve hem de lehtar ile hamil arasındaki ilişki dayanaktan yoksun durumda olduğunu, bu nedenlerle Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takibe konu çekler ile ilgili olarak müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini dava ve talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava konusu çekler nedeniyle borçlu olmadığına dair iddiasını yazılı delillerle ispatlaması gerektiğini, somut olayda ise çekin temelindeki hukuki ilişkiye dair bir takım iddialar öne sürülmüş olsa da bu iddialar lehtar ile aralarındaki ilişkiye dayalı olup, sebepten mücerret nitelikte bir ödeme aracı olan çek nedeniyle müvekkiline karşı borçlu olmadığını ispatlayacak nitelikte yazılı bir delil de söz konusu olmadığını, burada ciro edilmiş bir çeke dayalı olarak açılan menfi tespit davasında;

davacı lehtara borçlu olunmadığını yazılı olarak ispat etmesi dışında hamilin de çeki ciro yoluyla devralırken kötü niyetli olduğunun da yazılı olarak ispat edilmesi gerektiğini, dosya kapsamında soyut iddia dışında ispata yarar yazılı delil sunulmadığından,

soyut iddiadan ibaret davanın reddine karar verilmesini, dava dilekçesinde her ne kadar ciro silsilesindeki borçlularla kendisi ve/veya müvekkili arasında ticari bir ilişkinin olmadığını, dolayısıyla verilen çek karşısında borçlu olmadığını ve müvekkiline çeke dayalı başlattığı icra takibinin dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürmüşse de çek, sebepten mücerret, kayıtsız şartsız borç ikrarı niteliğinde bir ödeme aracı olduğunu, mücerretlik, temel ilişkinin senet metninden anlaşılamamasıdır.

Çek temelindeki hukuki ilişkiye dayalı defi ve itirazlar herhangi bir sınırlama olmaksızın yalnızca lehtara karşı öne sürülebileceğini, soyut iddiaların meşru hamil müvekkili yönünden kabulü mümkün olmadığnı, dolayısıyla çeke dayalı olarak davacı müvekkiline karşı borçlu konumda olup haksız davanın reddini, bu nedenlerle haksız ve dayanaktan yoksun davanın reddini ve %20' den aşağı olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesini talep ve cevap vermiştir.

Davalı ...'ne dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği ancak herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.

Dava: icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası niteliğindedir.

Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasının uyaptan incelenmesinde; alacaklının ..., borçluların ..., ..., borcun ... ait ... tarihli çeklere ait toplam ... TL olduğu görülmüştür.

Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının uyaptan incelenmesinde; davacının ... ile davalıların ..., ... ve ..., dava konusunun ...'ne keşideli, ... seri nolu ...-TL bedelli çekin iptali ile bu çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine yönelik olduğu görülmüştür.

Mali Müşavir bilirkişisinin ... tarihli raporunda özetle; 2022 Yılı Ticari Defterlerinin açılış ve kapanış kayıtlarını zamanında yaptırdığı, davacı firmanın 2022 yılı sunulan yevmiye defterinin incelenmesinde davalılar arasında ticari ilişkiye rastlanmadığı, davaya konu çeklerin defterlerde kayıtlı olmadığı, davalılara her hangi bir ödeme yapılmadığı rapor edilmiştir.

Mali Müşavir bilirkişisinin ... tarihli ek raporunda özetle. Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E sayılı dosyasına sunulan ve ... sayfa olarak onaylattırılan yevmiye defterine, bilgisayar ortamında tutulan defterin ... sayfayı aşan ... tarihinden sonraki kısmı normal A4 sayfasına yazdırılmış iken Mahkemeye sunulan 2022 yılı yevmiye defterinin yine ... sayfa onaylattırıldığı fakat bu kez bilgisayar ortamında tutulan defterin ... sayfaya sığdırılacak şekilde, ... sayfasının normal yazdırıldığı ...-... sayfalarında sayfanın bölünerek ve küçültülerek yazdırıldığı ... ve ... sayfalarının normal yazdırıldığını, her iki defterde içerik olarak aynı olup sadece birinde ... sayfayı aşan verilerin onaysız deftere yazdırıldığı,

diğerinde ise aynı verilerin ... sayfaya sığdırılacak şekilde küçültülerek onaylı sayfalara yazdırıldığını, bu nedenle kök raporu tekrar eder, raporlar arasında çelişki olmadığını defter içeriği değişmese de iş bu dosya da usulüne uygun hale getirilen 2022 yevmiye defteri yönünden defterin usulüne uygunluğu ve davacının lehine delil olup/olmama özelliğinin mahkemenin takdirinde olduğu rapor edilmiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat cevabında özetle; davalı şirkete tebligat ... tarihinde ulaşmış olduğunun, ancak ticari defter ve belgelerin yerlerinin bildirilmediğinden talimatın iade edildiği görülmüştür.

Dava: icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.

Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak davalının alacağı senede dayanıyorsa ispat yükü yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer. Kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğü davacı borçluya aittir.

Karine olarak bir kambiyo senedinin mevcut bir borcun ifası veya itfası amacıyla verildiği kabul edilir.Kambiyo senetleri birer ödeme aracıdır.

6102 sayılı TTK'nın 778. Maddesi yollamasıyla uygulanması gereken 680. maddesi gereğince açık bono düzenlenebileceği ve davacının senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasını da ancak yazılı delille ispat edebileceği görülmektedir.

Somut davada davalı alacaklının alacağı kambiyo senedine dayandığından dolayı ispat yükü de davacı borçludadır. Davalı taraf her ne kadar ticari defterlerini ibraz etmemişse de; Kambiyo senedinin ticari defterlere kayıtlı olmaması onun sebepten mücerret olduğu kuralına istisna teşkil etmez. Bunun yanında keşideci davacının şahsi def'ilerin çeki ciro yoluyla alan hamile karşı ileri sürülebilmesi 6102 sayılı TTK'nun 687. maddesi uyarınca hamilin senetleri kötüniyetle iktisap ettiğinin kanıtlanması koşuluna bağlıdır. Davacı tarafından, davalının sözkonusu çekin elinden rızası hilafına çıktığı hususunu bilerek çeki aldığı ve bile bile borçlu zararına hareket ettiğinin dosya kapsamında ispat edilememiştir.

Davacı vekilinin dava dilekçesinde yemin deliline dayandığı görüldüğünden yemin deliline başvuracak ise beyanda bulunmak ve yemin metnini sunmak üzere iki haftalık kesin süre verilmiş ancak verilen süre içerisinde yemin deliline başvurulmamış olmakla ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiştir.

2004 Sayılı İİK'nın 72/4 maddesi uyarınca menfi tespit davasının alacaklı lehine sonuçlanması halinde icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir tesis edilmesi durumunda alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere alacaklı lehine tazminata hükmedileceği düzenlenmiş olup, mahkememizce verilen ihtyati tedbir kararı teminat yatırılmadığı için infaz edilememiş olmakla davalılar lehine icra tazminatına hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸(e-imzalı) · Üye ... · ¸(e-imzalı) · Üye ... · ¸(e-imzalı) · Katip ... · ¸(e-imzalı)