Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/180 K.2024/635

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ... tarihinde ... personel temini ve çalışma izinleri hizmet sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili şirket ve davalı şirket arasında ek sözleşme yapıldığını,

müvekkili şirket tarafından aracılık yapılan ... personelin davalı şirketin sahibi ya da işletmecisi olduğu iş yerlerinde gerek açık gerekse kapalı alanlarda verilecek hizmetlerde hedef dış pazarlarda müşteri memnuniyetini arttırmak amacıyla yurt dışından getirilecek yabancı personelin organizasyonunu sağlamak yapılan bu anlaşmaya istinaden personelin seçilmesi ve getirilmesine aracılık etmek, seçilecek personellerin ...'ye gelişlerine kadar olan tüm yasal süreçlerin tamamlanmasının kapsadığını,

davalı şirket ile müvekkili şirket arasında imzalanan Yabancı Personel Temini ve Çalışma İzinleri Hizmet alımına yönelik sözleşme gereğince muhatap şirket adına ...na ... yabancı personel için çalışma izni talebinde bulunulduğunu, ... sonuna kadar ... yabancı personel için talepte bulunulduğunu ve ... personelin çalışma izinleri onaylanıp çalışma izinlerinin alındığını, ... yabancı personelin izninin onaylanmadığını,

personellerin ... ayının sonuna kadar ...'ye çalışma izni alınmış vaziyette olması gerektiği şeklindeki hükme aykırı davranıldığı iddiasıyla sözleşmenin ... maddesine göre yapılmış olan ödemelerin iadesinin talep edilerek fesh ettiklerini bildiren ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, Antalya ...

Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesine cevap verildiğini, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete .. ve ... arasındaki ... ülke turizmine getirdiği büyük kriz ve rezervasyon iptalleri nedeni ile tüm personelleri getiremeyeceklerini bildirerek izni onaylanan personeller dahil olmak üzere temini sağlanacak personellerin otel açılışı sonrası partiler halinde bildirilecek dönemlerde ülkeye getirilmesi istenildiğini, ilk olarak ...'de ... personel ... personel olmak üzere toplam ... personel temini sağlandığını, geriye kalan personellerin peyder pey getirildiğini,

davalı şirketin bilgisi ve isteği olmadan müvekkili şirketin yabancı personel temini için izin talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, personellerin ... odalı bir evde ...-... kişi kaldıklarını ve çalışmakta ve yaşamakta zorluk çektiklerini, bu hususun davalı şirkete defalarca bildirildiğini ancak iyileştirme yapılamadığını, bunun üzerine personellerin bir kısmı konsolosluğa arayarak şikayette bulunduklarını, davalı şirket personellerin makul insani yaşam koşullarını sağlama konusundaki maddeye aykırı davrandığını,

müvekkili şirket tarafından düzenlenen faturalara ilişkin olarak davalı tarafından ...-TL ödeme yapıldığını bildirerek davalı şirket tarafından ödenmesi gereken bakiye tutar olan ...-TL'nin davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı arasında ... tarihinde ...

Personel Temini ve Çalışma İzinleri Hizmet alımına yönelik olarak sözleşme imzalandığını, sözleşme gereği ödemeler yapıldığını, en son davacı tarafından kesilen ...-TL'lik fatura gereği gibi hizmet verilmemesi sebebiyle iade edildiğini ve akabinde sözleşmenin feshedildiğini ancak sözleşme şartlarına göre müvekkili şirket tarafından ... tarihine kadar ... kişilik işçi ihtiyacı olduğunun bildirildiğini, sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar ... işçinin getirilebildiğini, davacı şirket taahhüt ettiği işçileri getirmediğini ve sözleşmeye aykırı davrandığını,

sözleşme hükmü açık olduğu halde davacı şirket ... tarihinde ... numaralı fatura davacı şirkete ... tarihli fatura ile iade edildiğini, sözleşmenin tüm gerekleri müvekkili şirket tarafından karşılanmasına rağmen davacı taraf sözleşme hükümlerine uymadığını ve basiretli tacir gibi davranmadığını, sözleşme şartlarına göre yabancı uyruklu personelin ... gün içerisinde ülkesine geri dönmesi halinde işverenin yeni personel talep etmesi halinde ücretsiz olarak personel temin edileceğinin kararlaştırıldığını,

... tane personelin ... aydan az çalışarak işi bırakmaları neticesinde davacı şirketten ücretsiz olarak yeni personel talep edilmesine rağmen yeni personel sağlanmadığını, sözleşmeye istinaden ... sonuna kadar çalışma izinlerinin alınmış olması, bu tarihten sonra gelenlerin masraflarının müvekkili şirketçe karşılanmayacağını, davacı şirket sözleşme hükümlerine uymayıp basiretli bir tacir gibi davranmadığından ötürü müvekkili şirket bünyesinde hiç çalışmamış olan ... işçinin ...-TL, ...

USD ve ...-TL fazladan ödeme yapıldığını, davacı şirketin eksik işçi temini sebebiyle müvekkili şirketin eksik hizmet vermek zorunda kaldığını, Antalya ...

Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile tek taraflı olarak sözleşmenin feshedildiğini bildirerek müvekkilinin davacı şirkete borcunun bulunmadığını bildirerek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davanın taraflar arasındaki ... tarihli yabancı personel temini sözleşmesi uyarınca eksik ücret ödendiği iddiasına dayalı alacak davası olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce, tarafların talep ettiği deliller toplanmış, delil listelerinde göstermiş olduğu tanık dinlenmiş, tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, SGK Antalya İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalı şirkette ... den dava tarihi olan ... tarihine kadar çalışan personellerin işe giriş çıkış bildirgeleri ve maaş bordrolarını dosyamız arasına alınmış ve ...na müzekkere yazılarak davacı şirket tarafından davalı şirket adına yapılmış olan başvuruların kabul ve red olanlarının ad, soyad, pasaport no ve kimlik bilgilerini içerer belge celbedilmiştir.

Davalı Tanığı ... Beyanında: "Ben davalı şirketin bir şubesi olan ...'nın ... olarak görev yapıyordum. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte de oranın ... Davacı firma sözleşmenin gereğini yerine getirmedi. Taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacı yan ... ayına kadar otele ... personel getirmesi gerekiyordu fakat getiremedi. Çok az sayıda personel getirdiler, getirdikleri personeller de çalışmadan gittiler.

Taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden ayrılan personeller yerine yeni personeller de getirilmesi gerekiyordu ancak getirilmedi. Bu durum bize sezonda sıkıntı yaşattı. Biz bu sözleşmeye güvenerek personel istihdam etmemiştik, bu personeller de gidince otel sezonda sorun yaşadı. Biz davacı yanca bize temin edilen yabancı personellere ... katlı yazlık villalar kiraladık.

Bu odaların içerisinde klima, soğuk sıcak suyu, buzdolabı, çamaşır makinesi her türlü ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde donatılmıştı. Çalıştığım dönemde bu personeller kesinlikle kaldıkları lojmandan ve çalışma şartlarından şikayetçi değillerdi. Personeller genelde kendilerinin garsonluk dışında daha üst düzeyde işte çalışmak istediklerini söylüyorlardı.

Bu işçiler ...'dan getirilirken kendilerine yüzme havuzlu villalarda kalacaklarını söylemişler ve kalacakları yere ilişkin böyle fotoğraflar göstermişler. Kaldı ki personellerin yüzme havuzlu odada kalması mümkün değildir. Ayrıca maaşlarının dolar üzerinden alacakları kendilerine söylendiği için bundan da şikayetçi oldular. Biz bu çalışmayan personeller yerine yeni personellerin verilmesi için karşı tarafa bu durum iletildi. Ancak yerlerine yeni personeller gelmedi.

Gelen personeller gelip bizde bir süre çalışıp daha sonra çalışmayıp başka yerlerde çalıştıklarını duyduk. Benim hatırladığım kadarıyla davacı yan bize ... personel temin edecekti, en fazla ... personel gönderebildiler ancak bunlar da hiçbir zaman bir arada olmadılar. ... ayına geldiğinde ise hiçbir şekilde ... personel tamamlanamamıştı. Buna istinaden sözleşmenin feshedildiğini biliyorum. Tanıklık ücreti talebim yoktur." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davalı Tanığı ... Beyanında: "Ben ... yılından itibaren davalı şirketin bir şubesi olan ...'da ... olarak çalışıyorum. Davacı şirketle davalı şirket arasında yapılan sözleşme ile çalıştığım otele ... ayına kadar ... tane yabancı uyruklu personel getirileceği yönünde anlaşma yapıldığını biliyorum. Ancak hiçbir zaman bu personel sayısı ... olamadı. Peyderpey ... tane personel geldi ancak bunlar zaten hiç birlikte çalışmadılar. Hatta ... kadar da personel gelmeye devam etti.

Gelen personellerden verim alamadık. Bu personellerin bir kısmı işi bırakıp gittiler, bir kısmı da alkollü şekilde tesiste alkollü olarak dolaştılar. Bu sebeple onlardan verim alınamadı. Bu gelen yabancı uyruklu personellerin kaldığı yerler; ... katlı villa tarzı lojmanlardı. ... adet bu şekilde lojman vardı, bir tanesi bayanlara ayrılmıştı, diğerlerinde de erkekler kalıyordu. Bu lojmanlarda her katta ...'er personel kalacak şekilde ayarlanmıştı.

Banyo ve tuvaletleri ortak kullanıyorlardı. Davalı yan, davacı şirketle sözleşme yaparken lojmanların durumları belirtilmişti ve her lojmanda ortak banyo ve tuvalet olduğu davacının bilgisi dahilindeydi.

Ancak davacı yabancı personellere başkaca taahhütlerde bulunmuş ve kendilerine özel banyo ve tuvaletleri olacağı beyan edilmiş ve ... konsolosluktan birileri gelip personellerin kaldıkları yeri görünce zaten otele ilişkin herhangi bir sıkıntı olmadı, otelin durumuyla ilgili değil davacı şirketin edimlerini yerine getirmediğine dair bir tespit yapıldı. Bizde ... ayına kadar hiçbir şekilde ... personel çalıştırılmamış olması nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini biliyorum.

Hatta davacı yan bu personellerin çıkışlarını yapması gerekirken bu yükümlülüğünü de yerine getirmemiş bildiğim kadarıyla. Bilgim ve görgüm bundan ibarettir. Tanıklık ücreti talebim yoktur. Ben beyanımda ... kimsenin otele gelmediğini söylemiştim. Ancak konsolosluktan yetkililer otele gelmiştir. Yetkili olan kişi o dönem bendim. Benim ... sonra personellerin getirilmesine yönelik bir talebim ve dolayısıyla davalı şirketin böyle bir talebi olmadı" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi heyeti ..., ... ve ... tarafından ibraz edilen bilirkişi raporunda özetle.

"Dava dosyası ile tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde, Tarafların ticari defterlerinde birbirini teyit eden kayıtlara göre, davacı şirketin davalı şirketten bir alacağının olmadığı aksine davalı şirketin bakiye ...-TL. tutarında davacı şirketten alacağının kayıtlı olduğu, Taraflar arasında ihtilaf konusu olan davacı şirketin davalı şirket adına düzenlediği; ... tarihli ... sıra nolu ...-TL. Bedelli, ... tarihli ... sıra nolu ...-TL.

Bedelli, faturaların kabul edilmesi durumunda davacı şirketin bakiye ...-TL. tutarında davalı şirketten alacağının olacağı, davacı şirket fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile ...-TL. tutarında alacak talep ettiği, Davacı tarafından, davalı otele getirilen yabancı personel sayısı, geliş tarihi, ne kadar süre ile çalıştıkları, geri dönen personel sayısı gibi bilgilere ihtiyaç duyulduğu, sözleşme tarihi olan ... tarihinden başlamak üzere dava tarihine kadar çalışan personelin listesi, işe giriş ve işten çıkış bildirgeleri ve maaş bordroları taraflardan ve SGK Antalya İl Müdürlüğünden talep edilerek dosyaya kazandırılması,

davacı şirket tarafından, davalı şirket adına yapılmış olduğu başvuruların kabul ve red. olanların ad, soyad, pasaport no ve kimlik bilgilerinin celp edilmesi, davacının iddiasında yer alan işçilerin iş akitlerini feshettiği ihtarnamenin dosyada yer almadığı, şimdilik herhangi bir alacak hesaplaması yapılamadığı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce daha önce rapor tanzim eden bilirkişi heyetinden aldırılan bilirkişi ek raporunda özetle.

"Takdiri Mahkemeye ait olmak üzere; sözleşmenin ... maddesinde yer alan; yabancı personellerin ... ayının son gününe kadar ...'de çalışma izni alınmış vaziyette olması gerektiği, bu tarihten sonra gelenler için hiçbir masrafın karşılanmayacağı, firma tarafından işverenden herhangi bir ödeme talebinde bulunulmayacağı, hükmü de dikkate alındığında; ... ayı sonuna kadar gelen ... personel bulunduğu tespit edildiğinden, ... personel üzerinden hesaplama yapılacaktır.

Sözleşmeye göre hizmet bedeli kişi başı ... USD*KDV olduğu, yurt dışı harç ücreti ...USD olduğu görülmektedir. Fatura tarihi olan ... tarihinde kur : | USD-... TL ... işçi*... USD*...-... TL *... TL ... KDV” ... TL hizmet bedeli ... işçi*... USD*...-... TL harç bedeli ... TL hizmet bedeli*... TL harç bedeli” ... TL alacak hesaplanmaktadır." sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; Kural olarak sözleşmeye konu mal veya hizmeti sözleşmeye uygun olarak yapıp teslim ettiğini ispat külfeti davacıya aittir. Ticari davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasa'da delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır.

Tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde, davacı şirketin davalı şirketten bir alacağının olmadığı aksine davalı şirketin bakiye ...-TL. tutarında davacı şirketten alacağının kayıtlı olduğu, taraflar arasında ihtilaf konusu olan davacı şirketin davalı şirket adına düzenlediği ... tarihli ... sıra nolu ...-TL. Bedelli, ... tarihli ... sıra nolu ...-TL. Bedelli, faturaların kabul edilmesi durumunda davacı şirketin bakiye ...-TL. tutarında davalı şirketten alacağının olacağı tespit edilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan ve mahkememizce de hükme esas alının bilirkişi raporunda davacı şirketin ... tarihli sözleşme gereği yabancı personel temini işini üstlendiği, otelde çalışacak olan yabancı personellerin ilk olarak ... tarihinde otele geldiği, son personelin ise ... tarihinde otelden ayrıldığı, sözleşmeye göre personelin tamamının gelmiş olacağı tarih olan ... sonu itibarı ile tesiste ... yabancı personelin çalıştığı, ... ve ... aylarında gelen personelin bir kısmının çok kısa çalışarak tesisten ayrıldığı,

bununla birlikte ... ve ... aylarında da personelin gelmeye devam ettiği, ancak, davalı tarafın sözleşmenin ... maddesine istinaden zamanında getirilmeyen personeller ile ilgili olarak ... ve ... aylarında herhangi bir itirazda bulunmadığı, sözleşmeye aykırılık nedeniyle herhangi bir ihtarname göndermediği, sözleşmeyi feshetmediği, sözleşme fesih ihtarnamesinin, çalışan ... personelin, ... tarihinde lojman şartlarının kötü olması nedeniyle Noterlik kanalıyla ihtarname göndererek otelden ayrılmalarından sonra gönderildiği, ... yılı ... ayı sonuna kadar gelen ... personel bulunduğu tespit edildiğinden davacı tarafın ...

TL alacağının hesaplandığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, taraflar arasındaki sözleşmenin yabancı uyruklu personel tedariği konulu olduğu ve sözleşmenin ... maddesi gereği davacının davalı şirkete yabancı uyruklu personel temini için anlaştığı ve sözleşmenin ... maddesi uyarınca personellerin ... ayının son gününe kadar ...’de çalışma izni alınmış vaziyette olması gerektiği fakat davacı tarafından ... ayının sonuna kadar ... personel temin edildiği, fakat çalışan ... personelin,... tarihinde lojman şartlarının kötü olması nedeniyle Noterlik kanalıyla ihtarname göndererek otelden ayrıldığı,

davalı taraf her ne kadar davacı tarafın eksik işçi temini nedeniyle edimini yerine getirmediğini ve personelin yetersiz lojman şartlarından dolayı iş sözleşmelerini feshetmelerinin gerçeği yansıtmadığını iddia etmişse de, ... ayından sonra da davalının iş yerine işçilerin gelmeye devam ettiği, sözleşmenin ... maddesine istinaden zamanında getirilmeyen personeller ile ilgili olarak ... ve ... aylarında herhangi bir itirazının ve ihtarının bulunmadığı, davalı tarafından gönderilen fesih ihbarnamesinin ... personelin ... tarihinde lojman şartlarının kötü olması nedeniyle davalıyı ihtarname göndererek otelden ayrılmalarından sonra gönderildiği,

kaldı ki taraflar arasındaki sözleşmenin ... maddesinde çalışan personellere maksimum ... kişilik banyo ve tuvaletli odalar tahsis edileceğinin yazıldığı fakat mahkememizce dinlenen tanık ... "Bu gelen yabancı uyruklu personellerin kaldığı yerler; ... katlı villa tarzı lojmanlardı. ... adet bu şekilde lojman vardı. Bu lojmanlarda her katta ...'er personel kalacak şekilde ayarlanmıştı.

Banyo ve tuvaletleri ortak kullanıyorlardı." şeklindeki beyanında da lojmanda kalan personellerin tuvalet ve banyosunun ortak olduğunun ve sözleşmede kararlaştırılan şartlara uygun olmadığı anlaşıldığından davacının davalı şirkete ... sonuna kadar getirdiği tespit edilen ... personelin ücretine hak kazanacağı kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)