Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/420 K.2026/46

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ... ... ili ... ilçesi ... de sebze meyve komisyonculuğu yapmakta ticaretle uğraştığını, müvekkili ... ilçesinde tanınan çevresi tarafından sevilen ve sayılan bir esnaf olduğunu, müvekkili ... tarihinde ekte fotokopisi bulunan ... emrine kesilmiş .../... şubesi ... keşide tarihli ...

TL bedelli keşide yeri ... olan Keşidecisi ... ... olan ... seri numaralı çeki kaybettiğini, çeki aradan geçen zamanda defalarca aradığını fakat halen bulamadığını, bu hususta şüphelendiği ve kötüniyetli olarak aldığını düşündüğü şahıs olan ... ... davalının çok yakın akrabası olduğunu, bu hususta ...

Cumhuriyet Başsavcılığının .../... srş.numaralı dosyasına şikayette bulunduğunu, savcılık soruşturması halen devam ettiğini, taraflarınca Ankara ...asliye ticaret mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında çek iptali talepli dava açılmış olup davalı iş bu dava dosyasına çekin kendisinde bulunduğundan bahisle müdahale dilekçesi verdiğini, davacı müvekkili ... tanımadığını, ... ... isimli şahsın çok yakını olup beraber hareket ettiğini, müvekkil tacir olup yapmış olduğu tüm işlemler ticari olduğunu, davalı ile aralarında hiç bir ticari ilişki olmadığını, müvekkili kendisini hiç bir şekilde tanımadığını,

bu sebeplerle davalı kötü niyetli olup dava konusu çekle ilgili hiç bir hak ve alacağıda olmadığını, ... ... ise sabıkalı olup tüm mahkum olduğu ve halen devam eden ceza dosyalarının tamamı dolandırıcılık,resmi evrakta sahtecilik vs gibi suçlardan olduğunu, bu nedenlerle müvekkilinin yasal hamili olduğu .../... şubesi ... keşide tarihli ...

TL bedelli keşide yeri ... olan Keşidecisi ... ... olan ... seri numaralı çekin Davalıdan istirdatı(geri alınarak) ile müvekkile geri verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş, davalı tarafça herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır. Mahkememizce ... CBS'ye müzekkere yazılarak .../... Soruşturma Sayılı dosyasının bir sureti, Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesine .../... Esas sayılı osyasının bir sureti celbedilmiş incelenmiştir. Davacı vekili ... tarihli dilekçesi ile dava değerini ... TL olarak arttırmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı ... ... ili ... ilçesi ... de sebze meyve komisyonculuğu yapmakta ve dolayısıyla ticari faaliyette bulunduğunu, davacının, ... tarihinde kendi adının emrine kesilmiş .../... şubesi, ... keşide tarihli ...-TL bedelli, keşide yeri ... ili, keşidecisi ... ... olan, ... seri numaralı çeki kaybettiğini, çeki aradan geçen zamanda defalarca aradığını, fakat bulamadığını, bu hususta şüphelendiğini ve kötüniyetli olarak aldığını düşündüğü şahıs olan dava dışı ... ... hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının .../... soruşturma numaralı dosyasına şikayette bulunduğunu beyan etmiştir. Mahkememizde yargılama devam ederken savcılık soruşturmasının sonuçlandığı, dava dışı ... ... hakkında yeterli delile ulaşılamaması nedeniyle takipsizlik kararı verildiği anlaşılmıştır.

Davacı, Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyasında çek iptali talepli dava açtığını, davalı ...'un iş bu dava dosyasına çekin kendisinde bulunduğundan bahisle müdahale dilekçesi verdiğini, davalı ...'u tanımadığını, dava dışı ... ...'un davalının çok yakını olup beraber hareket ettiklerini, davalı ile aralarında hiç bir ticari ilişki olmadığını, davalıyı hiç bir şekilde tanımadığını, bu nedenlerle davalının kötü niyetli olduğunu ve dava konusu çekle ilgili hiçbir hak ve alacağının da olmadığını beyan ettiği anlaşılmıştır. Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyasında çek hamilinin ortaya çıkması nedeniyle çek istirdatı davası açması için süre verildiği ve bunun üzerine mahkememizde işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Dava, çeke dayalı istirdat istemine ve istirdatına karar verilecek çekin iptaline ilişkindir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesi; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” şeklindedir. İstirdat davasında da anılan Yasa hükümlerindeki ispat yüküne ilişkin kuralın uygulanması gerekir.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir. Anılan yasal düzenlemeye göre; çek istirdadı davasında davacı istirdadını talep ettiği çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, çekin elinden rızası hilafına çıktığını ve çeki eline geçirmiş bulunan yeni hamilin çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispatla yükümlüdür.

TTK'nın 788/1. maddesinde, açıkça "emre yazılı" kaydıyla veya bu kayıt olmadan belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan bir çekin, ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebileceği, TTK'nın 790. maddesinde ise, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişinin, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağı düzenlenmiştir.

Somut olayda; dava konusu çekin davacı adına keşide edildiği, davacının, çekin kendisinde iken kaybolduğunu iddia ettiği, çeki defalarca aradığını, fakat bulamadığını, bu hususta şüphelendiğini ve kötüniyetli olarak aldığını düşündüğü şahıs olan dava dışı ... ... hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının .../... soruşturma numaralı dosyasına şikayette bulunduğunu beyan etmiştir. Mahkememizde yargılama devam ederken savcılık soruşturmasının sonuçlandığı, dava dışı ... ... hakkında yeterli delile ulaşılamaması nedeniyle takipsizlik kararı verildiği, böylelikle iddianın ileri sürülüş şekline göre davacının, çekin elinden rızası dışında çıktığını ispat edemediğinden, bu minvalde davacının iddiasını ispatlayamadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın REDDİNE,

2-Peşin alınan ... TL harçtan alınması gerekli ... TL harç mahsup edilerek arta kalan ... TL nin karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

3- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5/1. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarılması, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmek suretiyle yatıran tarafa iadesine,

Katip ... · ¸ e-imzalıdır Hakim ... · ¸ e-imzalıdır