Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/560 K.2024/257

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin adres değişikliği yaparak ... tarihinde başka adrese taşındığını, söz konusu taşınma sırasında müvekkili şirkete ait Ortaklar Pay Defteri ve Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin kaybolduğunu/çalındığını, müvekkili şirkete ait defterlerin tüm özen ve dikkate rağmen zayi olduğunu, defterlere ulaşılamaması ve ziya belgesi olmaması nedeniyle müvekkili şirket tarafından devir ve adres değişikliği gibi hiçbir resmi işlem gerçekleştirilememekte olduğundan bu durum büyük bir mağduriyete neden olduğunu bildirerek davanın kabulü ile Ortaklar Pay Defteri ve Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce 03/04/2024 tarihinde dinlenen tanık ..., "davacı şirket 2023 yılının Ağustos ayında beni aradı, ben adresimi taşıdım diye beni bilgilendirdi, tamam karar defterlerinizi getirin, kararımızı alıp adres değişikliğimiz yapalım diye bilgi verdim, kendisi karar defterlerine bakıp geri dönüş yapacağını söyledi, ancak geri dönüş yaptığında defterleri bulamadığını söyledi, bende adres değişikliğini bu şartlarla yapamayacağını söyledim, tekrar tekrar araştırıp bulamadığını beyan etti, bende dava açıp karar defterinin zayi olduğuna dair belge almasını söyledim, ben çalınıp veya kaybolduğunu bilmiyorum, siz isteyince bende araştırmak için baktım o sebeple de bulamadım, ben ne çalındı diyebilirim ne de kayboldu diyebilirim," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dava; TTK'nın 82/7 maddesine dayalı olarak davacı şirkete ait Ortaklar Pay Defteri ve Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin zayi olmasından kaynaklı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK'nın 82/7. maddesine göre, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde. TTK'nın 82/7. maddesinde tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğraması halinde tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde zayi belgesi verilmesine ilişkin dava açılabileceği öngörülmüştür.

Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.

Somut olayda, Davacı yan Ortaklar Pay Defteri ve Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin taşınma sırasında zayii olduğunu bildirerek eldeki davayı açmışsa da; davaya konu belge ve defterlerin zayi belgesi verilmesi için kanunun aradığı şartlar olan yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olduğuna ilişkin herhangi bir delil bulunmadığı, ayrıca davaya konu belge ve defterlerin çalınması iddiasıyla herhangi bir soruşturma da yürütülmediği, mahkememizce dinlenen tanığın da defterlerin çalınıp veya kaybolduğunu bilmediğini beyan ettiği anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte tacirin, defter ve belgelerinin zıyaa uğraması üzerine zayi belgesi verilebilmesi için aranan şartların yanı sıra, tacirin defter ve belgelerin korunması hususunda gereken özeni gösterdiğini, defterleri emin koşullarda saklayıp muhafaza ettiğini gösterecek herhangi bir delil de ibraz edilmediği, tacirin basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğünün bulunduğu ve bu yükümün ihlalinin zayi sebebi kabul edilmediği anlaşılmakla; davacının davasının sübut bulmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)