Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/719 K.2024/34

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirket ile Antalya ... Noterliğinin ... tarihli ...

Yevmiye numaralı düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereği müteahhidi olduğu inşaattaki tüm doğrama işlerinin yapılması için taşeron arayışına girdiğini, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin teslim sürelerinin dolacak olması nedeniyle zor durumda kalan müvekkili şirket, sözleşme ekinde bulunan işleri yapacağından bahisle kötü niyetli ... firması ile ... tarihli sözleşmeyi imzaladıklarını, söz konusu sözleşme ile bakiye kalan alacak hakkında; ...

A.Ş. tarafından keşide edilen ... Bankası ... şubesi keşide yeri ... olan ... numaralı ... vade tarihli ...

TL bedelli çek davalı tarafa müvekkili tarafından ciro edildiğini, işin süresi içerisinde tamamlanacağını vadeden davalı şirketin haksız talebi ve zor durumda kalan müvekkili üzerinde oluşan baskı sonucu söz konusu çekler senetlere mahsuben verildiğini, ancak davalı taraf sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirmemiş ve yalnızca bir kaç pencere alüminyum doğramaları ile yüklendiği işi sadece başlangıç aşamasında bırakıldığını, taraflar arasında akdedilen ... tarihli sözleşme, edimler ve ivazlar arasında açık bir oransızlık bulunması nedeniyle GABİN şartları altında akdedildiğini, müvekkili şirketin zor durumda kalmasından yararlanarak,

davalı şirket tarafından edimler arasında açık bir oransızlık yaratılması nedeniyle söz konusu sözleşmenin iptal edilmesi gerektiğini, bu dava açılmadan önce "... Bankası ... şubesi keşide yeri ... olan ... numaralı ... vade tarihli ... TL bedelli çekin" bankaya davalı tarafından ibrazı halinde tahsilatın önlenmesi hakkında ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğunu, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Değişik İş sayılı dosyası ile söz konusu çekin bankadan tahsilinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebimiz ...

TL teminat karşılığında kabul edilmiş ve ... tarihinde ... bankası şubesine müzekkere yazıldığını, söz konusu sözleşmenin müvekkili şirketin zorda kalması ve davalının kötü niyeti dahilinde yapıldığını, davalı şirket başlangıç aşamasında bıraktığı ve tamamlamadığı bir iş karşılığında müvekkilinden senet ödemeleri karşılığı söz konusu 4 adet çeki alarak edimler arasında bir orantısızlığa neden olduğunu, dava konusu olayda da, karşılıklı edimler arasında açık bir oransızlık olduğu ve bunun iş veren müvekkili şirketin işin tamamlanacağı vaadiyle aldatılarak senetleri ödemeye zorlanmasından kaynaklandığını;

karşı tarafın bu durumdan yararlanmaya çalışarak hareket ettiği açıkça görüleceğini, bu nedenlerle Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Değişik İş sayılı dosyası üzerinden verilen ihtiyati tedbir kararının devamını, belirlenen işlerin yapılıp yapılmadığının tespiti ile yapıldığına kanaat getirilen işlerin değer tespitinin yapılmasını, ... Bankası ... şubesi keşide yeri ... olan ... numaralı ... vade tarihli ...

TL bedelli çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akit edilen kök sözleşme, ek sözleşmeler ve yenilenen eklenen sözleşmelerde tüm edimleri müvekkili firma yerine getirdiğini, bu işlere ilişkin olarak ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, ... ada ... parsel keşif yapılması halinde müvekkili firmanın edimlerini yerine getirdiği inceleme neticesinde ortaya çıkacağını, davacı taraf dilekçesinde her ne kadar gabin nedeniyle müvekkili şirketin aşırı yararlanma ve netice olarak edimler arasında orantısızlıktan bahsetmişse de bu beyanları,

talepleri gerçek kişi yada şahıs firması gibi orta ölçekli bir firma gibi düşünmeyip tarafların anonim şirket olması yıllık iş hacimleri çok yüksek olması dikkate alındığında gabi, aşırı yararlanma gibi TMK maddeleri basiretli bir tacir konumda olan taraflar için hüküm doğurmayacağını, müvekkili şirket üzerine düşen edimlerini yerine getirmiş bu işlemler karşısında dava konusu ... Bankası ... Şubesi, ... çek numaralı,... keşide tarihli, ...

TL bedelli çek olarak ödendiğini, davacı tarafın dilekçesinde ve taleplerinden açıkça anlaşıldığını, bu nedenlerle hukuki dayanaktan yoksun davanın öncelikle usulden, akabinde esastan reddini, ... Bankası ... Şubesi, ... çek numaralı,... keşide tarihli, ... TL bedelli çek üzerindeki ihtiyati tedbirin kaldırılmasını talep ve cevap vermiştir.

Davacı vekili tensip zaptında bulunan ... nolu ara karara ilişkin olarak ... tarihli dilekçe vermiş ve dilekçesinde davada arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığını beyan etmiştir.

01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren ve 03/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddeye göre :

"MADDE 5/A- (1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır."

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen cümle ile;

“Dava şartı olarak arabuluculuk

MADDE 18/A- (1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." denilmiştir.

Dava, ... Bankası ... şubesine ait ... numaralı ... tarihli ... TL bedelli çekten dolayı menfi tespit talebine ilişkindir. İş bu dava, mutlak ticari davalardandır. Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. maddesi gereğince 4. maddede ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması gerekmektedir.

Davacı vekil , davada arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığını beyan etmiştir. Davanın açıldığı tarih itibari ile davacı tarafından davalı aleyhine açılan işbu dava yönünden davanın açılmasından önce arabulucuya başvurunun ve son tutanağın düzenlenmiş olmasının dava şartı olup, bu şartın gerçekleşmediği anlaşılmıştır. H.M.K.md.115 uyarınca, mahkeme dava şartının mevcut olup olmadığını yargılamanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

6102 sayılı TTK'nın 5/a maddesi, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/a-2 maddesi ile HMK'nın 114/2 ve 115. maddeleri uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalı Hakim ... · ¸e-imzalı