Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/763 K.2019/630

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde, davacının iş ilişkisi içerisinde olduğu dava dışı ... ile uzun yıllar ticari bağlantı içerisinde bulunduğunu, davacının bu şirketten kendisine teslim edileceği taahhüt edilen mallara karşılık olarak ... keşide tarihli ve ...

TL bedelli, keşide yeri ... olan, ...’a ait ...-... numaralı çeki keşide ettiğini, davacının çeki keşide etmesine rağmen taahhüt edilen malların teslim edilmediği, bunun üzerine davacının malların teslimini yada çekin iadesini istediğini, ancak çeki alıp mallan vermeyen dava dışı şirket yetkililerinin ekonomik zorluk nedeniyle mallan gönderemeyecekleri ve çekide kredi teminatı olarak ...

Şubesine verdiklerini, keşide günü geldiğinde çeki tahsil etmeyeceklerini ve bankadan teslim alarak imha edeceklerini belirttiklerini, keşide tarihinde çek karşılığının davacının banka hesabından çıkmaması ve çek verilen dava dışı şirket ile uzun süredir ticaret yapmaları nedeniyle davacının çekin imha beyanına inandığını, ancak çeki imha ettiklerini belirten dava dışı şirketin keşide tarihinin üzerini çizmek suretiyle ... olan tarihi ... olarak değiştirdiğini ve davacının imzasını taklit etmek suretiyle tarih kısmını parafladıklarını, çekin değişiklik yapılan yeni keşide tarihinde çeki tahsil etmek isteyen davalı şirketin,

çeki ibraz ettikleri ... Şube’de çek keşide tarih yanında bulunan parafın keşideciye ait olmaması sebebi ile işleme alınmamasına ve daha sonrasında davacı şirket aleyhinde İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesine yaptıktan ihtiyati haciz talebinin reddedilmesine rağmen kötü niyetli olarak başka bir mahkemeye başvurarak davacı aleyhine ihtiyati haciz kararını aldığını ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün .../...

Esas sayılı dosyasıyla icra takibini başlattığını, kendisine yine usulüne uygun bir tebliğ yapılmayan davacının borca itiraz hakkını kullanamadığını, icra takibini ancak 2017 yılı ... ayında tüm bankalardaki mevduat hesaplanna konulan bloke nedeniyle öğrendiğini ve tüm ticari faaliyetinin durması sebebiyle takibe konu çek bedeli ve ferileri ile birlikte toplam ... TL bedeli ödemek zorunda kaldığını belirterek.

İcra takibi baskısı ile dosya borcunu ödeyen davacının ödemiş olduğu kısmın istirdadına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli dilekçesi ile: davalı şirket İle dava dışı ... arasında faktöring sözleşmesi akdedildiği, yapılan sözleşme gereği ön ödeme yoluyla finansman sağlandığını, davalı şirketin 6361 sayılı yasanın belirtmiş olduğu tüm yükümlülükleri yerine getirerek çeki iktisap ettiğini dolayısıyla herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacının öne sürdüğü kişisel nedenlerin ve defılerin davalı şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, dava konusu çek üzerinde keşide tarihinin davacı imzası taklit edilerek paraflanmış olma iddiasının mahkemenin incelemesi ile ortaya çıkacağını,

aksini kabul anlamına gelmemekle birlikte kambiyo senetlerinin kayıtsız şartsız ödeme kaydı bulunan senetler olması sebebi ile ve imzaların istiklali ilkesi gereği her imzanın birbirinden bağımsız kabul edilmesi gerektiğini ve çekin geçerliliğine engel olmadığını, davalının çeki hukuk sınırlan İçerisinde İktisap ettiğini ve haklı olarak İcra takibi başlattığını belirterek; haksız ve hukuki dayanaklardan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Istanbul ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... D. İş Sayılı dosyası ve Antalya CBS .../... s. Soruşturma dosyası ve savcılık dosyası içerisindeki bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.

İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davalının ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmak üzere İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş ve alınan bilirkişi raporunda, davalı şirketin, TTK'ya görülmesi gereken ticari defterlerini yasal süreler içerisinde tasdik ettirdiği, yevmiye defterlerinin kapanış tasdini de yasal süresi içerisinde yaptırdığı dolayısıyla sahibi lehine delil olma özelliğini taşıdıklarını, dava konusu çekin kesilmesine sebep faturanın şekil şatlarına uygun olarak ve geçerli olarak kesildiği, ticari teammüllerde yer alan kavrama göre faturanın açık fatura olarak düzenlendiği,

yani tahsilatı yapılmamış olarak düzenlendiği, dava konusu çekin kesilmesine sebep faturanın İrsaliyeli Fatura olduğu ve malın eksiksiz teslim edildiği ve malın eksiksiz teslim alındığı imzalarının da mevcut olduğu, takdiri Mahkemeye ait olmak üzere, ticari teammüller gereği davalı şirketin, faktoringe konu çeklerde kısmen araştırma yükümlüğünü yerine getirmediği, dava konusu çekin davalı şirket tarafından ... tarih ve ... nolu fiş ile kayıtlara alındığı, 2015 ve 2016 yıllarında bakiyenin devrettiği ve ... tarihinde ... nolu fiş ile ...'dan tahsil edilen tutar ile bakiyenin kapandığının tespit edildiğini bildirir rapor sunmuştur.

Dosya ek rapor aldırılmak üzere tekrar talimat mahkemesine gönderilmiş ve bilirkişi mahkemeye sunmuş olduğu kök bilirkişi raporunda belirttikleri davalı şirketin, faktoringe konu çeklerde, ticari teammüller gereği, araştırma yükümlülüğünü kısmen yerine getirmediği yönündeki görüşlerinin sabit olduğunu, kök bilirkişi raporunda yer alan görüş ve tespitlerinde değişiklik olmadığını bildirir rapor sunmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava çekteki keşideci parafının sahteliği iddiasına dayalı faktoring şirketine yöneltilen istirdat davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık çekin iktisabında davalı ... şirketinin üstüne düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediği noktasında toplanmaktadır.

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 9/2. maddesinde ‘Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz."

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 9/2. maddenin yollamasıyla 04.02.2015 tarih ve 29257 sayılı Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik 5/1. maddesinde ‘Kuruluş tarafından müşteriyi yeteri kadar tanıyacak şekilde istihbarat çalışmalarının yapılması, sadece müşterilerin beyanı veya sözlü teyidi ile işlem yapılmaması gerekir.

İstihbarat çalışmasının; a) Öncelikle ilgili mevzuatta yer alan faturanın tarifi, şekli ve nizamına ilişkin düzenlemeler de dikkate alınarak faturadaki bilgilerin kontrol edilmesi, b) İç kontrol sisteminin devralınan faturalara ilişkin gerekli istihbarat ve araştırma yapılmasını sağlayacak ve Merkezi Fatura Kaydı Sisteminde bu faturaların mükerrer olmadığının kontrolü tamamlanmaksızın kullandırım yapılamayacak şekilde oluşturulması,

c) Müşterilerin mali durumlarının değerlendirilerek bunların itibarı ve işlem geçmişleri de dikkate alınmak suretiyle gerektiğinde fatura borçlusu ve kambiyo senedi veya diğer senedin keşidecisine de başvurularak borcun teyit edilmesini sağlayacak yöntemler geliştirilmesi ve ulaşılabilmesi mümkün olan ilgili veri tabanlarından yararlanılması yoluna gidilmesi hususları dâhil olmak üzere asgari olarak yukarıda belirtilen usul ve esasları içerecek şekilde yapılır ve bunların yetersiz kalması durumunda ilave yöntemlere başvurulur.’ hükümleri düzenlenmiş olup,

faktoring şirketlerinin gerekli istihbarat çalışmasını nasıl yapacağı ve çalışma usulleri açıkça düzenlemiştir.

Antalya CBS .../... s. Soruşturma dosyası içerisinde bulunan ... tarihli bilirkişi raporunda çekin keşide tarihindeki parafın sahte olduğunun bildirildiği yine İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... D. İş Sayılı dosyasında çekin bankaya ibraz tarihinin olmaması ve keşide tarihindeki düzeltmede keşidecinin imzası bulunmaması nedeniyle ihtiyati haciz talebinin reddedildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birarada değerlendirildiğinde; çekin ibraz edildiği banka yetkilileri ve ihtiyati haciz için sunulan mahkeme hakimi tarafından dahi tespit edilebilen tahrifatın davalı ... tarafından değerlendirilmesi gerektiği ve gerekli istihbari araştırmanın yapılması gerektiği en azından çek keşidecisine ulaşılarak söz konusu parafın kendisine ait olup olmadığının sorulması gerektiği anlaşıldığından ve çekteki keşideci imzasının sahteliğine ilişkin definin kişisel defi olmadığı ,

çeki elinde bulunduran tüm hamillere karşı keşideci tarafından öne sürülebilen bir defi olduğu hususlarının davalı tarafından bilinmesi gerektiği anlaşıldığından davalı ... şirketinin yukarıdaki kanun ve yönetmelikler gereği belirlenen kısmi araştırma yükümlülüğünü yerine getirmediği hususu mahkememizce sabit görülmüş, kambiyo niteliğini kaybetmiş çek nedeniyle başlatılan icra takibi nedeniyle davacının davalıya ödediği bedelin istirdatına yönelik davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır