Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/168 K.2020/283

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunduğu .../.../... tarihli dava dilekçesinde özetle; davalının .../.../... tarihli ...

TL'lik faturaya karşılık aynı miktarda çek keşide ettiğini ve çekin ibraz tarihine kadar kısmi ödemede bulunduğunu, çekin ibraz tarihinde yapması gereken ödemeyi yapmadığını, Antalya .... .İcra Müdürlüğü'nün ..../.... sayılı dosyasıyla genel haciz yoluyla takip yapıldığını, davalının ... tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurduğunu, borçlunun itiraz dilekçesinde alacaklı şirketle hiçbir zaman ticaret yapmadığını beyan ettiğini, sundukları cari hesap ekstresinden ve diğer belgelerden tarafların arasında düzenli ve sürekli olarak ticari ilişki olduğunu beyanla borçlunun icra takibine yaptığı itirazının iptaline,

takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminatın davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...'e usulüne uygun tebligat yapılmış cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

Antalya ... .İcra Müdürlüğü'nün ..../... Esas sayılı dosyası incelenmek üzere dosyamız arasına alınmıştır.

Antalya Vergi Dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılarak takibe dayanak .../.../... tarihli ... TL bedelli fatura yönünden BA ve BS formları istenmiş, gelen cevabi yazı dosyamız içerisine alınmıştır.

Antalya Vergi Dairesi Başkanlığı ve Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalının tacir olup olmadığı hususu sorulmuş, gelen cevabi yazılar dosyamız içerisine alınmıştır.

.../.../... tarihli oturum ... nolu ara karar gereği davalı ... 'e ticari defter ve belgelerin incelenmesi hususunda usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğine karar verilmiş, davalı ...'e ticari defterleri ibraz etmesi hususunda tebligat yapılmış, ancak verilen kesin süre içerisinde ticari defter ve belgelerini sunmadığı görülmüştür.

Mahkememiz yargılama sırasında ;

.../.../... tarihli oturum .... nolu ara karar gereği davacının ticari defter ve belgelerinin incelenmesi yönünden ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmasına karar verilmiş, bilirkişi talimat mahkemesine sunduğu ... tarihli raporda özetle; "...-Davacı ... A.Ş’ nin .... Haziran dönemi Form BS(EK-1)' de ... 2 adet belge .... TL ve .... ... dönemi Form BS(EK-2)' de ... 1 adet belge ... TL olarak bildirildiği tespit edilmiştir.

-Davacı .... . A.Ş’ nin düzenlendiği ... tarih A-... nolu ve ... tarih .... -... nolu sevk irsaliyelerinde (EK-3) teslim alındığına dair imza bulunduğu tespit edilmiştir.

-Davacı.... . A.Ş.’nin icra takibine konu ettiği davalı ...'e ... TL tutarlı 2 adet fatura (EK-4) düzenlediği tespit edilmiştir.

-Davacı .... A.Ş’ nin ticari defter kayıtlarına istinaden davalı ...' den ... tarihi itibariyle ... TL alacaklı göründüğü tespit edilmiştir.

-Davacı ... . A.Ş.... tarihinden sonra dana karkas satışından ... TL ve ... TL tutarlı olmak üzere toplamda ... TL tutarlı iki adet fatura düzenlendiği, bedeli için ... nolu ... vadeli tarihli ... TL tutarlı çek aldığı(EK-7) fakat davalı ...'in çek bedelini ödememesinden cari kayıtlarına çek iadesi şeklinde kayıt ettiği tespit edilmiştir. Davalı ...'in 2 adet fatura bedeli olan ... TL için ... TL'si kredi kartından(EK-5) ve ... TL'si nakit (EK-6) olmak üzere toplamda ... TL ödemede bulunduğu tespit edilmiştir.Davacı ... A.Ş. 'nin davalı ...' den ... TL( ... TL-... TL=... TL) alacaklı olduğu..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, davacı şirket tarafından davalı aleyhine cari hesaba dayalı olarak yapılan ilamsız takipte itiraz üzerine alacaklı tarafından açılan itirazın iptali istemine ilişkindir. İİK. 67/1. Maddesinde: "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." düzenlemesi mevcuttur. Dava konusu somut olayda faturaya dayalı olarak yapılan ilamsız takipte davalının verilen kesin süre içerisinde ticari defter ve belgesini ibraz etmediği görülmüştür.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi., 2016/4087 Esas, 2017/261 Karar sayılı emsal içtihatında; "...Ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir.

Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir.

Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur.

Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir.

Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir.

Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir.

Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'ndaki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır..." şeklinde belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen emsal içtihat doğrultusunda yapılan değerlendirmede; davacının ticari defterlerindeki kayıtların, davalının sunulmayan ticari defterlerindeki kayıtlarla uyum içinde olduğunun kabulü gerekmiştir.

Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 20.06.2016 tarih 2016/2941 E. 2016/10949 K. Sayılı ilamında "Dava konusu icra takibine konu alacak faturaya dayanmaktadır. Dolayısıyla alacak likit, bir başka deyişle bilinebilir, belirlenebilir bir alacaktır. Mahkemece bu husus gözetilerek davacı yararına İİK.nun 67/2 maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği" belirtildiğinden davacı yararına hükmolunan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına da karar vermek gerekmiştir.

Dava konusu somut olayda; Yukarıda belirtilen kanun maddesi doğrultusunda yapılan değerlendirmede; davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim .... · ¸e-imzalıdır