Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/524 K.2020/263

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... .... ... ... tarafından “... ... ... ... .. ... .., ... ... Ve Bakım Hizmetlerinin Yapılması" konulu .../... ihale kayıt numarasıyla düzenlenen ihale, dava dışı ... .. ... .... Ltd. Şti. Tarafından üsteleniliğini; .... tarihli Sözleşmenin .... Maddesi gereğince yüklenici şirketin mektubu sunma yükümlülüğü altına girdiğini, davalı ...

A.Ş.'nin ... ... tarafından yüklenici firma lehine söz konusu ihale kapsamında ... tarihli ... ve ..“./..” numaralı kesin teminat mektubu ile ... tarihli ... bedelli ve “.../...” numaralı kesin teminat mektubu verildiğini, teminat mektuplarının dava dışı yükleniciye iade edilebilmesi için yüklenici firma tarafından sözleşme kapsamında “ücret ve ücret sayılan hallerden” kaynaklanan vergi borcu olmıdıgmı dair yazının ibraz edilmesi gerektiğini, yüklenici firmaya idaremizin ... tarihli yazısıyla ihtarda bulunulduğunu, yüklenici firmanın yükümlülüğünü yerine getirmediğini,

davalı bankanın da teminat mektubunu paraya çevrilmesi talebini yerine getirmediğini belirterek oluşan ... zararın yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın ... .. .... Tic. Ltd. Şti.'ye ihbarını, dava konusu teminat mektupları ile yalnızca üstlenilen işin yerine getirilmesi hususunda teminat verildiğini, yüklenicinin vergi sorumluluklarının bankaya yükletilmesinin hukuki dayanağı bulunmadığı,

Dava konusu teminat mektuplarının süreleri ... tarihine kadar uzatıldığı davacı idare tarafından teminat mektuplarının sürelerinin ... itibarıyla sona erecekleri ve teminat niteliklerini kaybedecekleri gerekçeleriyle nakde çevrilmeleri gerektiği iddialarının gerçeğe aykırı olduğunu,4735 Sayılı Kanun'da ilgili borçların kesin kabul tarihine kadar ödenmemeleri halinde teminat mektubunun nakde dönüştürülmesinin talep edilebileceği ifade edilmiş olmakla dosya içerisinde davacı idare tarafından kesin kabulün gerçekleştiği yönünde sunulmuş herhangi bir belge bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 128. maddesi kapsamında verilen teminat mektubunun tazmini istemidir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. ve 5. maddeleri gereğince görev kurallarına; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 5 vd. maddelerinde belirtilen yetki kurallarına uygun olarak görevli ve yetkili Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır.

Davacıdan ihaleye ilişkin belgeler ile tarafların tutundukları tüm deliller ilgili yerlerden getirtilmiştir.

... ... ... düzenlenen ... arihli ve ... nolu konusu teminat mektubunda "Kesin teminat tutarı ... yi ... garanti ettiğinden yüklenici; taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre kısmen veya tamamen yerine getirmediğinde protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ... ..... Ltd. Şti. ile idareniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine derhal ve gecikmeksizin idarenize nakden ve tamamen talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faizi ile birlikte ödeyeceğimizi" ibaresi bulunmaktadır.

... ... ... düzenlenen ..../.../... tarihli ve .... nolu konusu teminat mektubunda "Kesin teminat tutarı .... yi ... garanti ettiğinden yüklenici; taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre kısmen veya tamamen yerine getirmediğinde protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ... ..... Ltd. Şti. ile idareniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine derhal ve gecikmeksizin idarenize nakden ve tamamen talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faizi ile birlikte ödeyeceğimizi" ibaresi bulunmaktadır.

Davacı ..../.../... tarihli yazısı ile teminat mektubunun para çevrilmesini talep etmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 12/04/2012 tarih 2010/5921E. 2012/5914K. sayılı kararında; "...üçüncü kişinin fiilini taahhüt eden davalı bankanın elinde likit delil bulunmadığı sürece kısmi veya tam tazmin talebini reddetmesinin mümkün bulunmamasına göre davalı ... A.Ş. vekili ve ... Ltd. Şti. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine..." denilmiştir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 26/06/2019 tarih 2017/5263E. 2019/4086K. sayılı kararında; "...Davacının davaya dayandırdığı davalı tarafından düzenlenmiş ve dava dışı şirketin davacıya olan borçlarının bir kısmını garanti eden teminat mektubu kayıtsız şartsız ve süresiz bir teminat mektubu olup mektup bedelinin ilk talep halinde derhal ödenmesi gerekir. Mektup içeriğine göre banka ayrıca mektup bedelinin ilk talep tarihinden fiili ödeme tarihine kadar işleyecek kanuni faizi de ödemeyi taahhüt etmiştir... İlk talep tarihinden ödeme tarihine kadar faiz ödeneceği teminat mektubunda belirtilmemiş olsa dahi Daire içtihatlarına göre herhangi bir şarta bağlı olmadan tazmin isteminin bankaya ulaştığı tarihten ödeme tarihine kadar ki faizin talebi mümkündür..." denilmiştir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 15/04/2019 tarih 2018/618E. 2019/2564K. sayılı kararında; "...Banka teminat mektupları garanti akdi niteliğindedir. Bunun doğal sonucu teminat mektubu veren banka asıl borcu yüklenmiş olur, teminat mektubu borcunu öderken kendi borcunu ödemiş olur. Bu nedenle banka beklenmeyen halleri, imkansızlığı, muhatap ile lehdar arasındaki akdin geçersizliğini ileri sürerek tazmin talebini reddedemez..." denilmiştir.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 14/11/2018 tarih 2018/2476E. 2018/4486K. sayılı kararında; "...Banka teminat mektubu ilk talepte kaydını içermekte olup, muhatap bankadan ödeme talebinde bulunduğunda, banka sadece şekli manada bir inceleme yapabilecek olup, riskin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda esasa dair inceleme yapamayacağı gibi teminat mektubu lehtarı ile muhatabı arasındaki sözleşmenin ifa edilip edilmediği ya da gerektiği şekilde ifa edilip edilmediği gibi sözleşmenin taraflarınca ileri sürülebilecek def'i ve itirazları ileri sürerek ödeme yapmaktan kaçınamayacağından davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken..." denilmiştir.

Davamıza gelince, davacı banka teminat mektubunun para çevrilmesi istemi ile dava açmıştır. Dava dışı lehtar ile davacı muhatap arasındaki hizmet alımı kapsamında ihale nedeniyle dava konusu edilen ... ... ... düzenlenen ... tarihli ve .... nolu ve .../..../... tarihli ve .... konusu teminat nolu kesin ve süreli teminat mektubunun verildiği, muhatabın tazmin istemi ile bankaya başvurduğu, bankanın muhatabın istemini reddettiği anlaşılmaktadır.

Çekişme, bankanın iddia ettiği gibi muhatap ile lehtar arasındaki hukuki ilişkide gerçekleşen riziko miktarınca teminat mektubunun nakde çevrilmesinin istenebileceği, gerçekleşmeyen riziko yönünden bankanın muhataba karşı koymasının yerinde olup olmadığı noktasındadır. Banka teminat mektupları garanti akdi niteliğindedir. Bunun doğal sonucu teminat mektubu veren banka asıl borcu yüklenmiş olur.

Banka teminat mektubu ilk talepte kaydını içermekte olup, muhatap bankadan ödeme talebinde bulunduğunda, banka sadece şekli manada bir inceleme yapabilecek olup, riskin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda esasa dair inceleme yapamayacağı gibi teminat mektubu lehtarı ile muhatabı arasındaki sözleşmenin ifa edilip edilmediği ya da gerektiği şekilde ifa edilip edilmediği gibi sözleşmenin taraflarınca ileri sürülebilecek def'i ve itirazları ileri sürerek ödeme yapmaktan kaçınamaz.

Banka, muhataba karşı asıl borçlu olan lehtarın borcunu taahhüt etmektedir. Banka teminat mektubu ile belirli ve bağımsız bir risk garanti edilmiş ise, bu risk gerçekleşir ise gerçekleştiği ölçüde banka sorumlu olacaktır. Bankanın borcu sebebe bağlı olup, soyut bir borç taahhüdü değildir. Teminat mektubu kıymetli bir evrak niteliğinde belge de değildir. Teminat mektubunun içeriğinden açıkça anlaşıldığı üzere münhasır kılınmış herhangi bir riziko söz konusu değildir.

Muhatabın talebi halinde, lehtar ile muhatap arasındaki çekişme sorgulanmaksızın garanti edilen tutarın ödeneceği kabul edilmiştir. Davalı bankanın davacının taleplerine ret yazılarında belirttiğinin aksine teminat mektubunda idare ile dava dış ı ....... Ltd. Şti. arasında çıkabilecek tüm uyuşmazlıkları kapsamakta olup, davalı bankanın esastan inceleme yapması mümkün olmaması karşısında davacının davasının kabulüne karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır