Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/747 K.2021/19

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

İSTEM

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde; dava dışı ... İle davalılar arasında Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye no ile Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Yapı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi imzaladıklarını, sözleşme gereği dava dışı şirketin davalılara ait ... ili ... ilçesi ...

Mah. ... ada ... parsel sayılı arsa üzerinde projeye uygun inşaat yapmayı üstlendiğini, sözleşme ile arsa sahipleri yapılan inşaat karşılığında 12 adet bağımsız bölüm alacaklarını, müteahhit de 16 adet bağımsız bölüm devri yapılacağını, belirtilen sözleşme öncesinde hazırlanan taslaklarda müteahhit ile arsa sahipleri arasında oransal paylaşımı sağlamak için müvekkil tarafından protokol başlıklı yazı düzenlendiğini ve buna bağlı olarak da ... tanzim tarihli ... lehine ...-TL bedelli ... tanzim tarihli ..., ..., ... , ... lehlerine ...-TL, ... tanzim tarihli ...,. ..., ... lehlerine ...-TL olmak üzere bonolar düzenlenip verildiğini,

arsa sahipleri tarafından öncesinde hazırlanan protokol ile alınan dava konusu senetlerin müvekkiline teslim yapılmadığını, müteahhit firma tarafından inşaatın süresinde bitirildiğini, arsa sahipleri tarafından iskan için imza verilmediğini, müvekkil arsa sahiplerinde Antalya ..

Noterliğince düzenlenen azledildiğini, söz konusu senetlerden dolayı borçlu olmadığı açık olup, davaya konu senetlerden dolayı borçlu olmadıklarının tespitine, tedbir taleplerinin kabulü ile, İİK.72.madde uyarınca takdiren %15 teminat mukabilinde ... tanzim tarihli ... lehine ...-TL bedelli; ... tanzim tarihli ..., ..., ..., ..., ... lehlerine (bono suretinde sadece ...) ...-TL; ... tanzim tarihli ..., ..., ... lehlerine ...-TL olmak üzere belirtilen bonoların takibe konulmasının önlenmesi yönünde tedbir kararı verilmesini, Davalarının kabulü ile; davalılardan ... lehine ... tanzim tarihli ...-TL bedelli;

davalılardan ..., ..., ..., ... ... lehlerine (bono suretinde sadece ...) ... tanzim tarihli ...-TL bedelli; davalılardan ..., ..., ... lehlerine ... tanzim tarihli ...-TL bedelli bonolardan dolayı müvekkilin borçlu olmadığının tespiti ile takibin- bonoların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YANIT

Davalılar vekili cevap dilekçesinde. TMK. Madde 2 "Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğunu, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz." şeklinde açıkça belirtildiğini, davacı ... bu davayı açmakta haksız ve kötü niyetli olup, dürüst davranmadığını, Müvekkili ile dava dışı ... arasında ... ... İlçesi ... Mah. ... ada,... parsel sayılı taşınmaz üzerinde Antalya ...

Noterliği ... tarih ve ... yevmiye nolu Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat sözleşmesi toplamda 28 daire olduğunu, ... adet bağımsız bölümün müvekkillerine, ... adet bağımsız bölüm de müteahhitin olacak şekilde inşaat yapılması konusunda anlaştıklarını, Davacı ..., müvekkillerimin söz konusu Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesini, ... ile yapmaya razı olmaları ve sözleşmeyi mevcut şartlarıyla yapmayı kabul etmeleri için, tek taraflı olarak protokol başlıklı belgeyi ve davaya konu bono senetlerini imzalayarak müvekkillerime verdiğini,

her ne kadar belge protokol başlıklı ise de bu belgede müvekkillerimin her hangi bir imzası bulunmadığını, ... tek taraflı olarak müstakil taahhütte bulunduğunu, bu taahhüdüne istinaden bonoları müvekkillerine verdiğini, müvekkillerinin de, ...'ın taahhütte bulunduğunu, bonoları vermesinden sonra, aynı gün noterde dava dışı şirket ile kat karşılığı inşaat sözleşmesini ve ekindeki mevcut paylaşım krokisi ile,

yaptığını, Davacı taraf, dilekçesinin 4. Maddesinde noterde düzenlenen asıl sözleşmede oransal paylaşım sorununun mimarın yeniden hazırladığı daire paylaşım krokisi ile çözüldüğünü, böylelikle ... bağımsız bölümün müteahhite, ... bağımsız bölümün de arsa sahiplerine ait olmak üzere anlaşma sağlandığını, ancak müvekkillerimin öncesinde hazırlanan protokol ile alınan dava konusu senetlerin kendisine iade etmediğini, bu açıklamalar kesinlikle aldatmaca olup, kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafın iddiasının aksine,

...'IN davaya konu senetleri ve yine protokol başlıklı taahhüdü ... tarihinde müvekkillerime vermesi neticesinde aynı gün notere gidilmiş ve davacının kız kardeşinin ortağı ve yetkilisi olduğu dava dışı şirket ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, davacı dava dilekçesinde, dava dışı şirketi temsil yetkisinin olmadığı gibi yapılan sözleşme ve edimlerle igili hiç bir taahhüdünün olmadığını beyan ettiğini, dolayısıyla davacı tarafın bu beyanları, bizim yukarıda bahsettiğimiz şekilde, davacı ...'ın müstakilen ödeme taahhüdünde bulunduğu ve bonolarla müvekkillerime borçlandığını açık ve net bir şekilde gösterdiğini,

Davacının davaya konu bonoları ödediğini veya bonoların hükümsüz kaldığını aynı mahiyette belge ile ispatlaması gerektiğini, böyle bir belge de sunulmadığını, davacının dürüstlük ilkelerine açıkça aykırı davrandığını, kız kardeşine ait şirket ile müvekkillerim arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapılması öncesinde, müvekkillerime toplamda ...

TL ödemeyi taahhüt etmiş ve bono senetlerini imzalayıp vermek suretiyle borçlandığını, Dava dışı şirket ile fikir, eylem ve menfaat birliği içinde olan davacıNIN borcunu asılsız iddialarda bulunarak ödemeden kurtulup, haksız kazanç elde etmek istediğini, davacının TMK. 2. Maddesine açıkça aykırı davranmakta olduğunu ve davanın reddini talep etmiştir.

Davalı tanığı ...

Mahkememizce alınan beyanında: Dava konusu inşaatın kat karşılığı verilmesi suretiyle anlaşmalarını baştan itibaren bildiğini, tarafları bir araya getiren kendisi olduğunu, ... müteahhit olduğunu, müteahhit'in aslında ... olduğunu, ...'ın da vekaleten işleri yönettiğini, müteahhit ... gözüktüğünü, ... nın sahibi olarak ... bilindiğini, arsa sahipleri ile müteahhitler arasında toplam 24 daireden oluşan bir anlaşma yapıldığını, arsa sahibi ile mütaahhit'in yüzde kaç üzerinde anlaştıklarını net olarak hatırlamadığını, arsa sahiplerine küsuratlı daire kalacağı için küsuratın karşılığı olmak üzere ... arsa sahiplerine senet verdiğini, toplamda ...

TL ye isabet eden üç adet ... TL lik senet verildiğini, kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlenirken her bir dairenin kime kalacağı belirlendiğini, küsuratlı daireye ilişkin olarak da protokol ve senetler düzenlendiğini beyan etmiştir.

Davalı tanığı ... Mahkememizce alınan beyanında; dava konusu kat karşılığı inşaat sözleşmesi işinde bende aracılık yaptığını, diğer emlakçının da ... olduğunu, dava konusu yerde ...

Amca olarak bildikleri kişinin bir yeri olduğunu, burayı kat karşılığı vereceğini ve kendilerinin de burda ... ile diğer tüm arsa sahiplerini bir araya getirdiklerini, ... kendisini müteahhit olarak tanıttığını, hatta kendisinin yaptığı bazı inşaatlarıda gösterdiğini, Kat karşılığı anlaşılır iken müteahhit'e kalacak olan dairenin birinde küsurat kaldığını, arada da tam bir daire için fark kalıyordu bu farkıda gidermek için müteahhit'e ... ...

TL senet verdiğini, küsurattan kaynaklı olarak ... senet verdiğini, bu senetleri ...

TL lik 3 adet verildiğini, tam kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapılacakken ...'ın ablası öğrendiğimiz ... hanım oraya geldi ve ... nın onun olduğunu öğrendiklerini, O ana kadar biz mütayitin firma sahibinin ... olduğunu bildiklerini, bu senetler kat karşılığı inşaat sözleşmesinden önce yapıldığını, bu senetlerde inşaatın tamamlamasına yakın peyzaj aşaması gibi dönemde ödeneceğini beyan etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE

Dava, davalılar adına tanzim edilen ayrı ayrı 3 adet ... TL bedelli bono nedeniyle davacı tarafın davalılara borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Tarafların bildirmiş olduğu deliller celp edilmiş, tanıklar dinlenmiş dava ile ilgili tüm kanıtlar toplanarak dosya arasına alınmıştır.

Davacının dava dilekçesinde belirttiği ... tarihli taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin incelenmesinde; sözleşmenin taraflarının dava dışı ... ile davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... olduğu, sözleşmenin konusunun arsa sahipleri ile yüklenici arasında arsa payı karşılığı inşaat yapım işi olduğu, sözleşmede yapılacak 28 adet bağımsız bölümden ... tanesinin arsa sahiplerine ait olacağı kalan diğer bağımsız bölümlerin yükleniciye ait olacağının kararlaştırıldığı, sözleşme ekindeki krokide arsa sahipleri ile yüklenici arasında paylaşılacak bağımsız bölümlerin krokisinin yer aldığı ve sözleşmenin taraflarca imza altına alındığı görülmüştür.

Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde sunduğu "Protokol" başlıklı belge örneğinin incelenmesinde; belgenin konusunun dava dışı ... ile davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesi nedeniyle bağımsız bölümlerin paylaşılmasında oransızlığın giderilmesi olduğu, bu oransızlık nedeniyle ..., ..., ..., ... ve ... lehine ayrı ayrı ...

TL bedelli 3 adet senedin verilerek, senet bedellerinin taşınmazların peyzaj tamamlandıktan sonra gerçekleşecek 2 adet tapunun devrinden önce arsa sahiplerine ödeneceğinin, bu protokolün kat karşılığı inşaat sözlemesinin eki sayılacağının hüküm altına alındığı, söz konusu belgenin davacı ... tarafından tek taraflı olarak taahhüt verilerek imzalandığı, ilgili belgede davalıların herhangi bir imza ya da onayının bulunmadığı görülmüştür.

Davaya konu senetlerin incelenmesinde; davacı ... tarafından;

-Davalı ... lehine ... TL bedelli, vadesiz, ... düzenleme tarihli

-Davalı ... lehine ... TL bedelli, vadesiz, ... tarihli

-Davalılar ..., ... ve ... lehine ... TL bedelli, vadesiz, ... tarihli üç adet bononun düzenlendiği görülmüştür.

Somut olayda davacı tarafın iddiası yukarıda ayrıntılarına yer verilen senetlerin teminat senedi olarak düzenlendiği, kat karşılığı inşaat sözleşmesinde yapılan tadilat ve paylaşım krokisi ile daire paylaşım sorunu ortadan kalktığından senetler nedeniyle borçlu olmadığı hususlarına dayanmaktadır.

Taraflar arasında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, kat karşılığı inşaat sözleşmesine taraf olmayan davacı tarafından, davalılar adına düzenlenen senetlerinin teminat senedi vasfının bulunup bulunmadığının tespiti noktasında toplanmaktadır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 72.maddesi gereğince, borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında, borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir.

Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi hükmü uyarınca; Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatlamakla yükümlüdür. Gerek doktrinde, gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere ispat yükü, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. 6100 sayılı HMK 'nın 190/1 maddesi gereğince ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Davacı taraf kambiyo senedinden dolayı borçlu olmadığının tespitini istediğine göre, konunun hem kambiyo hem de ispat hukuku açısından ele alınıp, değerlendirilmesi gerekir.

Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes, bütün hukuki işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir ‘gayeye’ ulaşmak istemektedir. İşte bu gaye, bir kambiyo senedinde mündemiç hakkın doğumu ve devri açısından hukuki sebebi teşkil eder. Kambiyo senedi düzenlenmesi dolayısıyla ortaya çıkan bu ilişki "kambiyo ilişkisi" olarak anılmaktadır. Kambiyo senedi vermek suretiyle borç altına giren borçlu "kambiyo taahhüdü"nde bulunmuş olur.

Kambiyo ilişkisinin altında esas itibariyle bir asıl/temel borç ilişkisi vardır. Kambiyo senedinden kaynaklanan talebin geçerliliği, temel ilişkiden kaynaklanan temel talebin ve bununla ilgili olarak taraflar arasında varılmış amaca ilişkin mutabakatın geçerliliğinden tamamen bağımsızdır. Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 201.maddesi gereğince; yazılı bir belgeye (senede) bağlanmış olan her çeşit iddiaya karşı defi olarak ileri sürülen hususların tanıkla ispatlanması mümkün değildir.

Davacı/borçlu emre yazılı ... TL bedelli ayrı ayrı 3 adet bonoda yer alan imzasını inkâr etmiş değildir. Senet sebepten mücerret olmakla, davacının ileri sürdüğü iddiaların varlığını yazılı delille ispat yükü altında olduğunun kabulü gereklidir.

Somut olayda davacı taraf dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu protokole dayanarak verilen senetlerin teminat senedi olduğunu iddia etmiştir. Ancak yukarıda da ayrıntılı olarak açıklandığı üzere davacı tarafın dayanmış olduğu "Protokol" başlıklı tarihsiz belge davacı tarafından tek taraflı düzenlenmiş olup, belge üzerinde senet alacaklıların herhangi bir imza ya da onayı bulunmamaktadır. Davalı taraf cevap dilekçesinde de belgeyi kabul etmediğini beyan etmiştir.

Ayrıca her ne kadar ilgili belge içerisinde dava dışı ... ile davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesine atıf bulunsa da belgeyi tek taraflı düzenleyen ...'ın kat karşılığı inşaat sözleşmesine taraf olmadığı sabit olduğundan davacı tarafın iş bu senetlerin kat karşılığı inşaat sözleşmesindeki oransızlığın giderilmesi amacıyla teminat olarak verildiği yönündeki beyanlarına Mahkememizce itibar edilmemiştir.

Her ne kadar Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... ve .../... esas sayılı dosyası ile kat karşılığı inşaat sözleşmesinin taraflar arasında kat karşılığı inşaat sözlemesindeki taşınmazların tescili ve ifaya izin davaları açılmış ise de davacı ...'ın yukarıda da belirtildiği üzere kat karşılığı inşaat sözleşmesine taraf olmaması, teminat iddiasına ilişkin yazılı bir delil ibraz edememesi gözetilerek ilgili dosyaların sonucunun beklenmesinin davamızın sonucunu etkilemeyeceği kanaatine varılmış ve bu doğrultuda yargılamaya devam olunmuştur.

Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davacı borçlu tarafından imzalanan bononun teminat olarak düzenlendiği ve bedelsizlik iddiasının yazılı delille ispat edilmesi zorunlu olduğundan, dava konusu senet üzerinde teminat kaydının bulunmadığı, davacının senedin ödendiğine ya da bedelsiz kaldığına dair yazılı delil sunmadığı, yemin teklif hakkını da kullanmadığı anlaşılmaktadır.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır