Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/403 K.2020/210

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı. dava dilekçesinde özetle; ticari iştigali gereği oto alım satım işi ile uğraştığını, ... cirolu olarak tarafına verilen ve yetkili hamil olarak da alacaklısı bulunduğu ... şubesinden verilme ... keşideli (ödeme tarihli) ... veri nolu keşideli ...'nin keşide ettiği ... hesap nolu hesaba ait ... TL meblağlı çeki kaybettiğini, çekin vadesinin ... olması nedeni lie bankaya ibraz etmek için süre aramasına ve araştırmasına rağmen çeki bulamadığını, çekin 3. Kişilerce kötü niyetli olarak tahsil için bankaya ibraz edilmesi ve muhatap banka tarafından da ödenmesi halinde ileri de telafisi imkansız zararlara yol açacağını, mağdur olmaması için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasını ve çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde ;

Talep, " çek iptali ve ödeme yasağı isteminden "ibarettir.

Aşamalarda talep konusu çekin ilanlarının yapıldığı, ... tarihine duruşma günü verildiği, duruşma gününün tebliğ edildiği, yapılan duruşmada talep edenin hazır olmadığı dosyanın ... tarihinde işlemden kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Aşamalarda, davacının ... tarihli Alındı Belgesi ile ... tarihli dilekçe ile davadan feragat ettiğini beyan etmiştir.

Belirtmek gerekir ki; davadan feragat, davaya tek taraflı son veren taraf işlemlerindendir. Çekişmeli yargıda kural olarak “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Bu suretle davaya son verilebilmesinin bir yöntemi davadan feragattir ve anılan kurum 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 307-312. maddelerinde düzenlenmiştir.

Buna göre davanın açıldığı tarihten itibaren hüküm kesinleşinceye kadar kullanılabilen bir hak niteliğindeki feragat, davacının istem sonucundan vazgeçmesi olup, kesin hükmün hukuki sonuçlarını doğurmaktadır. Geçerliliği için davalının rızasına veya mahkemenin kabulüne gerek olmayıp, bu konudaki tek taraflı irade beyanının mahkemeye ulaşması yeterlidir.

Mahkemece, yalnızca, feragatin gerçekten anılan anlamı içerip içermediğinin ve yasal yönteme uygun yapılıp yapılmadığının araştırılması ve koşullar gerçekleşmişse feragat nedeniyle davanın reddi yönünde hüküm kurulması gerekmektedir.

Diğer taraftan, davacı tarafından feragat bildirimi yapıldıktan sonra mahkemece henüz buna dayalı olarak karar verilmemiş olsa da, feragatten dönülemez. Davacının bu tür durumlarda, hata, hile veya ikrah nedeniyle feragatin geçersiz olduğunu aynı davada ileri sürebilme veya feragatin feshi için ayrı bir dava açabilme hak ve olanağı bulunmaktadır(Feragatın hata, hile, ikrah ile yapıldığı iddiası ayrı bir dava konusu olabilir.

Bunu engelleyen bir yasa hükmü olmadığı gibi, doktirinde buna imkan vermektedir. Örneğin Prof. İlhan E. Postacıoğlu'nun 1975 baskılı Medeni Usul Hukuku Kitabının 481 - 482) Feragatin kesin hüküm oluşturma etkisi maddi anlamdadır ve feragat nedeniyle reddedilen dava, aynı konuda, aynı taraflar arasında ve aynı dava sebebine dayanılarak yeniden açılamaz.

Ayrıca, feragat ile dava konusu uyuşmazlık esastan sona erdiğinden ve koşula bağlı hüküm verilemeyeceğinden, koşullu feragat geçersiz olduğu gibi, davacının istem sonucunun bir kısmından vazgeçmesi (kısmî feragat) durumunda, davanın feragat edilmeyen bölümü yönünden yargılamaya devam edilmesi zorunludur(Yargıtay., 10.Hukuk Dairesi, 03/10/2011 tarihli, 2010/12227 esas, 2011/12964 karar sayılı karar, kaynak: ...)

Yukarıdaki açıklamalar ışığı altında inceleme konusu dava değerlendirildiğinde; dosya ele alınarak, davanın feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. Ayrıca, son olarak yargılama giderlerine değinmek gerekirse, feragat ilk celse yapılırsa, 492 sayılı Harçlar Kanunu 22'inci maddeye göre, karar ve ilam harcının 1/3 ü, ilk celseden sonra yapılırsa 2/3 ü alınır(ALDEMİR, Hüsnü, Hukuk Davalarında Yargılama Giderleri, 2. Baskı, s.348 vd.) Yapılan ilk celseden sonra feragat gerçekleştiğinden bu şekilde işlem yapılmıştır.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır