Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/592 K.2020/292

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı dava dilekçesinde özetle; çalışmış olduğu ...'nden ayrılması nedeni ile işçilik alacakların hesaplandığını, alacaklarının ... keşide tarihli ... TL bedelli çek ve ... keşide tarihli ... TL bedelli çek ile ödendiğini, ... tarihli çeki bankadan tahsil ettiğini, fakat ... Şubesine ait keşidecisi ..., lehtarı ... olan ... TL bedelli ... tarihli ... seri numaralı çeki kaybettiğini, belirterek çekin zayi nedeni ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ... tarihli beyan dilekçesinde özetle; işveren .. tarafından imzalamazsa alacaklarının ödenmeyeceğini, keşide edilen çeklerin davacıya verilmeyeceği tehdidi ve baskı altında ileri tarihli ibraname ve çek teslim tutanağı imzalatıldığını, ancak dava konusu ... tarihli çek davacıya hiç teslim edilmediğini, bu nedenle elden ödedim iddiası da gerçeği yansıtmadığını, dosya sunulan ve baskı altında ileri tarihli imzalatılan ibraname hukuken geçersiz olduğunu belirtmiştir.

CEVAP

Üçüncü kişi vekili müdahale talepli dilekçesinde özetle; davacının talepte bulunan firmada ... - ... tarihleri arasında çalıştığını, davacının iş yerinden ayrılması nedeni ile dava konusu çek de olmak üzere iki adet çek verildiğini, çeklerden ... tarihli çekin davacı tarafından bankadan tahsil edildiğini, davacının banka ile problem yaşadığını belirterek dava konusu çekin elden ödenmesini talep ettiğini, davacının talebi ile çek bedelinin elden ödendiğini ve çekin geri alındığını, ... tarihinden de ibraname alındığını, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, çek iptali istemine ilişkin davadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. ve 5. maddeleri gereğince görev kurallarına; aynı kanun 757. maddesinde belirtilen yetki kurallarına uygun olarak görevli ve yetkili Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı kanunun devam eden maddelerinde neler yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 647/1. maddesine göre; "(1) Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır." senet ciro edilmiş olmasına rağmen ciro edilen kişiye teslim edilmediği sürece devir gerçekleşmez. Kıymetli evrak alacak hakkı içermektedir ve bu hakkın devredilmesi için senedin de devredilmesi gerekir (Bozer, Ali/ Göle, Celal; Kıymetli Evrak Hukuku 8. Baskı, Ankara 2018, s. 119).

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre; "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."

Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (Cebeci, Emine; Çekin Zıyaı ve İptali, Erzurum - 2014, s. 85).

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06/06/2012 tarih 2011/4524E. 2012/9838K. sayılı kararında; "...çekin henüz dava dışı alıcıya teslim edilmeksizin kargoda kaybolduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı lehdar halen çekin yetkili hamili konumundadır. Teslim söz konusu olmadığından dava dışı alıcının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir..." denilmiştir.

Çek iptali talebiyle açılan ve hasımsız görülen işbu davada eki ibraz ve tahsil eden kişi asli müdahil olmadığı gibi lehine vekalet ücretine takdir edilmez (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 05/11/2014 tarih 2014/10162E. 2014/16919K. sayılı kararı; aynı doğrultuda Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 04/12/2013 tarih 2013/9542E. 2013/22014K. sayılı kararı).

Davamıza gelince; davacı çek iptali istemi ile dava açmış, üçüncü kişi çekin elinde bulunduğunu bildirmiş ve davacı vekili ... tarihli dilekçesi ile çekin kendilerine hiç teslim edilmediğini belirtmiştir. Davaya konu çek davacı lehtar olarak düzenlenmişse de, davacı çeke zilyet olmadığını, teslim alınmadığını iddia ettiğine göre davacı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesinin göndermesi ile aynı kanunun 757. maddesi gereğince, "İradesi dışında çek elinden çıkan kişi" olamayacaktır. Başka bir ifade ile teslim söz konusu olmadığından, davacı yetkili hamil olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır