Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/609 K.2020/454

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacının ... tarihinde davalı ... tarafından ... poliçe no ile sigortalanan ... plakalı, sürücüsü kusurlu aracın yapmış olduğu çift taraflı kazada yaralandığını, bacağında meydana gelen kırıklardan dolayı kalıcı hasarlar meydana geldiğini, kaza ile ilgili ... Asliye Ceza Mahkemesi .../... E. nolu dava devam ettiğini, işbu kaz nedeniyle ... ...

Servisinde tedavi gördüğünü, işbu davadaki talebimiz de kaza nedeniyle davacıda oluşan kalıcı ve geçici işgücü kaybı (maluliyet) nedeniyle doğan maddi zararın tazminini talep ettiklerini, işbu davayı açmadan önce yasa gereği davalıya başvuruda bulunduğunu fakat davalı tarafından olumsuz cevap verildiğini, bunun üzerine yasa gereği Antalya Adliyesi Arabuluculuk Bürosuna başvuru yaptığını, arabulucu aracılığıyla yapılan görüşmelerden de bir sonuç alınamadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ...

TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davacının yapmış olduğu başvurusu üzerine davalı şirketçe davacıya işbu davaya konu talepleri için ... tarihinde ...

TL ödeme yaptığını, davacıya davalı şirketin ibra ettiğini, ... tarihinde gerçekleşen dava konusu çift taraflı yaralanmalı trafik kazasına karışan ... plakalı aracın davalı ... şirketince Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı ... şirketinin adresinin .../ ... olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, bu nedenlerle itirazın kabulü ile dosyanın yetkili ... ... mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının delillerinin davalı tarafa tebliğ edilmediğini, bu durumun 6100 sayılı HMK' nın 194.

Ve 121.

Maddesine aykırı olduğunu, kanun maddesine aykırılık teşkil eden bu durumun yanı zamanda savunma hakkının kısıtlanmasının sonucunu doğurduğunu, bu nedenle davacıya delillerin tebliği için süre verilmesini ve süresi içinde tebliğ edilmediği takdirde davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, dava konusu talep hakkında husumet ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davalı ... şirketinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasından Doğan Sorumluluğu Sigortalı Araç Sürücüsünün Kusuru oranında olduğunu,

işbu sebeple kusur oranlarının tespiti için Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden ve Adli Tıp Kurulu Trafik İhtisas Dairesi'nden Seçilecek Kusur Konusunda Uzman Bilirkişi Heyetinden Rapor Alınmasını talep ettiklerini, kusur oranlarının belirlendikten sonra zarara uğradığı iddia olunan davacının maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu Başkanlığı ...

İhtisas Kurulu tarafından rapor alınmasının gerektiğini, kusur ve maluliyet raporlarından sonra işbu dosyanın aktüerya alanında uzman bilirkişilere gönderilmesi ve davalı ... şirketince davacıya yapılan ...-TL ödemenin güncellenerek tenzilinin gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile davalı ... şirketinin geçici iş göremezlik zararlarından, geçici bakıcı giderinden sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenlerle işbu davanın reddinin gerektiğini, SGK' dan rücuya tabi herhangi bir tazminat ve yardım alıp almadığı hususun sorularak bir tazminat alınmışsa bu miktarın bulunacak zarar miktarından indirilmesi gerektiğini,

bu nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile davacı tarafça davalı ... şirketine tebliğ edilemeyen delillerin davalı ... şirketine tebliğe çıkartılması için davacıya kesin süre verilmesine, huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın reddine, mahkememiz aksi kanaatte ise dilekçede izah edilen hususların nazara ittihazına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası celp edilmiştir. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE: Dava, trafik kazası nedeniyle davalı ... aleyhine açılan tazminat istemine ilişkindir. Davalı ... tarafından mahkememize verilen cevap dilekçesinde; ... Mahkemelerinin yetkisine itiraz edilmiş, ... Mahkemelerinin yetkili olduğu belirtilmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 6. Maddesine göre; " Maddi ve manevi tazminat davası, tüm davalar için yetkili yer olan davalının ikametgahında, davalı tüzel kişi (şirket, vakıf, dernek, üniversite vs.) ise tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemelerde açılabilir."

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/17-1092 esas, 2018/463 sayılı kararında; ... dava trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece yetki itirazının kabulü ile dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine ve dosyanın ...

Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine hüküm, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde yer alan gerekçelerle oy çokluğu ile bozulmuştur. Mahkemece yetkili olmayan bir mahkemenin yorum yoluyla yetkili sayılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle önceki kararında direnilmiştir. Direnme kararı davacılar vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, trafik kazası sonucu ölüm nedenine dayalı olarak sigorta şirketi aleyhine açılan tazminat davasında, sigorta şirketinin bölge müdürlüğünün bulunduğu yerin yetkili olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davacılar vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

Yetki, bir davaya hangi yerdeki hüküm mahkemesi tarafından bakılacağını belirtir. Burada, yer bakımından (coğrafi bakımdan) bir davanın hangi (neredeki) mahkeme tarafından görüleceği söz konusudur(KILIÇ,H.:Açıklamalı ve İçtihatlı HMK,Ankara,s,585,Kuru B.:Hukuk Muhakemeleri Usulü sh. 2616’ya atfen).

Davalının birden fazla olması hâlinde yetki kuralını düzenleyen 6100 sayılı HMK’nın 7.maddesi “(1) Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır. (2) Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir.” hükmünü içermektedir.

Haksız fiilden doğan davalarda yetki kuralını düzenleyen 16. maddesi ise; “ (1) Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”şeklindedir.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun ilga edilen 25. maddesinde sigorta sözleşmesinden doğan anlaşmazlıklarda, tazminat ve rücu talepleri nedeni ile açılacak davalarda ve icra takiplerinde yetkili mahkemenin veya icra dairelerinin; sigorta şirketinin veya şubesinin, sigorta sözleşmesini yapan acentenin, sigortalının, hak sahibinin, rücu edilenin ikametgahındaki veya zarara yol açan olayın meydana geldiği yerdeki mahkemelerin ve icra dairelerinin olduğu düzenlenmiştir.

Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları’nın C.8. maddesinde de yetkili mahkemeler belirlenmiş ve genel şartlarda “Sigorta sözleşmesinden doğan anlaşmazlıklar nedeniyle sigortacı aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, sigorta şirketinin merkezinin veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan acentenin ikametgahının bulunduğu yerdeki veya zarara yol açan olayın meydana geldiği yerdeki; sigortalı aleyhine açılacak davalarda ise davalının ikametgahının bulunduğu yerdeki ticaret davalarına bakmakla görevli mahkemedir. ” şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Sigorta Şirketleri ve Reasürans Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 10. maddesinde, şirketlerin bölge müdürlükleri ve şube açmak suretiyle yurt içinde teşkilatlanmasının, yurt dışında şube veya temsilcilik açması ilgili diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla serbest olduğu, ancak bu şekilde faaliyete başlanmasını ve faaliyetin sona erdirilmesini müteakip bir ay içinde şirketçe Müsteşarlığa bildirimde bulunulması gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda, davacı vekili davayı müvekkillerinin murisinin yolcusu olduğu otobüsün malikine, işletenine, sürücüsüne ve zorunlu taşımacılık mali mesuliyet ve kasko sigortacısına yönelterek davayı bölge müdürlüğünün bulunduğunu düşündüğü yer olan ...’da açmıştır. ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında, kazanın meydana geldiği yer ...’dır. Davacıların yerleşim yeri ..., her iki davalı şirketin merkez adresi ise ...’dur. Sigorta şirketinin genel merkez adresi ise .../...’dur. Mahkemece 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 7, 10, 14 ve 16. maddeleri uyarınca ... Mahkemelerinin yetkili mahkeme olduğu gerekçesi ile yetki itirazında bulunan davalılar bakımından dosya tefrik edilerek yetkisizlik kararı vermiştir.

Mevcut bu durum karşısında, davacılar davasını aracın zorunlu trafik sigortasını düzenleyen şirkete değil de, zorunlu taşımacılık mali sorumluluk sigortasını ve kasko sigorta poliçesini düzenleyen şirkete yönelttiğinden 2918 sayılı yasanın eldeki davada uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Her ne kadar, 2918 sayılı KTK’nın 110/2.

Maddesi ile uyumlu olsa dava tarihi dikkate alındığında, dava konusu araç otobüs olduğundan olaya 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun ilga edilen 25. maddesi uygulanmalıdır. Ne var ki her iki yasanın da ilgili maddelerinde bölge müdürlüğünün yetkili olduğu yönünde bir düzenlenme bulunmamaktadır. Kanunda bulunmayan bir düzenleme de yorum yolu ile genişletilemez.

Bu durumda 4925 sayılı Yasanın 25. maddesi ve 6100 sayılı HMK’nın 7. maddesi hükmü uyarınca, bölge müdürlüklerin bulunduğu yer mahkemelerinin de yetkili mahkeme olarak kabul edilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında merkez veya şubenin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemeleri, Kanun (4925 s. Karayolu Taşıma Kanunu) uyarınca yetkili kabul edildiğine göre, acente ve şubeyi denetleyen üst merci olan, genel merkezin emir ve talimatı doğrultusunda çalışan ve yetkisi şubeye göre daha fazla olan bölge müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu yönünde görüş ileri sürülmüş ise de, bu görüş Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, usul ve yasaya uygun bulunan direnme kararının onanması gerekir. şeklinde karar verilmiştir.

Yukarıdaki tüm açıklamalar ve değinilen Hukuk Genel Kurulu kararı bir arada incelendiğinde, somut olayda;dava konusu trafik kazasının ... İli ... mevkiinde meydana geldiği, davacının yerleşim yerinin ... olduğu, davalı ... şirketinin merkezi adresinin .../ ... olduğu, sigorta poliçesinin davalı ... şirketinin ... acentesi tarafından düzenlendiği, davalı tarafından davaya cevap süresi içerisinde yetki ilk itirazında bulunulduğu, bu haliyle mahkememizin davaya bakma konusunda yetkili olmadığı, 6100 sayılı HMK'nun 6. Maddesi uyarınca ... ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin davaya bakmaya yetkili olduğu anlaşılmakla mahkememizin yetkisizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır