Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/20 K.2020/174

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı dava dilekçesinde özetle; ... ila ... tarihleri arasında toptan elektrik malzemeleri ticareti ile uğraştığını, mali müşavirlik ve muhasebe işlerinin ... tarafından yerine getirildiğini, ... tarihinde meydana gelen yoğun yağış sonrası muhasebe bürosunu su bastığını, bu durumdan kendisinin ... tarihinde mail yoluyla bilgilendirildiğini, 2017 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık aylarına ait gelir/ gider/ alım faturaları, tahsilat/ tediye makbuzları, masraf fişlerinin zayi olduğunu belirterek bunlara ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVA

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82. maddesine dayalı olarak açılmış zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin davadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. ve 5. maddeleri gereğince görev kurallarına; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 5 vd. maddelerinde belirtilen yetki kurallarına uygun olarak görevli ve yetkili Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır.

Dava, ... tarihinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/7. maddesinde belirtilen hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/7. maddesi şöyledir; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/7. maddesi uyarınca sadece tacirler zayi belgesi isteminde bulunabilirler.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 11/09/2013 tarih 2012/17007E. 2013/15386K. sayılı kararında; "...Mahkemece, 15 günlük hak düşürücü sürede açılmadığı, bir şirkete ait tüm defter, fatura ve makbuzların bu şirketle bağı olmayan bir kişinin aracında bulunması hayatın olağan akışına uygun olmadığından esastan kabule de değer görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir... usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına..." denilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06/03/2018 tarih 2016/11515E. 2018/1718K. sayılı kararında; "...Dava, 6102 sayılı TTK'nin 82. maddesine dayalı olarak açılmış zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin... davacının faaliyetinin esnaf faaliyeti olup olmadığı, işin hacmi itibariyle ticari muhasebeyi gerektirip gerektirmediği, ticari faaliyet boyutuna erişip erişmediği değerlendirilip gerekirse bu hususta bilirkişi incelemesi yapılarak davacının tacir-esnaf olduğunun kesin bir şekilde belirlenmesinden sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken..." denilmiştir.

Davamıza gelince; davacı 2017 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık aylarına ait gelir/ gider/ alım faturaları, tahsilat/ tediye makbuzları, masraf fişlerinin zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilmesi istemi ile dava açmıştır. Gerçek kişi tacir olan davacının, davayı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/7. maddesinde belirtilen hak düşürücü sürede açılmış olması, Antalya ... Vergi Dairesinin cevabi yazılarında, davacı ile ilgili vergi inceleme raporu ve incelemeye başlama tutanağı olmadığı, davacıdan defter belge istemi olmadığının bildirilmiş olması nedeni ile su baskını raporu ile olay yeri tespit ve görgü tespit tutanağı da nazara alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır