Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/359 K.2021/177

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde, müvekkili şirketin davalı banka ile ilk genel kredi sözleşmesini ...

Şube aracılığıyla ... yılında akdettiğini, ticari ilişkinin ... tarihli genel kredi sözleşmesiyle rotatif krediler şeklinde devam ettiğini, bu kredilerin mevcut piyasa ve başka bankaların şartlarına göre çok yüksek oranda faizler ile kullandırıldığını, müvekkilinin tüm edimlerini zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, ayrıca bahsi geçen kredileri kullanırken dosya masrafı, komisyon vb adı altında talep edilen tüm bedellerin kredilerin başlangıcında eksizsiz olarak davalıya ödendiğini, devam eden rotatif kredi ilişkisi bulunmaktayken davalı tarafça ... tarihinde ...

TL ve ... tarihinde ... TL. olmak üzere periyodik hizmet komisyonu adı altında ... tarihinde ... TL. olmak üzere kredi tahsis komisyonu adı altında ...

TL. tahakkuk ettirildiğini ve bu haksız bedellerin ödemesinin zorunlu tutulduğunu, hiçbir bildirim yapılmaksızın devam eden rotatif krediye eşi benzeri olmayan bedellerin tahakkuk ettirildiğini, bu bedellerin karşılığında verilen bir hizmetin de olmadığını, akdedilen kredi sözleşmesinin 8.maddesine göre de devam eden krediye önceki durumdan farklı komisyon ve bedeller yansıtıldığında bu değişikliklerin müvekkiline bildirilmesinin gerektiğini, müvekkilinin değişiklikleri kabul etmeme ve kredi sözleşmesini sonlandırma hakkının bulunduğunu,

müvekkilinin devam eden krediyi yüklü miktarda ödeme yaparak kapatmak zorunda kaldığını ve ticari zarara uğradığını, bu durumun müvekkilince fark edilir edilmez ... tarihli noter ihtarnamesi keşide edilerek hangi hizmet karşılığında kesinti yapıldığının bildirilmesinin istendiğini, davalı bankanın cevap yazısı göndererek ikincil olarak kesilen ... TL’yi iade ettiğini, tahsil edilen ...

TL’nin ise makul gerekçe gösterilmeden açıklama yapılmadan iadesinin uygun görülmediğini, BDDK’ye yapılan şikayet başvurusuna sözleşme ve genel hükümler gereğince yargı organınca çözümlenmesine dair cevap verildiğini, ilk kredi borcunun ... TL haksız kesinti yapıldığı kapatılmış iken ikinci kredisiyle alakalı olarak ... tarihinde ... TL haksız bir kesinti daha yapıldığı hususları belirtilerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla haksız kesilen ...

TL’nin müvekkili şirkete ticari temerrüt faizleriyle birlikte geri ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, davacının tacir olduğunu tüketici hukukundan kaynaklanan hakların tacirlere uygulanamayacağını, taraflar arasında imza edilen kredi sözleşmesinin 8.maddesinde bankanın sözleşmeye dayanarak açacağı döviz kredisi teminat mektubu ve aval kabul kredisi, dövize endeksli kredi dahil her türlü krediye yetkili merciler tarafından bildirilen en yüksek oranları geçmeyecek şekilde belirlenecek oranlarda faiz ve her nevi komisyonlar,

fon gibi yasal ve banka düzenlemelerine veya teamüllerine göre talep edilebilecek her türlü ücret masraf ve sair giderlerin uygulanacağı ve bunların vergilerinin müşterinin hesabına borç yazılacağını, hükmünü içerdiği, madde içeriğine göre müvekkili bankanın krediler üzerinden komisyon alma hak ve yetkisinin bulunduğunu, bu hükme istinaden davacı firmaya yönelik yapılan kredi limiti yenilemesi ve tahsisine istinaden davacı taraftan komisyon tahsil edildiği,

bankaların tacir olduğunu ve Kanunun 20. Maddesine göre ücret isteme hakkı bulunduğunu, bankaların bankalar kanunu uyarınca faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarını serbestçe belirlemelerinin öngörüldüğünü, taraflar arasındaki sözleşmeye 6098 sayılı TBK genel işlem koşullarının denetimi açısından uygulanmasının mümkün olmadığını, davacının müdebbir bir tacir olduğunu, dolayısıyla davacının ... koşullarına dayanan taleplerinin kabul edilebilir nitelikte olmadığını, sözleşmenin imzalanmasından önce sözleşme öncesi bilgi formu verildiğini,

periyodik hizmet komisyonunun risk merkezi bildirimleri, sistem kayıtlarının arşivlenmesi, şube ve alternatif dağıtım kanallarından hizmet verilmesi ve bunun yanı sıra kredili müşterilerin nakit akış ve kredi ödeme döngüsünün takibi ve oluşturulan risk modelleme çalışmalarına göre kredi portföyünün risk derecesinin düzenli olarak analiz edilerek verimli şekilde yönetilmesi ve diğer hizmetler için ayrılan kaynakların karşılığı olarak tahsil edildiğini, periyodik hizmet komisyonunun diğer hizmetler ve istisnalar dikkate alınarak farklılaştığını, üçer aylık dönemlerdeki ortalama kredi bakiyesine göre belirlendiğini,

ilgili ücret kaleminin Türkiye Bankalar Birliği nezdinde yapılan ticari ücret ve komisyonları sadeleştirme çalışması kapsamında oluşturulan ücret tablosundaki kalemlerden biri olduğunu, bankanın masraf komisyon listesinin BDDK web sitesinde yayınlandığını, dolayısıyla tahsil edilen periyodik hizmet komisyonu mevzuatına uygun olduğunu, ayrıca bankanın web sitesinde de duyurulduğunu, ücret uygulamasından önce müşteri bilgilendirilmesinin yapıldığını, bildirimin ulaştığının ilgili ekipten teyit edildiğini belirtilerek davanın reddine karar verilmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini, talep edilmiştir.

DELİLLER

Dosyada tüm deliller toplanmış, dosya bankacı bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli raporda,

Davacı şirketin davalı bankaya keşide ettiği ... tarihli ihtarnameyi takiben davalı banka ... şubesinin cevap yazında belirtildiği üzere ... tarihinde tahsil edilen ... TL’nin ... tarihinde iade davacı şirkete iade edildiği, aynı yazıda komisyonların sözleşmenin 8.maddesine göre makul süre içinde bankanın web sitesinde duyurularak yapıldığı, bankanın verilmediği hizmet karşılığı bir talepte bulunmadığı, belirtilmektedir.

Davalı bankanın cevap dilekçesinde de, periyodik hizmet komisyonun risk merkezi bildirimleri, sistem kayıtlarının arşivlenmesi, şube ve alternatif dağıtım kanallarından hizmet verilmesi ve bunun yanı sıra kredili müşterilerin nakit akış ve kredi ödeme döngüsünün takibi ve oluşturulan risk modelleme çalışmalarına göre kredi portföyünün risk derecesinin düzenli olarak analiz edilerek verimli şekilde yönetilmesi ve diğer hizmetler için ayrılan kaynakların karşılığı olarak tahsil edildiği,

periyodik hizmet komisyonunun diğer hizmetler ve istisnalar dikkate alınarak farklılaştığı, üçer aylık dönemlerdeki ortalama kredi bakiyesine göre belirlendiği açıklanmakla birlikte;

1- Periyodik hizmet komisyonu adı altında alınan ... TL. komisyon yönüyle:

Yukarıda açıklandığı üzere davacı şirketin borçlu cari hesap rotatif kredisinin banka sisteminde kayıtlı olarak tabi olduğu akdi faiz ve komisyonun düzenli olarak üçer aylık devrelerde davalı banka tarafından tahsil edildiği, en son kredi tespit ve yenilemesinin ... tarihinde ve belirlenen limit dahilinde en son kredi kullandırımının ... tarihinde yapıldığı, bu tarihten sonra kredi anaparasının düzenli olarak geri ödendiği, davacı şirket tarafınca da yenileme ve yeni bir limit tahsis yapıldığına dair bir talep bulunmadığı,

davalı banka tarafından kredi kullandırım koşullarında periyodik hizmet komisyonu adı altında faiz dışı gelir niteliğinde bir komisyon alınacağına dair taraflar arasında ek bir düzenleme bulunmadığı, davalı banka tarafından ihtar keşidesiyle yapılan iade talebi ve dava sürecinde ... tarihinde bu uğurda tahsil edilen ... TL’nin hangi tarifeye dayalı olarak alındığının dahi net olarak açıklanmadığı, anılan kredi bakiyesinin ... faiz devresi itibariyle ...

TL. olduğu gözetildiğinde, kredi limiti üzerinden %1 nispi oranda mevcut alınan komisyona ilave ve doğrudan gelir hesabına alındığı, kredinin sunulan ... kayıtlarında komisyon olarak yer almadığı da dikkate alındığında, ... tarihinde davalı şirketten alınan ... TL’nin sözleşmeye, banka tarifesine uymayan, yerleşik banka uygulamaları dışında makul kabul edilebilir bir yanı bulunmadığı, dolayısıyla davacı şirkete iade edilmesinin gerektiği,

2- Kredi tahsis komisyonu adı altında alınan ... TL. yönüyle:

Diğer taraftan ... tarihinde kredi tahsis komisyonu adı altında davalı şirket hesabında alınan ... TL’nin ilişkili olduğu tahsis edilen bir kredi bulunmadığı, borçlu cari hesap rotatif kredinin ... tarihinde kapatıldığı, ...-... numaralı taksitli kredinin ise ... tarihinde açılıp kullandırılması aşamasında tarafların mutabık oldukları geri ödeme planına göre düzenli olarak ödendiği, tahsis komisyonun tahsili öncesinde ... tarihinde ... taksitin tahsiliyle kredinin ...

TL. anapara bakiyesinin bulunduğu, bu aşamada kredi tahsis işlemine konu olamayacağı, tahsis komisyonunun hangi kredi ilişkisi nedeniyle ve hangi tarifeye istinaden tahsil edildiğini ilişkin davalı banka tarafınca hiçbir açıklama getirilmediği, kredi tahsis komisyonu adı altında alınan tutarın açıklanabilir ve herhangi bir kredi işlemiyle irtibatının olmadığı,

Dolayısıyla davalı bankanın resen dayanıksız olarak yaptığı her iki kalem komisyon tutarlarının 3095 sayılı yasanın 2.maddesinde belirtilen faiziyle iade edilmesinin yerinde olacağı, kanaat ve sonucunu bildirir rapor sunmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava haksız kesinti iddiasına dayalı istirdat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı bankanın davacıdan yapmış olduğu kesintilerin haksız olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

5411 sayılı Bankalar kanunun 144.maddesi uyarınca TC Merkez Bankasınca bankalara faiz ve faiz dışı menfaatlerin nitelik ve oranlarının belirlenmesinde 2006 yılında tanınan serbestlik 2013 yılında TC Merkez Bankası tebliğiyle sadece 27.05.2013 tarihinden itibaren kredili mevduat hesapları ve aynı yıl 5464 sayılı yasanın 26.maddesinde yapılan değişiklikle ticari kredi kartları için TC Merkez Bankasının kredi kartları için belirlediği azami akdi ve gecikme faizleri yönüyle sınırlandırılmış, tüketici kredileri dışında,

bankaların her türlü kredi işlemi ve mevduat hesaplarının işletilmesinden Bankalar kanunun 144.maddesi çerçevesinde kredili mevduat ticari kart hesapları haricinde serbestçe faiz dışı komisyon ve masraf karşılığı alınması mümkün iken TC Merkez Bankasının 10.02.2020 tarihli Resmi gazetede yayınlanan 2020/4 sayılı “Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere ilişkin usul ve esaslar hakkında Tebliğ” ile bankaların ticari müşterileriyle yapacakları işlemlerde birliğin sağlanması ve aşırı ücretlendirmenin önlenmesi için ürün ve hizmetler karşılığında alınacak ücret tür ve nitelikleri ile azami oranlar belirlenerek tür ve azami tarife

yönüyle sınırlama getirilmiştir.

Taraflar arasındaki çerçeve kredi sözleşmesinin “Faiz, Komisyon, vergi, fon ve masraflar” başlıklı 8.maddesinin 8/1.bendinde sözleşmeye dayalı olarak her türlü krediye faiz ve komisyonların uygulanmasında bankanın yetkili olduğu, belirlenecek faiz ve komisyonların müşterinin cari hesabına borç kaydedileceği,8/2 bentte, bankanın açtığı kredi ve hesaplara faiz ve komisyon tahakkuk ettirmekte iken kredi maliyetleri ve/veya piyasa koşulları dikkate alınarak ve müşteriye bildirimde bulunularak faiz ve komisyon oranlarını değiştirmeye ve uygulamaya yetkili olduğu,

müşterinin yapılan değişiklik bildirimini kabul etmeyerek 1 ay içinde borcunu ödeyerek kredinin tasfiyesini talep etme hakkının saklı olduğu, 8/5 bentte müşteri hesabına borç yazılan faiz, vergiler, her çeşit komisyon, ekspertiz ücreti ve masraflar ile bunların vergilerinin kredi limiti müsait olsa da bankaya derhal ödemekle yükümlü olduğu, hususları düzenlenmiştir.

Tüm dosya kapsamı oluşa ve yasaya uygun hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda değerlendirildiğinde; davacı şirketin borçlu cari hesap rotatif kredisinin banka sisteminde kayıtlı olarak tabi olduğu akdi faiz ve komisyonun düzenli olarak üçer aylık devrelerde davalı banka tarafından tahsil edildiği, en son kredi tespit ve yenilemesinin ... tarihinde ve belirlenen limit dahilinde en son kredi kullandırımının ... tarihinde yapıldığı, bu tarihten sonra kredi anaparasının düzenli olarak geri ödendiği, davacı şirket tarafınca da yenileme ve yeni bir limit tahsis yapıldığına dair bir talep bulunmadığı,

davalı banka tarafından kredi kullandırım koşullarında periyodik hizmet komisyonu adı altında faiz dışı gelir niteliğinde bir komisyon alınacağına dair taraflar arasında ek bir düzenleme bulunmadığı, davalı banka tarafından ihtar keşidesiyle yapılan iade talebi ve dava sürecinde ... tarihinde bu uğurda tahsil edilen ... TL’nin hangi tarifeye dayalı olarak alındığının dahi net olarak açıklanmadığı, anılan kredi bakiyesinin ... faiz devresi itibariyle ...

TL. olduğu gözetildiğinde, kredi limiti üzerinden %1 nispi oranda mevcut alınan komisyona ilave ve doğrudan gelir hesabına alındığı, kredinin sunulan ... kayıtlarında komisyon olarak yer almadığı da dikkate alındığında, ... tarihinde davalı şirketten alınan ...

TL’nin sözleşmeye, banka tarifesine uymayan, yerleşik banka uygulamaları dışında makul kabul edilebilir bir yanı bulunmadığı, dolayısıyla davacı şirkete iade edilmesinin gerektiği, ... tarihinde kredi tahsis komisyonu adı altında davalı şirket hesabında alınan ...

TL’nin ilişkili olduğu tahsis edilen bir kredi bulunmadığı, borçlu cari hesap rotatif kredinin ... tarihinde kapatıldığı, ...-... numaralı taksitli kredinin ise ... tarihinde açılıp kullandırılması aşamasında tarafların mutabık oldukları geri ödeme planına göre düzenli olarak ödendiği, tahsis komisyonun tahsili öncesinde ... tarihinde ... taksitin tahsiliyle kredinin ...

TL. anapara bakiyesinin bulunduğu, bu aşamada kredi tahsis işlemine konu olamayacağı, tahsis komisyonunun hangi kredi ilişkisi nedeniyle ve hangi tarifeye istinaden tahsil edildiğini ilişkin davalı banka tarafınca hiçbir açıklama getirilmediği, kredi tahsis komisyonu adı altında alınan tutarın açıklanabilir ve herhangi bir kredi işlemiyle irtibatının olmadığı, dolayısıyla davalı bankanın resen dayanıksız olarak yaptığı her iki kalem komisyon tutarlarının iadesinin gerektiği kanaatine varılmakla davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır