Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/456 K.2021/490

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde gündem maddelerinin görüşülmesi için Olağan Kooperatif Genel Kurulu toplantısı yapıldığını, gündemin ...

Maddede yazılı tahmini bütçenin görüşülmesi sırasında ortaklardan ...'in sözlü olarak kooperatifin bankadaki mevcut parasının ortaklara hisseleri oranında dağıtılmasını teklif etmesi üzerine, kendisinin söz alarak kooperatifin parasının ortaklara dağıtılması önerisinin toplantı gündeminde olmadığını, Ana sözleşme 70. Madde ve 1163 sayılı Kanunun 39. Maddesine aykırı olarak kooperatif üyelerine para dağıtımının yasal olmayacağını, bu önerinin ancak olağanüstü toplantı ile gündeme alınabileceği yönünde muhalif görüşte bulunduğunu, itirazının tutanağa geçirildiğini,

itiraz için yapılan oylamada gündem dışı para dağıtımına ilişkin sözlü önerinin kabul edildiğini, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 46/3.

Maddesine göre gündemde olmayan hususların görüşülemeyeceğini, ancak kayıtlı üyelerin en az 1/10 oranındaki üyenin gündem maddelerine geçilmeden önce yazılı teklifte bulunmaları durumunda yasada yazılı somut sınırlı konuların genel kurula katılanların yarıdan bir fazlasının kabulü ile gündeme alınabileceğini, kooperatifin kayıtlı 16 üyesi olduğunu, 1/10 oranı için en az 2 üyenin teklif de bulunması gerekirken 1 üyenin üstelik yazılı olmadan sözlü teklifi ile gündemde olmayan konunun gündeme alınamayacağını, alınmasının yasaya aykırı bulunduğunu, kendisinin kooperatif üyesi olduğunu,

yine Kooperatifte üye olan oğlu ...'un yazılı temsil belgesi ile toplantıya katıldığını, vekaletname ıslak imzalı olmadığı için Hükümet Komiseri tarafından kabul edilmeyerek oy kullanmasının engellendiğini, yazılı temsil belgesi kabul edilmeyince bu kez ...'un kendisine verdiği Antalya ...

Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Vekaletnameyi sunduğunu, ancak bu vekaletnamenin de kabul görmediğini, bu hususun tutanağa yazıldığını, yine kooperatif üyesi eşi ...'da kooperatif üyesi ... için yazılı vekaletname sunmasına karşın yetkilendirme ıslak imzalı olmadığı için kabul edilmediğini, Kanuna aykırı olarak gündeme alınan para dağıtımı oylamasında 7 kabul, 5 ret oyu çıktığını, vekaletnameleri kabul edilmeyen 2 kişi adına da oy kullandırılmış olsa idi oylamanın 7'ye karşı 7 olacağını ve kabul-ret konusunda oyların eşit çıkacağını, bu şekilde de para dağıtımına izin/onay verilmemiş olacağını,

yazılı vekaletnamenin ve ayrıca noterden verilmiş kooperatif genel kuruluna katılma ve oy kullanma vekaletnamesinin kabul edilmeyerek genel kurulda vekalet veren ...'un temsil edilmemesi ve bu kişi adına oy kullandırılmamasının usul ve yasaya aykırı bulunduğunu, bu nedenle ... tarihli yıllık olağan genel kurul toplantısının iptal edilmesi gerektiğini, Hükümet temsilcisinin vekaletnameleri kabul etmeyerek 2 kişinin temsilcilerinin oy kullanılmasını engellemesinin kanuna aykırı olduğunu, usulsüz toplantı üye sayısı ile alınmış olan gündemin ...

Maddesindeki koperatifin parasının dağıtımı kararının da geçersiz olduğunu ileri sürerek ... tarihinde yapılmış olan Kooperatif Genel Kurulu Toplantısının iptal edilmesine yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle. 1163 sayılı Koop.

Kanunu 46/3 maddesine göre gündem maddelerinin görüşülmesine başlanılmasından önce 1/10 oranında üyenin yazılı teklifi ile gündemde olmayan bir konunun gündeme alınabileceğini, ... isimli üyenin gündem maddelerinin görüşülmesine başlandıktan sonra sözlü gündeme yeni gündem konusu eklenmesi teklifinin geçerli olmadığının yasa gereği olduğunu, gündem maddelerinin görüşülmesine başlandıktan sonra yazılı olmayan sözlü teklifin gündeme alınmaması gerektiğini, sözlü teklifin 46/3.maddeye aykırı bulunduğunu, gündeme alınması ve oylanmasının kanuna aykırı bulunduğu,

Konut Yapı Kooperatifine ait mevcut paranın ana sözleşmenin 70.madde ve 1163 sayılı yasasının 38 ve 39.maddesine göre ortaklara dağıtımı mümkün bulunmadığını, usul ve yasaya aykırı olarak sözlü teklif ile kooperatifin parasının ortaklara dağıtımının hukuksuz yok hükmünde bir karar olduğunu, davacı ...’un toplantıda üye ...'a ait vekaletnamesinin ıslak imzalı olmadığından bu kişinin temsilcisi olarak genel kurula katılamadığı, bu kişi adına oy veremediği hususunun doğru olduğunu, Antalya ...

Noterliği ... tarih ... yevmiye numaralı vekaletnamenin incelenmesinde, ... oğlu ...

TC kimlik numaralı ...’un annesi davacı ...'a vekaletnamenin 2. Sayfasında Kooperatiflerle İlgili işlemler başlığı altında “Kooperatiflerden adıma hisse almaya, hisse devir sözleşmeleri imzalamaya, Kooperatiflere üye olmaya, aidatlarını yatırmaya, Kooperatiflerde yapılacak bilumum Genel Kurullara katılmaya temsilen oy kullanmaya, genel kurul kararlarına itiraz etmeye vs.” yetki verildiğinin tespit edildiğini, davacı ...’un noter vekaletine rağmen üye ...’u genel kurulda temsil ettirilmemesi, vekili olduğu üye için oylamalara katılmasının engellenmesinin usul ve yasaya aykı olduğunu belirterek,

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve ... ana sözleşmesi maddeleri uyarınca inceleme ve değerlendirme yapılarak kanuna uygun karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflara duruşma gün ve saatini bildirir usulüne uygun meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır. Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak kooperatife ait belgeler dosyamız arasına alınmıştır. Antalya ... Noterliği'ne müzekkere yazılarak ... tarih, ... yevmiye sayılı işlem örneği dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce yargılama sırasında ... tarihli oturum ... nolu ara karar gereği dosyanın re'sen seçilecek kooperatif işlemleri hususunda uzman mali müşavir bilirkişiye tevdi ile kooperatifin ... tarihinde yapılan genel kurulunda gündem maddesinin değiştirilmesi, gündemde olmayan hususun kooperatifler kanunu ve ana sözleşmeye uygunsuz olarak gündeme alınması ve kooperatife ait mevcut paranın dağıtılması hususundaki genel kurul işlemlerinin kooperatif ana sözleşmesi ve kooperatifler kanununa uygun olup olmadığı,

genel kurul kararının iptalini gerektirir hususlarının mevcut olup olmadığına ilişkin mahkeme ve yargıtay denetimine elverişli rapor tanziminin istenmesine karar verilmiş, bilirkişi tarafından mahkememize sunulan ... tarihli raporda özetle; "...Dava dosyası ile ekindeki kayıt ve belgeler üzerinde yapılan incelemelerde,

•Davacının dava konusu olan olayla ile ilgili olarak dava açma ehliyetinin olduğu,

•Yukarıda açıklandığı üzere dava konusu olan ... tarihli genel kurul toplantısında kooperatif banka hesabındaki paranın üyelere ödenmesi ile ilgili alınan kararın kanun ve ana sözleşmeye uygun olarak alınmadığı..." sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava, kooperatif genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.

1163 Sayılı Kanun 53. Maddesinde "Aşağıda yazılı kimseler kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler.

1. Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri..." düzenlemesi mevcuttur.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 11/12/2015 tarih, 2014/8212 Esas, 2015/8073Karar sayılı emsal içtihadında; "...1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca, genel kurulda alınan kararların, oyunu kullanmasına haksız yere izin verilmemesi, çağrılmama, çağrının usulsüzlüğü, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmemesi veya toplantıya ve karara yetkili olmayan kimselerin iştirak etmesi iddialarına, toplantıya gelmeyen ortaklar dayanabileceklerinden, ret oyu ve muhalefet şerhi koşulu bu kişiler için aranmaz ise de, dava toplantıyı izleyen bir ayın içinde açılmalıdır.

Bu iddialara dayanmayan üyelerin, kararların yasa, anasözleşme ve afaki iyiniyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptalleri isteminde bulunabilmesi için, toplantıya katılması, ret oyu vermesi ve karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirmesi ve davanın toplantıyı izleyen bir ayın içinde açılması gerekmektedir.

Diğer anlatımla, toplantıya katılan ortaklar ret oyu kullanıp, alınan kararlara muhalif kalarak, keyfiyeti tutanağa geçirdikten sonra kararın yasaya, anasözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğu iddiasıyla iptali için toplantıyı kovalayan günden başlamak üzere bir ay içinde dava açabilir..." şeklinde belirtilmiştir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 22/10/2015 tarih, 2015/4615 Esas, 2015/6798 Karar sayılı emsal içtihadında; "... Dairemizin 01.03.2012 tarihli 2011/3572 E., 2012/1590 K; 05.03.2012 tarih ve 2011/2654 E., 2012/1628 K. sayılı ilamları da bu yöndedir. YHGK'nın 20.12.2013 tarih ve 23-121 E, 1674 K. sayılı ilamında, '' kooperatif genel kurul kararlarına karşı dava açabilecek pay sahipleri ve diğer kişilerin muhalefet ettikleri kararlara karşı muhalefet ettiklerini tutanağa geçirtmeleri yeterli olup, ayrıca bir de muhalefet gerekçelerini yazdırmaları veya ayrı bir muhalefet şerhi içeren dilekçe vermeleri gibi bir zorunluluk aranmamaktadır. Kaldı ki, böyle bir şartın aranmasının hak arama özgürlüğünü zorlaştıracağında kuşku bulunmamaktadır.'' anlatımına yer verilmiştir

...yasa, anasözleşme ve afaki iyiniyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptalleri isteminde bulunabilmek için, toplantıya katılan üyenin ret oyu vermesi ve karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirmesi ve davanın bu iddiaların tümü bakımından toplantıyı izleyen bir ayın içinde açılması gerekmektedir..." şeklinde belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen kanun maddesi ve emsal içtihatlar doğrultusunda davacının genel kurul kararının iptalini istemek yönünde aktif husumetinin bulunup bulunmadığı yönünden yapılan değerlendirmede; davacının genel kurul kararının iptalini istemek yönünde açılan davada aktif husumetinin bulunduğunun kabulü gerekmiştir.

Davacı tarafça gündemde olmayan hususta Kooperatif Genel Kurulunda karar alınması hususunun Kooperatifler Kanunu, kooperatif ana sözleşmesine aykırı olduğu gerekçesiyle genel kurul kararının iptali talep edilmiştir.

1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun 46. maddesinde; "Toplantı çağrısına ve ilana gündem yazılır. Anasözleşmenin değiştirilmesi bahis konusu ise, yapılacak ilanda değiştirilecek maddelerin numaralarının yazılması ile yetinilir.

Dörtten az olmamak üzere ortakların en az 1/10'u tarafından genel kurul toplantısından en az 20 gün önce yazılı olarak bildirilecek hususların gündeme konulması zorunludur.

Gümdemde olmayan hususlar gürüşülemez. Ancak, kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/10'unun gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı teklifte bulunmaları halinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve kanun, anasözleşme ve iyiniyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, genel kurula katılanların yarıdan bir fazlasının kabulü ile gündeme alınır." düzenlemesi mevcuttur.

Davalı kooperatife ait ana sözleşme 31. Maddesinde de; aynı yönde düzenlemenin bulunduğu görülmüştür.

Genel kurul toplantısında görüşülecek konuların toplantı çağrısında ve ilanında belirtilmesi zorunludur. Kanunun önceden gündemin ortaklara bildirilmesi ve ilan edilmesinde güttüğü amaç, ortakların toplantıya gelmeden önce gündemle ilgili konularda hazırlıklı olmaları varsa bu yöndeki görüş ve eleştirilerini hazırlamaları, gündemi önceden okuyarak toplantıya katılıp katılmama konusunda karar verebilmeleridir.

Genel kurul gündeminde olmayan bir hususun görüşülerek karara bağlanması batıl olmayıp iptal nedenidir. (Kooperatifler Hukuku Mahmut Coşkun S.676-677 açıklamalar)

Yukarıda belirtilen kanun maddesi ve açıklamalar doğrultusunda yapılan değerlendirmede; davalı kooperatifin ... tarihli genel kurulunda gündemde olmayan kooperatife ait mevcut paranın dağıtılmasının teklif edildiği ve bu teklifin kabul edilerek karar verildiği görülmüş ise de. 1163 Sayılı Kanun 46. Maddesinde gündem değişikliğinin hangi durumlarda yapılabileceği tahdidi olarak sayılmış olup, bu durumlar yorum yolu ile genişletilemez.

Buna göre; ... tarihli genel kurul toplantısında alınan paraların üyelere dağıtılmasına ilişkin kararın genel kurul gündeminde olmadığı, kanunda ve ana sözleşmede belirtildiği şekilde genel kurul toplantısından en az 20 gün önce yazılı olarak duyurunun yapılmadığı, genel kurul toplantısı başlamadan önce üyelerin 4'den az ve kooperatifin en az 1/10'unun talebi ile genel kurul gündemine aldırılmadığı,

teklifi gündeme almak için ayrıca bir oylamanın da yapılmadığı anlaşılmakla kanun ve ana sözleşmeye aykırı olan davalı kooperatifin ... tarihli genel kurul ... nolu kararının iptaline karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... · ¸E- İmzalı Üye ... · ¸E- İmzalı Üye ... · ¸E- İmzalı Katip ... · ¸E- İmzalı