Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/401 K.2024/826

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı kooperatifinin üyesi olan müvekkilinin kooperatife karşı tüm edimlerini yerine getirdiğini, kooperatif tarafından ...

Mah. ... ada ... parsel, ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerine yapılan inşaatlardan müvekkiline isabet ettiği bildirilen bağımsız bölümün bulunduğu binanın daha sonra kaçak yapı olması nedeniyle yıkıldığı ve sonrasında da müvekkiline başka bir bağımsız bölüm tahsis edileceği bildirilmesine rağmen bugüne dek tahsis yapılmadığı,

diğer üyelerin bağımsız bölümlerini teslim alarak uzun zamandan bu yana kullandıkları halde üyelik haklarından yararlanamayan müvekkiline, diğer ortaklara düşen miktarda bağımsız bölüm tahsis ve adına tescili ile haklarının tanınması ve bu mümkün olmadığı takdirde tazminat ödenmesi yasa gereği olduğu belirterek, davalı adına kayıtlı ...

Mah. ... ada ... parsel ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerine teminatsız ihtiyati tedbir konulması, kooperatif üyeliğine dayalı olarak müvekkiline bağımsız bölüm tahsisi ve tapu kaydının iptali ile müvekkil adına tescili, bu mümkün olmadığı takdirde rayiç değer üzerinde tazminatın saptanması, saptanacak değerden bu aşamada ... TL'nin davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının vefat eden eşi ...'ten devir yoluyla ... tarihinde müvekkili kooperatifin ... nolu ortağı olarak kayıtlı olduğu, müvekkili Kooperatif tarafından yapılan inşaat ruhsatı alınarak imalatın

... sonunda %100oranında bitirilerek kooperatif ortakların kullanıma sunulduğunu, davacının ... ada ... parselde ... nolu binadaki ... nolu dairenin haksahibi olduğu, davacının ... yılında yapılan genel kurulda kararlaştırılan yıllık toplam ... TL tutarındaki aidatlarının hiçbir taksitini ödemediğini, halen bu miktarda aidat borcu bulunduğunu, aynı binadaki diğer ortakların ödemelerin toplamının ... TL iken kendi ödemesinin ...

TL olduğunu, dava konusu bina ve dairenin ... yılından başlayarak ortaklara teslim edildiği, davacı ortağın dairesini teslim aldıktan itibaren yaklaşık 8-9 yıl kiralamak suretiyle kendi uhdesinde bulundurduğu, bu arada kooperatifin arsa sahibiyle hukuki süreci tamamlayarak genel iskan almak için çalıştığını, Yargıtay uygulamalarında ve kanunda ilke olarak ortağı olduğu kooperatiften taahüt edilen konutu alamayan veya kendisine verilecek bir konut bulunamayan ortağın kooperatiften tazminat isteme hakkına sahip olduğunu,

(Yargıtay 11. HD'nin 08/05/2006-2005/5405-2006/5343 içtihadı) yani kooperatifin amacını gerçekleştirerek inşaat imalatını bitirdiği, ... daireli binayı ortaklarına fiilen tesli ettiği ve kooperatifin imalatını ferdi mülkiye geçmeye kadar fiilen getirdiğini, belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dava dosyasında davacı vekili ... tarihli dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, davalı kooperatif tarafından ...

Mahallesi, ... ada ... parsel, ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerine yapılan inşaatlardan müvekkiline isabet ettiği bildirilen bağımsız bölümün bulunduğu binanın daha sonra kaçak yapı olması nedeniyle yıkılması sonrasında müvekkiline tahsis edileceği bildirilen bağımsız bölüm tahsisinin yapılmaması nedeniyle mevcut bağımsız bölümün tahsisi ve müvekkili adına tescilini, tescilin mümkün olmaması durumunda değerinin belirlenerek bedelinin ödenmesini, dava ikame edildiğini ve Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esasında kayıtlı olduğunu, bu aşamada öncelikle davanın Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında kayıtlı dava ile usul ekonomisi bakımından evrak üzerinde birleştirilerek birlikte görülüp karara bağlanmasını, sonrasında bildirilen davada terditli taleplerinin kabulü durumunda her türlü fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla ilgili dosyada ...

TL olarak belirlenen bedele işbu dava tarihine kadar tahakkuk eden dava tarihinden ıslah tarihine kadar geçen süreye ilişkin olmak üzere ... TL faiz alacaklarının davalıdan tahsili ile yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; kooperatif üyeliğine ilişkin tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde tazminat istemine ilişkindir.

... Tapu Müdürlüğü'nden davaya konu taşınmaz tapu kayıt örnekleri, ...'ndan davaya konu taşınmaza ait inşaat ruhsat örnekleri ve yapı denetim izin belgeleri getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden kooperatif kayıtları getirtilmiştir.

Mahkememizce bir inşaat mühendisi ve bir kooperatifler konusunda uzman mali müşavir bilirkişi ile birlikte keşif yapılmış, bilirkişi heyeti ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; "davacının dava tarihi itibariyle davalı kooperatifin üyesi olduğu, davacının üyeliği karşılığında davacıya tahsis edilecek davalı kooperatif adına taşınmazın olmadığı, Yargıtay içtihatları gereği, davacının üyeliği için yapılan ödeme miktarları nazara alınarak, dava tarihi olan ... tarihi itibariyle davacının zarar miktarının ... TL olduğu" şeklinde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... Mah. ... Ada ... ve ... parsel ile ... Mah. ...

Ada ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin ayrı ayrı yıkım kararının bulunup bulunmadığı sorularak gelen müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmış ve daha önce dosyamıza rapor sunan bilirkişi heyetine Kadastro bilirkişi de eklenerek davacıya düşen taşınmazın hangi parselde olduğunun tespiti istenilmiş bilirkişi heyeti ... tarihli raporunda özetle; "...nın ... tarihli yazılarının eki abone sözleşmesinde davacı ...'in ... Mah. ... sokak no ...

D: ... .../... adresindeki ada parselinde ... ada ... parsel olarak tanzim edildiği abone no: .../... olarak belirlendiği, ... ili ... ilçesi ... Mah. ... ada ... parsel ... m2 yüzölçümlü ... nitelikli taşınmaz, ... Mah. ... sokak no: ... D: ... .../...ne ait olduğu" hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosyamızın rapor sunan inşaat mühendisi bilirkişiye tevdi ile Yargıtay emsal içtihatları dikkate alınarak davaya konu taşınmaz yönünden formül hesabı üzerinden yıkım tarihi de dikkate alınarak yeniden hesaplama yapması istenilmiş, bilirkişi ... tarihli raporunda özetle; "dava konusu taşınmazın ... dava tarihindeki değeri ... TL olarak hesap edildiğini, bu değeri ... tarihi olan yıkım tarihine geriye doğru ... verileri ile güncellediğinde ...*.../...=... TL olmaktadır. Yargıtay emsal içtihatları dikkate alınarak davaya konu kaşınmaz yönünden formül hesabı üzerinden yıkım tarihi dikkate alınarak yeniden hesaplama yapılması benim uzmanlık alanıma girmediğinden dosyanın dosyaya rapor sunan Mali Müşavir ...'e tevdi edilmesi" gerektiği hususlarında görüş bildirdiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyasının dosyamıza rapor sunan bilirkişi heyetine tevdi ile Yargıtay emsal içtihatları dikkate alınarak davaya konu taşınmaz yönünden formül hesabı üzerinden yıkım tarihi de dikkate alınarak yeniden hesaplama yapması istenilmiş, bilirkişi heyeti ... tarihli dilekçesinde özetle; "davacının dava tarihi itibariyle davalı kooperatif üyesi olduğu, davacının üyeliği karşılığında davacıya tahsis edilecek davalı kooperatif adına taşınmazın olmadığı, Yargıtay içtihatları gereği, davacının üyeliği için yapılan ödeme miktarları nazara alınarak, yıkım tarihi olan ... tarihi itibariyle davacının zarar miktarının ... TL olduğu" hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosyanın Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilerek Kooperatifler konusunda uzman bir bilirkişi ile bir inşaat mühendisi bilirkişiden tarafların dava ve cevap dilekçeleri ile Yargıtay emsal içtihatları gözetilmek suretiyle davacının kooperatif üyeliğinin devam edip etmediği, tahsis ve tescili yapılabilecek dairenin bulunup bulunmadığı yahut varsa talep edebileceği tazminat miktarının hesaplanması istenilmiş, bilirkişi heyeti ... tarihli raporunda özetle; "-Davacının dava tarihi itibariyle davalı kooperatifin üyesi olduğu,

-Ferdileşmesi yapılmamış olmakla birlikte davalı kooperatifçe ... tarihinden ... tarihine kadar davacıya bağımsız bölüm tahsis edildiği, ancak söz konusu bağımsız bölümün ... tarihine yıkıldığı,

-Davalı kooperatifin ... tarihli Genel Kurulunda, konutu yıkılan ve davacının da dahil olduğu anlaşılan ... ortağın mağduriyetlerinin kooperatifçe giderilmesi için bazı kararlar alınmış olup, genel kurul kararının davacı da dahil olmak üzere tüm üyeler için geçerli ve bağlayıcı olduğu halde, davacı tarafından kooperatifin kararı ve tasarrufu beklenmeksizin konu ile ilgili olarak huzurdaki davanın açıldığı,

-Dosya kapsamına göre, davalı kooperatifçe davacı adına tahsis ve tescil edilebilecek herhangi bir bağımsız bölüm bulunup bulunmadığının tespit edilemediği,

-Yargıtay içtihatlarına göre, davacının üyeliği için yaptığı ödeme miktarları ile bağımsız bölümü kullanmış olduğu ... - ... dönemine ilişkin rayiç kira bedelleri dikkate alındığında, dava tarihi itibariyle davacının zararının ... TL olacağı,

-Davacının üyeliği için eksik ödemesi olan ... TL'nin ... tarihli banka dekontu ile kooperatif kayıtlarına geçtiğinin tespiti halinde; Yargıtay içtihatlarına göre, davacının dava tarihi itibariyle zararının ... TL olacağı (zamanında ödenmeyen ... TL aidat için kooperatifin faiz talebi hakkı saklı olmak üzere), "şeklinde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili ... tarihli harçlandırdığı ıslah dilekçesi ile dava değerini ... TL olarak ıslah etmiştir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin Esas no: 2017/933 Karar no: 2020/1982 sayılı ilamında ".....Dava, kendisine konut verilmeyen üyenin tazminat istemine ilişkindir. Yapı kooperatifinin ana amacı ortakların akçeli yükümlülüklerini yerine getirmeleri karşılığında anasözleşmeye uygun, konut ya da işyeri teslim etmektir.

Konut karşılığı tazminat isteyebilmesi için, kooperatifin inşaatlarının bitirilip konut tahsisi aşamasına gelindiği ve diğer üyelere tahsis ve teslim yapıldığı halde davacıya konut tahsis ve tesliminin yapılmaması gerekir. Bu husus, bu tazminatın istenebilmesinin ön koşuludur. Bu önkoşulun gerçekleşmesinden sonra, davacı için çeşitli nedenlerle konut ya da işyeri tahsisi imkânsızlığı ortaya çıktığında ortağın uygun bir tazminat isteme hakkı bulunmaktadır.

Normal ödemesini yapıp konut sahibi olan üyelerle eşit miktarda ödemesi bulunduğu tespit edilen, diğer anlatımla eksik ödemesi bulunmadığı belirlenen, ancak kendisine konut tahsis ve teslimi yapılamayan ortağın, ödemesi eksik olmayan diğer üyelere verilen emsal bir konutun dava tarihi itibariyle rayiç değerini talep edebileceğinin, hiç ödemesi yok ise konut karşılığı tazminat talep hakkı olup, bu isteminin reddi gerektiğinin kabulü gerekir.

Eksik ödemesi olan bir üyenin ise, konut karşılığı tazminat talep hakkı olup, alacağının hesaplanma şekli Dairemizin yerleşik uygulamalarında aşağıdaki gibi formüle edilmiştir:

a-Önce ortaklara tahsis edilen konutun dava değeri itibariyle rayiç değeri hesaplanmalıdır.

b-Davalı kooperatife normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın ödemelerinin ödeme yaptıkları tarihler itibariyle toplam ödemeleri dava tarihine kadar ( toptan eşya fiyat endeksi " TEFE" artış ortalama rakamları esas alınarak) taşınarak güncel değeri bulunmalıdır.

c-Bundan sonra yukarıda (a) maddesinde bulunan değerden (b) maddesinde bulunan değer çıkarılarak kooperatife normal ödeme yapan bir ortağın bu ödemelerine karşı ne miktarda yararlanma elde ettiği ortaya çıkarılmalıdır.

d-Bunu takiben eksik ödeme yapan davacı ortağın ödentileri (b) maddesindeki ilkelere göre dava tarihine taşınarak eksik ödeme miktarı güncelleştirilmelidir.

e- Bu hesaplamalardan sonra normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın yukarıda (b) maddesinde bulunan ödemelerinin güncel değerinin karşılığı yine yukarıda (c) maddesinde bulunan bir yararlanmayı sağladığına göre davacının (d) maddesinde eksik ödemelerinin güncel değerinin ne miktarda yararlanması gerektiği orantı kurallarına göre belirlenmelidir. Yani sonuç olarak (d) maddesinde bulunan miktar (c ) maddesinde bulunan değerle çarpıldıktan sonra bulunan rakamın (b) maddesinde bulunan miktara bölünmesi sonucu bulunacak miktarın (d ) maddesinde bulunan davacı ödemelerinin güncel değerinin ilave edilmesi sonucu bulunacak miktar davacı ortağın davalı kooperatiften talep etmesi mümkün olan zarar tutarıdır.

Açıklandığı üzere, kooperatif üyesinin ödemelerini hiç yapmamış olması halinde tazminat talep etme hakkı bulunmamakta ise de, eksik ödeme yapmış olması durumunda kural olarak konut karşılığı tazminat talep hakkı bulunduğu kabul edilmelidir.

Somut olayda; davacılar murisine tahsis edilen bağımsız bölüm üzerinde haciz bulunduğu ve davacıların hacizli halde bu bağımsız bölümü kabul etmedikleri, davacıların ödemelerinin de eksik olduğu ve kooperatif adına kayıtlı başka bir taşınmazında bulunmadığı anlaşılmaktadır. Yukarıda açıklanan ilkeler nazara alındığında eksik ödeme yapmış olan davacıların kural olarak konut karşılığı tazminat talep hakkı bulunduğu kabul edilerek yukarıda belirtilen 6 lı formül uyarınca hesaplama yapılarak davacıların tazminat taleplerinin kabulü gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır." şeklinde karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde; davacının, davalı kooperatifin ortağı olduğu, dava konusu yapılan bağımsız bölümün; ... ili ... ilçesi ... mahallesi ... ada ... parsel üzerinde kain ... nolu bağımsız bölüm olduğu ve ... tarihinde davacı adına ... aboneliği yapılmış olmakla, davacının ... tarihinden itibaren konutunu kullanmaya başladığı, ancak söz konusu bağımsız bölümün bulunduğu yapının ... tarihinde riskli yapı olarak onaylanarak ... tarihinde yıkıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı kooperatifin ... tarihli Genel Kurul Toplantısının ... gündem maddesinde; kooperatifte konutu yıkılan ve davacının da dahil olduğu anlaşılan ... ortağın mağduriyetlerinin kooperatifçe giderilmesi için bazı kararlar alındığı, yargılama sırasında da davalı kooperatifin alınacak karar ve işlemlerinin beklendiği ancak üyelerine taşınmaz tahsisi yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Dava tarihi olan ... tarihi itibariyle, aynı binadaki diğer ortakların ödemeleri toplamı ... TL iken davacı ödemesinin ... TL olduğu, eksik kalan ...

TL'nin davacı tarafından davalı kooperatife yatırıldığına dair ... tarihli banka dekontunun dosyaya sunulduğu, bu ödemenin davalı kooperatif hesaplarına geçtiği, böylelikle davacının edimlerini yerine getirdiği ancak yıkım nedeniyle tapu iptal tescil yönünden davacıya tahsis edilecek taşınmaz bulunmadığından taşınmazın rayiç değeri üzerinden tazminat verilmesi gerektiği anlaşılmış, Yargıtay uygulamaları doğrultusunda hesaplama yapan ... tarihli bilirkişi raporu esas alınarak, belirlenen bedel üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı taraf birleşen dava ile feri nitelikteki faiz yönünden talepte bulunmuş olup dava tarihinden itibaren hesaplanan ...-TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir. Dava tarihi ... tarihinden ıslah tarihi ... tarihine kadar %9 Faiz oranı üzerinden hesaplama yapılarak karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

ANA DAVA YÖNÜNDEN

1-Davacının tapu iptal tescil talebinin reddine, 2-Davacının tazminat talebinin kabulü ile; ...-TL maddi tazminatın ıslah tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine;

BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN

1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; ...-TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2-Ana dava yönünden alınması gereken ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL'nin (peşin harç+ıslah harcı) mahsubu ile, bakiye ...-TL nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3-Ana dava yönünden davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi giderinden ibaret toplam ... TL, ilk dava gideri ...-TL ve peşin alınan (ıslah ile birlikte) ...-TL harç toplamı olan ...-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

4-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Birleşen dosya yönünden; Alınması gereken ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL'nin mahsubu ile bakiye ...-TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

6-Birleşen dosya yönünden; Davacı tarafça yapılan ilk dava gideri ...-TL ve ...-TL peşin harç olmak üzere toplam ...TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7-Birleşen dosya yönünden; Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

8-Birleşen dosya yönünden; Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ... vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,

9-Davacı tarafça asıl dava ve birleşen davada kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde talep aranmaksızın davacıya İADESİNE,

Dair, davacı vekili ...'in yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen kararın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/12/2024

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza