Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/763 K.2023/84

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, davacı hakkında Antalya Genel İcra Dairesinde toplam ...-TL'lik dört adet bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus takip yolu ile takip yaptırdığını, takip dosyalarından birinde davacı müvekkilinin borcu icra tehdidi altında bir kısım ödeme yaptığını ve taahhütte bulunduğunu, diğer takip dosyasının halen derdest olduğunu, davacı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığını, müvekkilinin ... bulunan ... Ltd. Şti.

Yetkilisi olduğunu, bu şirket ile davalının sahibi olduğu ... arasında alım satım nedeni ile ticari ilişki olduğunu, davacının şirketinin üretici firma, davalının ise üretilen mamullerin satıcısı olduğunu, bu ilişki nedeniyle taraflar arasında ödeme sözleşmesi düzenlendiğini, davacının, davalıya toplamda ...-TL'lik mal verme taahhüdünde bulunduğunu, karşılığında 4 adet çek verdiğini, daha sonra verilen çeklerin ödeme tarihini uzatmak amacıyla iki adet yeni çek verildiğini, müvekkilinin de davalıya ...-TL'lik fatura düzenleyip verdiğini, müvekkilinin, davalıya anlaşma gereğince tüm malları gönderdiğini,

taraflar arasındaki bu ilişki gereğince müvekkilinin davalıya teminat olarak her iki takibe konu senetleri verdiğini, senetlerin düzenlenme tarihlerinin olduğunu ancak vadelerinin yazılı olmadığını, davalının, davacıdan aldığı mallara, faturaya itiraz etmek yerine, vadesiz çeklerin üzerine vade tarihi yazarak takibe başvurduğunu, bunun üzerine davacı müvekkilinin icra takibinden vazgeçmesi ve elindeki üç adet tarihsiz ve teminatsız verilen senetlerin iadesini talep ettiğini, davalının bunu dikkate almadığını ve işlemlere devam ettirdiğini beyan ederek,

Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... esas ve ... esas sayılı dosyalarında müvekkili ...'nin borçlu olmadığının tespitine, takibe konu senetlerin iptaline, lehlerine % 20 tazminata hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Yetki itirazları olduğunu, davalının yerleşim yeri mahkemesi veya takibe başlandıktan sonra menfi tespit davası açılmışsa takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesi olduğunu, iş bu dava dilekçesinde Antalya İcra Dairelerinde başlatıldığını ve senetler üzerinde düzenleme ve yetki bakımından Antalya ili yetkili mahkemeleri olduğunu, davaya konu bononun teminat senedi olmadığını, borcun ödendiğine dair ispatın davacı tarafa ait olduğunu, dilekçesinde açıkladığı nedenlerle öncelikle davacı tarafın asılsız ve dayanaktan yoksun açılan davanın öncelikle zaman aşımı, husumet ve yetki yönleri ile reddine,

davanın yetkili Antalya Mahkemelerine gönderilmesini, davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, icra takibinden sonra İİK'nun 72. Maddesi gereği açılan menfi tespit davasıdır.

Dosyanın Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Karar sayılı yetkisizlik kararı ile mahkememize gönderildiği ve yukarıdaki esasını aldığı anlaşılmıştır.

Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine toplam 53.140,57-TL alacak yönünden kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yoluyla takip başlatıldığı, takip dayanağının 50.000-TL bedelli ... düzenleme, ... vade tarihli bono olduğu anlaşılmıştır.

Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine toplam ...-TL alacak yönünden kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yoluyla takip başlatıldığı, takip dayanağının 50.000-TL bedelli ... düzenleme, ... vade tarihli, 50.000-TL bedelli ... düzenleme, ... vade tarihli,50.000-TL bedelli ... düzenleme, ... vade tarihli bonolar olduğu anlaşılmıştır.

Mali Müşavir bilirkişi ..., ... tarihli raporunda sonuç olarak; "Dava dışı ... Ltd.Şti.’nin 2020 ve 2021 yılı defterlerinden yevmiye, defter-i kebir ve envanter defterleri 213 sayılı VUK’un 220.maddesi, 6102 sayılı TTK’nın ilgili 64.maddesine hükmüne göre açılış ve kapanış tasdiklerini yaptırdığı, buna istinaden ilgili yılların yasal defterlerinin sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı kanaatine varılmıştır.

Dava dışı ... Ltd.Şti.’nin kayıtlarında ...’ndan ....-TL alacağı olduğu gözükmektedir.

Dava konusu olan ... tanzim tarihli ... vade tarihli 4 adet 50.000.-TL, toplam ....-TL’lik senetlerin dava dışı ... Ltd.Şti.’nin yasal defterlerinde kaydı bulunduğu " sonuç ve kanaatine varmıştır.

Mali Müşavir ..., ... tarihli raporunda sonuç olarak; "Dava dosyası içerisindeki belge ve bilgiler ile davalının 2020-2021 yılları ticari defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde ; Davalıya ait 2020-2021 yılları ticari defterlerinin 213 s.l. V.U.K. 220-221,maddelerinde belirtilen sürelerde açılış tasdiklerinin 6102. S.I. T.T.K. 64.maddesi 3.fıkrasına uygun olarak kapanış tasdiklerinin yaptırılmış olduğu , ticari defterlerin sahibi lehine delil teşkil edebileceği ,

Davalı ...” nun 2020 yılı ticari defter kayıtlarında davacı ...” ye ait herhangi bir kaydın bulunmadığı, ancak davacıya ait olduğu belirtilen ... ... Ltd.Şti. ile davalı arasında ticari alışveriş bulunduğuna dair kayıtların mevcut olduğu,

Davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu ... ...Ltd.Şti. tarafından davalı ... adına tanzim edilmiş olan ... tarih ... nolu ... TL bedelli e-arşiv faturanın davalının 2020 yılı ticari defter kayıtlarında gözüktüğü,

2021 yılı kayıtlarında ,davalı tarafından ... ne verilmiş olan toplam ... TU İik çeklere ilişkin kayıtların mevcut olduğu, Ayrıca takibe konu edilen dört adet 50.000,00 TL lık senetlere ilişkin kayıtlarında ....Ltd.Şti. — ... nin cari hesabında takip edildiği , 2021 yılı kayıtlarında takibe konu dört adet senetten üçünün tahsil edildiği, bir adet 50.000 TL bedelli senetin tahsil edilemediği 128- Şüpheli Ticari Alacaklar ” olarak işlendiği ,

Davalı ...” nun 2020 — 2021 yılları ticari defter kayıtların incelenmesi neticesinde ,2021 yılı sonu itibari ile davalı ...” nun ... Ltd.Şti. ... * den 50.000 TL alacaklı olarak gözüktüğü" sonuç ve kanaatine varmıştır.

Uyuşmazlık; davacının davalıya 50.000-TL bedelli ... düzenleme, ... vade tarihli 50.000-TL bedelli ... düzenleme, ... vade tarihli, 50.000-TL bedelli ... düzenleme, ... vade tarihli,50.000-TL bedelli ... düzenleme, ... vade tarihli 4 adet bonodan dolayı borcunun bulunup bulunmadığının tespitine ilişkindir. Bonodaki keşideci imzasının davacıya ait olduğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık yoktur.

Davacı vekili, davacının keşidecesi olduğu, davalının da lehtarı olduğu bonoların, ... Ve ... şirketleri arasında düzenlenen Fason İMalat sözleşmesinin teminatı olarak verildiğini, vade tarihlerinin sonradan doldurulduğunu ileri sürerek senetlerden dolayı borçlu olunmadığının tespitini talep etmiştir.

Menfi tespit davalarının bazı türlerinde, kural olarak ispat yükü davalı alacaklıya düşmekte ise de, bu kural mutlak nitelikte olmayıp, bir kambiyo senedinin teminat amacıyla verildiğinin ve bedelsiz kaldığının iddia edilmesi suretiyle açılan menfi tespit davasında ispat külfeti, değişen ispat yükümü çerçevesinde davacı borçluya düşer.

Yerleşik Yargıtay ilamlarında teminat senedi itirazında dayanak bononun hangi ilişkinin teminatı olduğunun yazılı bir belge ile ispatlanmasının zorunlu olduğu takip dayanağı senedin teminat senedi olduğu iddiasının, hangi ilişkinin teminatı olduğunun senet üzerine yazılmak suretiyle ya da takip dayanağı senede atıf yapan İİK'nın 169/a-1 maddesinde yazılı nitelikte bir belge ile ispatlanmasının gerektiği belirtilmektedir.

Buna ilişkin davacının dayanak gösterdiği Fason İmalat Sözleşmesini ibraz ettiği, sözleşme içeriğinde teminat açıklamasına yahut bu hususta bir düzenlemenin bulunmadığı dava ve takip konusu bonoların üzerinde "Teminat senedidir" ibaresinin yazılı olmadığı, bonoların teminat amacıyla verildiğine dair başkaca yazılı delil ibraz edilmediği anlaşılmakla dava konusu bonoların taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca davacı tarafından davalıya teminat olarak verildiğinin ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır.

Öte yandan; dava dilekçesinde bahsi geçen hususların ... şirketi ile ilgili olduğu, faturanın bu şirket adına kesildiği, sözleşmenin ... şirketi ile imzalandığı ancak takibe konu senetlerin ise keşidecisini davacı ... olduğu gibi davacının yemin deliline de dayanmadığı görülmekle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E imzalı Hakim ... · E imzalı