Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/343 K.2025/143

Mahkememizde görülmekte olan "Limited Şirket Yöneticisinin Azli" davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... ile davalılar ..., ... ve dava dışı ...'ün davalı şirket ... de %25 şer hisse ile ortağı olduğunu, davacı ile davalı ortakların şirketi 2016 yılında kurduklarını, şirketin kuruluş amacının özetle otel, motel, kamping gibi konaklama, dinlenme, eğlenme, yiyecek içecek yerleri gibi faaliyetler ve bu faaliyetler için gerekli tesis ve işletmeleri kiraya vermek olduğunu, davalı şirket olan ...nin faaliyetlerine devam ettiği esnada ortaklardan ... ve davalı ortak ...'ın, ... tarihinde ...

(VKN: ...) ünvanı ile yeni bir şirket kurduğunu, kurulan bu yeni şirketin adresinin de davalı ... ile aynı olduğunu, kurulan yeni şirketin amaç ve konusunun da aynı olduğunu, davalıların aynı adreste aynı amaç ve konu ile, davacının ortağı olduğu şirketin mal varlıkları ile yeni bir şirket kurarak ...

Şirketini işlevsiz hale getirmeye çalıştığını belirterek davalıların şirket müdürlüğünden azline ve tedbiren şirket yönetimine kayyım atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ... ve şirket vekilinin cevap dilekçesinde özetle;, dava dilekçesinde davalı ticari şirkete kayyım atanması istemine ilişkin atanacak kayyımın ne konuda olacağının genel kurulun toplanmasına ilişkin mi yoksa yönetim kayyımlığına ilişkin mi olacağının dava dilekçesinde izahı gerektiğini, ayrıca sermayesi itibari ile şirket ortağı olan ve gerekmesi halinde genel kurulun toplanmasını temin edebilecek paya sahip bulunan dava dışı ortağa ya husumet yöneltilmesi ya da davacı yanın bu husustan imtina etmesi halinde davanın HMK 61.

Madde gereğince ihbarı gerektiği hususunun göz önüne alınması gerektiğini, bu açıdan dava dışı ortak ile davacı sermaye şirketinin genel kurulun toplantı yapmasını imkanı var iken doğrudan kayyım talebinin yerinde olmadığını, uyuşmazlığın özü itibari ile şirket müdürlerinden davalı asilin şirket nam ve hesabına aykırı olarak hareket ettiği iddiasının yersiz olup aksine davacı şirket ortağının şirkete yönelik edimlerini yerine getirmediği için şirketin kira bedelini ödememesi nedeni ile kiracı olduğu,

mecurdan tahliye edildiğini, ticari faaliyetinin bu nedenle kesintiye uğradığını beyanla T.C Adalet Bakanlığı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığınını 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı uyarınca Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresi Antalya ilinin mülki sınırları (Alanya ve Manavgat Ağır Ceza Mahkemeleri yargı çevreleri hariç) olarak belirlenmiş olması nedeni ile davanın reddi ile talep halinde Nöbetçi Antalya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,

yetkili mahkemede ön inceleme aşamasına kadar ek ve karşı kanıt sunma hakları saklı kalmak kaydıyla hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

... Asliye Hukuk Mahkemesi(Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)'nin ... tarih, .../... Esas, .../... Karar sayılı kararı ile görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği, dosyanın Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydının yapıldığı görülmüştür.

... Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalı şirket ile dava dışı ...'ne ait sicil dosyaları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalı şirket ile dava dışı ...'nin çalışanlarına ait SGK kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Antalya ... Noterliğine müzekkere yazılarak ... tarih ... yevmiye sayılı pay devri sözleşmesi örneği uyap üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

... Noterliğine müzekkere yazılarak ... tarih ... yevmiye ve ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnameler ve tebliğ mazbata örnekleri uyap üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Davalı tanıkları ... ve ...'ın dinlenmeleri için ... Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak beyanları alınmıştır.

Davacı tanığı ...'un dinlenmesi için ... Asliye Hukuk Mahkemesine. ..., ... ve ...'in dinlenmeleri için ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak beyanları alınmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılamada: ... tarihli oturum ... nolu ara karar gereği dosyanın re’sen seçilecek bir mali müşavir ve bir ticaret mevzuatında uzman nitelikli hesap bilirkişisine ile davalı şirkete ait sicil dosyası ve dava dışı şirkete ait sicil dosyaları ile tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle davalıların şirkete karşı özen ve bağlılık, rekabet yasağına aykırılık sebebiyle müdürlük görevini kötüye kullanıp kullanmadıkları,

neticeten davalıların şirket müdürlüğünden azillerine ilişkin yasal koşulların bulunup bulunmadığına ilişkin mahkeme ve yargı denetimine elverişli rapor tanzimi ile mali müşavir bilirkişiye gerektiğinde şirkete ait ticari defter ve belgeleri yerinde inceleme yetkisi verilmesine karar verilmiş, bilirkişiler tarafından mahkememize sunulan ... tarihli raporda özetle; "... Ticaret Sicilinin ...-... Ticaret Sicil Numarasında ...

Malmüdürlüğü ... vergi kimlik numarasında kayıtlı Kurumlar Vergisi Mükellefi ...nin ... tarihinde kayıt ve tescilinin yapıldığı,

Şirketin kurucu ortaklarının;% 25 hisse ...(...) %25 hisse ile ... ve %50 hisse ile ... olduğu, adresinin ... Mah ... Sokak No:.. ... olduğu, kuruluş sermayesinin ... TL olduğu,

2017 yılında ... hissesinin %25 ini ...'e devretmesi neticesinde şirkette mevcut ortaklık yapısının %25 hisse ...(...) %25 hisse ile ... % 25 hisse ile ... ve %25 hisse ile ... olduğu, Antalya ... Noterliğinden düzenlenen ... tarih ve ... yevmiye numaralı Limited Şirket Hisse Devir Sözleşmesi ile şirket ortaklarından ...'ün şirketteki %25 hissesinin ... isimli şahsa devrettiği,

Şirket adresinin ... Mah ... Sokak No:.. ... olduğu, kuruluş sermayesinin ... TL olduğu,

Dava konusu ...nin dosya kapsamına ibraz edilen ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin kanuni süresinde usulüne uygun yapıldığı,

Dava konusu şirketin dosya kapsamına ibraz edilen ticari defterlerinin TTK'na göre usulüne uygun tutulduğu, takdiri ve değerlendirilmesi Yüce Mahkemenize ait olmak üzere sahibi lehine delil olma niteliğini taşıdığı,

Dava konusu ...nin kuruluşundan itibaren 2022 yılına kadar olan brüt satışları ve karlılık durumunun tespit edildiği, ...

8. Dava konusu şirketin kurulduğu günden itibaren 2020 yılı dahil ticari faaliyetini ve ticari hacmini ve karlılık oranının günden güne artırdığı, ancak; geçmiş dönemlerde yıldan yıla hasılatını ve karını bariz şekilde artırmış iken 2021 yılında ticari faaliyetinin önceki yıllara nazaran yok denecek kadar gerilediği ve ... TL zarar ettiği, borca batık duruma düştüğü 2022 yılında ise hiçbir ticari faaliyetinin olmadığı ve daha sonra vergisel yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle vergi dairesi tarafından vergi mükellefiyetinin resen terkin edildiği,

9. Dava konusu şirket ortaklarından ... ...(...) ile ... tarafından dava konusu şirketin aynı adreste ...nin kurulduğu, ... Ticaret Sicilinin ...-... Ticaret Sicil Numarasında ... Malmüdürlüğü ... vergi kimlik numarasında kayıtlı Kurumlar Vergisi Mükellefi ...nin ... tarihinde tescil edildiği,

10. Şirketin kurucu ortaklarının; ... ...(...) ve ... olduğu, Şirket Temsilcilerinin ... ... (...) ve ... olduğu, adresinin ... Mah ... Sokak No:.. ... olduğu, kuruluş sermayesinin ... TL olduğu, ... tarihinde yapılan toplantıda ..., ... ve ... müdürler kurulu başkanı olarak atandığı ev müştereken temsile yetkili kılındıkları,

11. Dosya kapsamına sunulan 2021 ve 2022 yılı ticari defterlerinin tasdik bilgileri aşağıda tabloda yer aldığı gibidir. ...

12. Dava dışı ...nin dosya kapsamına ibraz edilen ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin kanuni süresinde usulüne uygun yapıldığı,

13. Dava dışı şirketin dosya kapsamına ibraz edilen ticari defterlerinin TTK'na göre usulüne uygun tutulduğu, takdiri ve değerlendirilmesi Yüce Mahkemenize ait olmak üzere sahibi lehine delil olma niteliğini taşıdığı,

14. Dava dışı ...nin kuruluşundan itibaren 2022 yılına kadar olan brüt satışları ve karlılık durumu aşağıda tabloda yer aldığı, ...

15. Yukarıda yer aldığı üzere dava konusu şirket ortaklarından ... ...(...) ve ...'ün dava konusu şirketin merkez adresinde ... tarihinde aynı iş kolunda ... kurarak faaliyetlerine devam ettikleri,

16. Bu şekilde dava konusu şirketin işlevsiz bırakıldığı, zarara uğramasına ve ticari faaliyetinin sonlandırılmasına sebebiyet verildiği,

17. Davalı şirket müdürlerinin ... ... ve ... olduğu, ...'ün 2021 yılında pay devri sonucu ortaklıktan çıkmakla birlikte (Antalya ...Noterliğinden düzenlenen ... tarih ve ... yevmiye numaralı Limited Şirket Hisse Devir Sözleşmesi ile şirket ortaklarından ...'ün şirketteki %25 hissesinin ... isimli şahsa devrettiği) müdürlük görevinin sona erdiğine ilişkin bir kayda rastlanmadığı,

18. Davalı şirketin müdürleri vasıtasıyla (... işletmeciliği) faaliyetlerini yürütürken genel kuruldan alınmış bir izin bulunmadan, şirket müdürü ... ... ve şirket ortağı ...'ün davalı şirketin merkezi olan ... Mh. ... Sk. No. ... ... adresinde ... adında şirket kurup merkez yaparak davalı şirketin ticari faaliyetleriyle aynı mahiyette (...) ticari faaliyet yürüttüklerinden müdür ... ... açısından TTK m.626 da yer alan rekabet yasağına aykırılık şartlarının oluştuğu, bu hususun TTK m. 630/3 anlamında özen ve bağlılık yükümlülüğünü ihlali içinde değerlendirilebileceği ve bu hususun görevinden azli için haklı sebep sayılabileceği," sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Davadan kısa süre önce davalılardan ...'ün ... tarihinde vefat ettiği anlaşılmakla HMK 124. Madde kapsamında mirasçıları davaya dahil edilmiş, adlarına usulüne uygun meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, davalıların şirket müdürlüğünden azli ve şirkete tedbiren yönetimine kayyım atanması istemine ilişkindir.

Şirket müdürünün haklı sebeple şirket müdürlüğünden azline ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

TTK. 630. maddesinde; "...Her ortak, haklı sebeplerin varlığında, yöneticilerin yönetim hakkının ve temsil yetkilerinin kaldırılmasını veya sınırlandırılmasını mahkemeden isteyebilir.

(3) Yöneticinin, özen ve bağlılık yükümü ile diğer kanunlardan ve şirket sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini ağır bir şekilde ihlal etmesi veya şirketin iyi yönetimi için gerekli yeteneği kaybetmesi haklı sebep olarak kabul olunur.

(4) Görevden alınan yöneticinin tazminat hakları saklıdır."

Özen ve bağlılık yükümü, rekabet yasağını düzenleyen

TTK 626 maddesinde; " (1) Müdürler ve yönetimle görevli kişiler, görevlerini tüm özeni göstererek yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini, dürüstlük kuralı çerçevesinde, gözetmekle yükümlüdürler. 202 ilâ 205 inci madde hükümleri saklıdır.

(2) Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemiş veya diğer tüm ortaklar yazılı olarak izin vermemişse, müdürler şirketle rekabet oluşturan bir faaliyette bulunamazlar. Şirket sözleşmesi ortakların onayı yerine ortaklar genel kurulunun onay kararını öngörebilir.

(3) Müdürler de ortaklar için öngörülmüş bulunan bağlılık borcuna tabidir. düzenlemesi mevcuttur.

Şirketle yöneticiler arasındaki ilişki; hizmet veya daha çok vekalet akdine dayalıdır. Vekalet ilişkisinin temeli de güvendir. Şirketin yöneticisine olan güvenin sarsılması halinde (haklı sebep olsun olmasın) her zaman yöneticiyi görevden alabilir. Ancak, yönetici süreli olarak göreve atanmış ve süresinden önce görevden alınmışsa yönetici bu sürelere ilişkin olarak şirketten tazminat isteyebilir. Aynı şekilde yönetici görevden alınırken haksız bir isnada maruz kalmışsa maddi ve özellikle manevi tazminat davası da açabilir.(Prof Dr. Hasan Pulaşlı Şirketler Hukuku Şerhi: Cilt 3 Sayfa 2857 Açıklamaları)

Müdürlerin özen ve bağlılık yükümü, İsviçre Borçlar Kanunu Madde 812 hükmünden alınmıştır. Bu maddeye göre. Müdürler ve yönetimle görevli kişiler görevlerini tüm özeni göstererek yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kuralları çerçevesinde gözetmekle yükümlüdürler. Bu maddede özenle şirket menfaatinin gözetilmesi kavramları birbirinden ayrılmıştır. Özen, iş ve işlemlerde gösterilmesi gereken dikkati, ciddiyeti ve bilimselliği ifade eder.

Bir karar alınmadan önce pazar araştırması, finansal durum değerlendirmesi, borçlara ve etiğe uygunluk incelemesi yapılması, bilimselliğin ve modern yönetim ilkelerinin gereği olup bu inceleme araştırma ve değerlendirmeler özen kavramının tanımına dahildir. Şirket menfaatlerinin gözetilmesi ise, şirketin menfaatinin kişisel menfaatlere ve başkalarının menfaatlerine feda edilmemesi, diğer menfaatlerin arkasına konulmaması anlamına gelir.

Şirket menfaatinin gözetilmesi, müdürlük görevinin yapılışına ilişkin doğal bir gereklilik olup, bağlılık yükümünü içinde de değerlendirilemez. şirketin menfaatlerinin gözetilmesinin ölçüsü, genel hüküm niteliğindeki MK. 2'deki dürüstlük kuralıdır. (Prof Dr. Hasan Pulaşlı Şirketler Hukuku Şerhi: Cilt 3 Sayfa 2863 Açıklamaları)

Yukarıda verilen kanun maddesi ve açıklamalar doğrultusunda yapılan değerlendirmede: Davacı tarafça şirket müdürlerine yönelik olarak şirket merkezi aynı olan yerde aynı ticari faaliyet alanında ... adı altında bir şirket kurularak faaliyet yürüttükleri, şirketi işlevsiz hale getirmeleri nedeniyle azillerinin talep edildiği görülmüştür.

TTK 626 ve 630/3. Maddesi kapsamında, müdürlerin özen ve bağlılık yükümlüğü yönünden yapılan değerlendirmede: Ticaret sicil kayıtlarına göre davalılar ... ve ...'ün şirket müdürü oldukları, davalı ...'ın diğer şirket ortağı dava dışı ... ile ... tarihinde ...'ni aynı adreste benzer faaliyet konusu ile kurdukları anlaşılmıştır. Vergi ve SGK kayıtlarından davalı şirketin faaliyet alanın ... işletmeciliği, kurulan yeni şirketin ise faaliyet alanının ... olduğu sicil kayıtlarından anlaşılmıştır. TTK 626. Maddesi kapsamında rekabet yasağının fiilen gerçekleştirilen ticari faaliyet açısından değerlendirileceği, bu kapsamda faaliyet alanları benzer olan davalı şirket ile yeni kurulan dava dışı şirketin rekabet oluşturacak nitelikte oldukları anlaşılmıştır.

Rekabet yasağı kapsamındaki kurulan yeni şirkette davalı ...'ün yer almadığı, ... ve ...'ün yer aldığı, davalı şirketin esas sözleşmesinde ortaklar için rekabet yasağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, ayrıca ...'ünde davalı olmadığı görülmüştür.

Davalılardan ...'ün 2021 yılında şirketteki payını dava dışı ... isimli kişiye devrettiği anlaşılmış ise de; müdürlük görevinin sona erdiğine dair bir kaydın bulunmadığı, ancak ...'ün Uyap sistem üzerinden yapılan sorgulamada ... tarihinde vefat ettiği, vefatı ile müdürlük görevinin sona erdiği anlaşılmıştır. Her ne kadar mirasçılar HMK 124 gereği davaya dahil edilmiş iseler de, dava tarihinden önce ölen ...'ün müdürlük görevi ölümle sona erdiğinden mirasçıları yönünden ayrıca hüküm tesis edilmemiştir.

Bu kapsamda, davalı müdürlerden ... yönünden aynı adreste dava dışı ... ile kurdukları yeni şirket ile benzer faaliyet alanında bulunarak davalı şirketin vergi incelemesinde faal olmayan konuma sokulması, daha önceden karlılık durumunda iken yeni şirketin kurulması ile zarara geçmesi, yeni şirketin ise karlılığının bulunması hususları dikkate alındığında rekabet yasağı kapsamında özen ve bağlılık yükümüne aykırı hareket edildiğinin kabulü gerekmiştir.

Her ne kadar davalı taraf davacının şirkete yönelik ödeme yükümlülüklerini yerine getirmediğinden şirketin kira bedelini ödeyememesi nedeniyle kiralanandan çıkmak zorunda kaldığı şeklinde savunmada bulunmuş ise de, dosyada tanık sıfatıyla dinlenilen kiralayanın beyanlarından taraflar arasındaki uyuşmazlığın ortaklık pay devrinden kaynaklı olup, kira bedeli ile ilgili olmadığı anlaşıldığından bu savunmaya itibar edilmemiştir.

Davalı ... yönünden ise, dava tarihinden kısa bir süre önce vefat etmesi nedeniyle müdürlük görevinin ölüm ile sona erdiği anlaşılmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Eldeki davada şirkete de husumet yöneltilmiş ise de, TTK 630. Maddesi kapsamında açılan davada husumetin şirket yöneticilerine yöneltileceği, görülmekle şirket yönünden açılan davanın pasif husumet dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı şirkete tedbiren kayyum atanması talebine ilişkin yapılan değerlendirmede ise; Aslolanın şirketlerin kendi yönetim organları tarafından yönetilmesi olduğu, yönetim boşluğunun olması halinde ancak tedbiren yönetim kayyumu yada yönetimin tesisi için kayyum atanabileceği, şirket yöneticilerinin azline ilişkin açılan davada halihazırda yönetim organlarının mevcut olması sebebiyle tedbiren kayyum atanmasını gerektirecek bir husus bulunmadığı, kaldı ki, yönetim organları tarafından şirketin menfaatlerinin zedelenmesi halinde şirket ortaklarının TTK 555 vd. Maddeleri kapsamında şirketin ve pay sahiplerinin hareket edebileceği anlaşılmakla tedbiren kayyum atanmasına ilişkin talebin de reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... yönünden mahkememizce ölüm ile müdürlük sıfatı sona erdiğinden karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmiş olup, dava tarihinde davalının ölü olduğu, HMK 124. Maddesi kapsamında mirasçılarının davaya dahil edildiği, bu kapsamda dava tarihi itibariyle haklılık oranı yönünden yapılan değerlendirmede: Davalı ... mirasçıları aleyhine yargılama giderine hükmedilmemiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır