İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/347 K.2025/226

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/558 Esas

KARAR NO: 2025/306

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 25/07/2024

KARAR TARİHİ: 10/04/2025

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 25/07/2024 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin Ortaklık Jenaratör alımı kapsamında --------- ihale kayıt numarasıyla çıkılan mal alımına yönelik açık ihaleyi ---------- Şirketi kazandığını, ----------- Firması ise söz konusu jenaratörleri ---------- Şirketinden temin ettiğini hatta bu konuda bir temlikname đüzenleyerek müvekkilinden olan alacağının ----------- firmasına ödenmesini talep ettiğini, ----------- güçbir firması jenaratörleri temin eden firma olarak başlangıçta servis hizmeti verdiğini arızaları gidermeye çalıştığını ancak nedense sonra müvekkilinin servis ve tamir ile ilgili taleplerine cevap vermediğini,

kendilerine müvekkili kurum yetkilileri tarafindan telefon ve mail vasıtalarıyla ulaşılmaya çalışıldığını ancak kurum yetkilileri ilgili firma tarafindan oyalandığını, müvekkili firmanın, davalıya satın almış olduğu mallar karşılığında 29.12.2009 tarihli ----------- fatura nolu 158.922,40 TL’lik ödeme yapmadığını, ifade edilen sebeplerle söz konusu fatura ile yapılan ödemenin iadesi için davalı aleyhine ------- Anadolu İcra Müdürlüğü’nün ----------- E. sayılı dosyası esas sayılı dosya ile icra takibine başlandığını, davalı tarafça icra takibine haksız olarak itiraz edildiğini,

davalı yanın icra dosyasına yaptığı haksız ve kötü niyetli itirazının iptali ile takibin devamına, ağır kusuru ile müvekkiline ayıplı mal vermek suretiyle zarar veren davalıdan ürün bedelinin iadesi niteliğindeki alacağının uygulanacak ticari işletme faiziyle kabulüne, haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz eden borçlu(davalı) aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 14/09/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Davacı yanın hiçbir yasal dayanağı bulunmayan ve tamamı asılsız beyanlardan ibaret dava dilekçesi ile dava açtığını, davacı yanın dava konusu taleplerine ilişkin olarak öncelikle zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davalı kurum jeneratör alımı kapsamında --------- ihale kayıt numarası ile mal alımına ilişkin açık ihale düzenlediğini ve iş bu ihaleyi ----------- Şti. kazandığını, davalı kurum ---------- Şti.’nden dava konusu jeneratörleri temin ettiğini, sonuç olarak davacı yanın söz konusu jeneratörleri 2009 yılında satın almış olduğunu,

hali hazırda dava tarihi itibari ile 15 yıl gibi bir sürenin geçmiş olduğu hususu sabit olmakla zamanaşımı itirazlarının kabulü ile davanın zamanaşımı itibari ile reddine karar verilmesini, davacı yanın jeneratörde ki arızayı onarım yoluna gittiğini ve bunu üçüncü şahıs bir şirkete yaptırdığı beyanı ile söz konusu bedeli --------- İcra Müdürlüğünün----------- esas sayılı dosyasından yapmış olduğu icra takibi ile talep ve tahsil ettiği olduğu bir durumda,

söz konusu icra takibi dosyası tarihinden bu yana 10 yıl gibi bir süre geçtikten sonra satın alınan mallar karşılığı olarak 29.12.2009 tarihli ----------- no’lu fatura karşılığı 158.922,40 TL’nin talep edilmesinin asla ve asla kabul edilemeyeceği hususu sabit olduğunu, davacı yanın dava konusu tüm taleplerine ilişkin olarak öncelikle zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarının kabulü ile davanın reddine, davacı yanın 2014 yılından bu tarihe kadar yaklaşık 10 yıllık sürede hiçbir arıza veya ayıp bildiriminin bulunmadığı,

satın alma tarihinden itibaren 15 yıldır davacı tarafından kullanılan jeneratörlere ilişkin olarak 15 yıl sonra sözleşmeden dönme ve bedel iadesi talebinde bulunulmasının hukuki bir dayanağının asla olamayacağının sabit olduğunu yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, davanın reddi ile haksız ve kötüniyetli olduğu hususu sabit olan davacı yanın %20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkûm edilmesine, davacı yanın ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin mutlak suretle reddine, yargılama giderleri ile ücret –i vekâletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

---------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 01/08/2024 tarihli müzekkere cevabı, ----------İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı takip dosyası müzekkere cevabı, ----------- Esas sayılı dosya Uyap sureti, ----------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 13/12/2024 tarihli müzekkere cevabı, ----------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 20/12/2024 tarihli müzekkere cevabı, ----------- Ticaret Odası Müdürlüğü'nün 30/07/2024 tarihli müzekkere cevabı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ticari satım sözleşmesi kapsamında düzenlenen 29/12/2009 tarihli faturaya dayalı olarak alınan 6 adet jeneratörün ayıplı olduğunu iddiasına dayalı olarak ödenen bedelin üreticiden iadesi istemi ile başlatılan takibe vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

İtirazın iptali davası 2004 sayılı İcra İflas Kanunu madde 67 vd. düzenlenmiştir. Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

Dosya kapsamından; davacı tarafından davalı aleyhine --------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı takip dosyası ile 158.922,40 TL 29/12/2009 tarihli faturaya dayalı olarak ödenen bedel ve 280.580,76 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 439.503,16 TL alacağın tahsili için davalı aleyhine takip başlattığı, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği,

davalının yasal süresinde borca , ferilerine ve yetkiye itiraz ettiği takip dosyasının ---------- İcra Dairesi 'nin --------- Esas sayılı dosyası ile takibin devam ettiği, davalının itiraz dilekçesinin davacıya tebliğine ilişkin belge olmadığından davacının bir yıllık hak düşürücü süre içinde itirazın iptalini talep ettiği görülmektedir.---------- sayılı ilamı ile ayıplı mal üretiminden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin davada bir makine mühendisi ve bir alanında uzman elektrik mühendisi bilirkişiden rapor aldırılmış, bilirkişi kurulunun 26/08/2019 tarihli raporlarında.

"Dosyada bulanan ve davacının sunduğu servis ve arıza formları ve yukarıdaki arıza formları incelendiğinde tüm arızaların garanti kapsamında giderildiği, farklı jeneratörlerde farklı arızaların olduğu bunların bir kısmının doğal olduğu ancak AVR kartı arızası, ön ve arka boğaz keçelerinden yağ kaçağı olması, motor arızalan, alternator arızalarının sık olmasından dolayı bunların kronik olduğu ve makinanın ağır kusurlu olduğu kanatindeyiz. 23.734,75 TL.

TUTARINDAKİ 4 ADET FATURANIN İNCELENMESİ: Faturalar üzerinde yaptığımız incelemede, fatura tutarlarının piyasa şartlarına uygun olduğu görülmüş olup, 4 ayrı jeneratöre ait motor arızalarının, radyatör bakımlarının yaptırıldığı görülmektedir.

Dosyada mevcut tüm arıza ve bakım formları incelendiğinde motor arızalarının önceden de meydana geldiği görülmüş, ağır kusur sebebiyle garantinin devam ettiği, ayrıca garanti süresinin 2 yıl ve arızada geçen sürelerin de bu 2 yıla eklenmesi gerektiği gerekçeleriyle fatura tutarlarının garanti kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kanaatindeyiz." şeklinde görüş bildirmiş, yapılan yargılama ve mahallinde yapılan keşif, keşif sonrası alınan bilirkişi raporu, bilirkişilerin raporlarındaki değerlendirmeler, ayrıntılar, gerekçeler değerlendirilerek davanın kabulü ile.

Davalının ------------ İcra Müdürlüğünün ------------ Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 23.734,75 TL yönünden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren Avans faiz işletilmesine, takip konusu alacağın %20’si olan 4.746,95 TL İcra inkar tazminatına mahkum edilmesine, davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" karar verilmiş söz konusu karar istinaf ilamıyla kesinleşmiştir.6098 sayılı TBK’nın 227.

Maddesi uyarınca satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı: “1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. 2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. 4. İmkan varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme” seçimlik haklarından birini kullanabilir.

Alıcının genel hükümlere göre uğradığı diğer zararlar için tazminat isteme hakkı saklıdır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 23/1-c maddesi. "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir.

Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 223/2.

Maddesine göre ise, alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz.

Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.Öğretide ayıp satılanda, vadedilen niteliklerin bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hali olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır.

Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır (örneğin malın yırtık, kırık, bozuk, lekeli olması gibi). Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır (malın üzerinde rehin, haciz, intifa hakkı gibi kısıtlamalar bulunması gibi).

Ekonomik ayıp ise malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır.Satıcının ayıba karşı tekeffül borcunun doğabilmesi için ayıbın sözleşmenin kurulduğu anda mevcut olması, ayıbın önemli olması, alıcının sözleşmenin kurulduğu anda ayıbın varlığından haberdar olmaması ve en nihayetinden alıcının kendisine düşen muayene ve ihbar yükümlülüklerini yerine getirmiş olması gerekir. Aksi halde satılan, alıcı tarafından mevcut haliyle kabul edilmiş sayılır.6098 sayılı TBK 231.

Maddesi "Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def’i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.

Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz." düzenlemesini içermektedir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ;Davacı vekili jeneratör alımı konusunda ihale açtığını, ihaleyi dava dışı ---------- kazandığını, anılan firmanın da jeneratörleri davalıdan temin ettiğini, ---------- alacağını sonradan davalı şirkete temlik ettiğini, davalı firmaya jeneratör bedellerinin ödenmesinin istendiğini, başlangıçta davalının jeneratör arızalarını gidermeye çalıştığını, sonradan servis ve onarım taleplerine cevap vermediğini, jeneratörlerin ayıplı olarak teslim edildiğini,

gerekli faydanın elde edilemediğini, işlerin aksamaması için jeneratörlerin tamiri için başka firmalarla anlaşıldığını, satıcının, bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğunu ileri sürerek tamir masrafı için yapılan 23.734,75 TL alacağın tahsili için açılan davada ------------ sayılı ilamı karar verildiği , iş bu davada ise 29/12/2009 tarihli faturaya dayalı olarak alınan 6 adet jeneratörün ayıplı olduğunu iddiasına dayalı olarak ödenen bedelin üreticiden iadesi istemine ilişkin itirazın iptali davası olduğu,

davacı vekiline icra takip dosyasına konu toplam alacak miktarının asıl alacak ve işlemiş faiz toplamı 439.503,16 TL olması nedeni ile eksik 4.791,61 TL eksik peşin harcı tamamlamak üzere süre verildiği ve takip miktarı üzerinden harcın tamamlandığı anlaşılmıştır.Somut olayda, davacının dava dışı ------------ 6 adet jeneratör satın aldığı, davaya konu jeneratörlerin üreticisinin davalı olduğu, jeneratörlerin 31.12.2009 tarihinde davacıya teslim edildiği, jeneratörlerin garanti süresinin 2 yıl veya 1000 çalışma saati olarak öngörüldüğü,

TBK'nın 231/1. maddesine göre jeneratörlerin tesliminden itibaren iki yıl içinde açılması gerektiği, ancak TBK'nın 231/2. maddesi uyarınca jeneratörlerin ayıplı olarak devretmekte ağır kusur var ise iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanılamayacağı, onarım bedelinin tahsiline ilişkin yapılan ve kesinleşen yargılamanın yapıldığı ----------- sayılı ilamında alınan raporda makinanın ağır kusurlu olduğu tespit edilmiş olduğundan iki yıllık zamanaşımı süresinin uygulama imkanı söz konusu değil ise de TBK’nın 146. maddesi uyarınca kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabi olduğu,

dava konusu jeneratörlerin 31.12.2009 tarihinde davacıya teslim edildiği, 29/12/2009 tarihli fatura dayalı olarak ödenen bedelin iadesine ilişkin takibin başlatıldığı 30/09/2022 tarihi itibariyle on yıllık zamanaşımı süresinin de dolduğu anlaşıldığından davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.