Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/578 K.2025/29

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ... ilinde yaşayan ... ... olan bir kişi olduğunu, müvekkilin tacir olmadığını, ayrıca müvekkilin bu tarihe kadar senetle herhangi bir borcu olmadığını, hakkında tek bir icra takibi açılmadığını, ayrıca müvekkilin ve eşinin üstüne bir çok mülk bulunduğunu, müvekkilinin birine borçlanacak birisi olmadığını, müvekkilin eşi ... uzun süredir hasta olduğu için bütün işlerini vekaleten eşinin takip ettiğini, müvekkilin eşi ... adına bulunan ... İli ... İlçesi ... Mah. ...

Ada ... parsel ... nolu bağımsız bölüm gayrimenkulü ... tarihinde ...-TL bedelle satışa çıkardığını, davalı ... ... den evi gördüğünü beyan ederek müvekkili ve kızı ile irtibata geçtiğini, davalı kapora vereceğini beyan ederek müvekkilin ve kızı ... ... da bulunan davalının yanına gittiklerini, alel acele bir senet çıkardığını, üzerine =...= yazıyla ... borçlu kısmına ... T.C.

Kimlik numarası senedin arkasına da "Kaporadır başka hiçbir yerde kullanılamaz" yazarak imzalamasını istediğini, müvekkil daha önce hiçbir senet imzalamadığını ve aceleye geldiği için imza attığını, davalı ev alma bahanesi ile yaşlı müvekkili kandırıp dolandırıp elinden senet alıp ...-TL verip ...-USD almaya çalıştığını, müvekkilin çok kötü durumlara düşme, durumu söz konusu olduğunu, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

İddia edenin iddiasını yazılı belge ile kanıtlamakla mükellef olduğunu, senetteki yazılı meblağın kendisine nakten verildiğini ve davaya konu senedin alındığını, senedin ödeme gününde ödenmediğini, tarafından icra takibi başlatıldığını, senedin arkasında herhangi bir yazı olmadığını, davanın reddini, takibin devamını, kötü niyet tazminatını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedi çek nedenli borçlu olunmadığı iddiasına ilişkindir.

Önemle söylemek gerekir ki. Dava konusu hakkın ve buna karşı yapılan savunmanın dayandığı vakıaların var olup olmadıkları hakkında mahkemeye kanaat verilmesi işlemine ispat denir. İspat yükü ise,bir olayın gerçekleşmiş olup olmadığının anlaşılamaması, yani olayın ispatsız kalması yüzünden yargıcın aleyhte bir kararıyla karşılaşmak tehlikesidir(YILMAZ,Ejder. İspat Yükü, 1980, s. 3).

Kendisine ispat yükü düşen taraf için ispat yükü bir yükümlülük değil(mükellefiyet), yüktür(külfettir). İspat konusu, 6100 sayılı kanunun ise 187 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. İspat konusunda yapılan bu genel açıklamalardan tekrar sonra dosyaya dönüldüğünde. Hukukumuzda, senet delilinin uygulanma alanı oldukça geniştir çünkü hukukumuzda, hukuki işlemler için "senetle ispat" kuralı mevcuttur.

Esasen, "senetle ispat kuralı" kavramı yerine "kesin delille ispat" kuralı denilmesi daha doğrudur. Çünkü, senetle ispatı zorunlu olan bir hukuki işlem, diğer kesin delillerle de (ikrar, yemin, kesin hüküm) ispat edilebilir. Senetle ispat zorunluluğu, "tanıkla ispat yasağı" olarak da ifade edilmesine rağmen, bunun da esasen "takdiri delille ispat yasağı" olarak belirtilmesi daha uygundur. Senetle ispat kuralı, kendisini iki temel durumda gösterir. Bunlardan birincisi olarak.

Belli bir meblağı aşan hukuki kural olarak yalnız senetle ispat olunur.

Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri kanunla belirlenen miktarı geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir Senetle ispat kuralının kendisini gösterdiği ikinci durum ise, senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler kanunda belirtilen miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz olmasıdır.

Somut dava da, esasen senetle ispat kuralına tabidir. Davacı taraf aşamalarda senetten dolayı borçlu olmadığını ileri sürmüştür ve iddiasını kesin delille ispat külfeti altındadır. Delillerinde, tanık delili mevcuttur ancak açık bir muvafakat olmadığından tanık dinlenmesi usulen mümkün değildir. Ödemeyi ispat külfeti de bunu ileri süren üzerindedir. Takip alacaklısına ödemeyi gösterir bir delil de dosyada yoktur.

İş bu dosyada da davacı taraf, davalının hakkı olmadığı halde takip yaptığını, borcun yasal unsurlarının olmadığını, borcun hukuki dayanaktan şoksun olduğunu ileri sürmüş ise de değinildiği üzere bu iddiaların da kesin delille ispatlanması gerekir. Senetle ispat kuralının istisnasını oluşturan bir hukuki durum da somut olayda mevcut değildir. Davacı taraf, bu haliyle, dosya kapsamına göre iddiasını ispat edememiştir.

İspat yükü altında bulunan tarafın başvurabileceği delillerden biri de yemin delilidir. Ancak davacı tarafça dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanılmamıştır. Her ne kadar davalı tarafça %10 oranda tazminat talep edilmiş ise de tazminatın yasal şartları oluşmadığından davalının talebinin reddi gerekmiştir.

Tüm dosya kapsamı, kesin delille ispat kuralı, yukarıdaki açıklamalar ışığında, takibin haksızlığı ispatlamadığından, davacının diğer alacak talepleri de bu temele dayandığından, davalının talebi yönünden de yasal şartları oluşmadığından bir bütün olarak ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır