Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/643 K.2023/722

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile davalı şirket arasında akdedilmiş olan sözleşme ve bu sözleşme kapsamında veya haricinde hiç bir ticari ilişki bulunmamasına rağmen davalı şirketin müvekkili aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden dayanak ...

TL fatura bedeli üzerinden icra takibine geçildiğinin ve müvekkilinin bu faturanın neden kesildiğini bilmediğini, yapılan arabuluculuk görüşmesinin de olumsuz sonuçlandığını, müvekkilinin davalı ile fatura kesilmesini gerektirecek bir ticari alışverişi olmadığını, müvekkili şirketin çift imza yetkisi ile işlem yapmaya yetkili olduğunu, ticari ilişkinin doğması için akdedilen sözleşme yada ilişkilerin iki şirket yetkilisi tarafından imza altına alınması gerektiğini, müvekkili şirketin ticari defterlerinin incelenmesinde davalı ile hiçbir ticari ilişkinin olmadığının açık olduğunu belirterek,

Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle.

Davacının ileri sürdüğü iddiaları ve taleplerinin haksız, kötü niyetli olduğunu, açılan davanın kötü niyetli olarak açıldığını, davanın reddi gerektiğini, icra takibine konu olan faturanın hangi gerekçe ile kesildiğini bilmediğinden söz etmiş olsa da icra takibine konu olan faturanın icra ödeme emrinin takip dayanak belgeden de görüleceği üzere ... ruhsat numaralı ... erişim numaralı ... köyü 211,47 HE ruhsat alanlı ... m2 rödevans alanına ilişkin olarak Rödevans Bedeli Sözleşme borcuna ilişkin fatura olduğunu,

davacının bunu bile bile habersiz gibi davranması davacı borçlunun söz konusu dava ve icra takibinde ne denli kötü niyetli olduğunu ve mahkemeyi yanıltma çabasında olduğunun ispatı olduğunu belirterek davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesine göre açılmış menfi tesbit istemine ilişkindir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığım ispat için menfi tespit davası açabilir.

Taraflarca imzalanmış ... tarihli rödevans sözleşmesi dosyaya ibraz edilmiştir.

Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... Sayılı kararında; "...Uyuşmazlık, davacı ile davalı ... arasında düzenlenen rödovans sözleşmesinin feshine dair sözleşme uyarınca işletmede bırakılan madenin, davalıların haksız kullanımı nedeniyle, bedelinin tazmini istemine ilişkindir.Dava, ... tarihinde 6aar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır. Hal böyle olunca, mahkemece; uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir..." denilmiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 19/06/2017 tarih 2017/2159E. 2017/10413K. sayılı kararında; "...Taraflar arasındaki uyuşmazlık 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 357. maddesi ve devamında düzenlenen hasılat kirasının bir türü olarak kabul edilen rödovans sözleşmesine ilişkindir. HMK.’nun 4/1-a maddesinde; kira sözleşmesinden kaynaklanan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkların Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp çözüme kavuşturulacağı hükme bağlanmıştır. Eldeki dava 6100 sayılı HMK’nun yürürlüğe girmesinden sonra ... tarihinde açılmış olup görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir..." denilmiştir.

Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ... Sayılı kararında; "... davacı Rödevans sözleşmesi alacaklısı sözleşme gereğince ödenmesi gereken alacağının tahsilini istemiştir. Rödevans sözleşmesi bir tür kira sözleşmesidir. Dava, ... tarihinde 6100 sayılı HMK'nun yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, Asliye Ticaret Mahkemesince yazılı şekilde işin esası incelenerek davanın esastan sonuçlandırılması doğru değildir..." denilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... sayılı kararında; "...Dava; rödovans sözleşmesinden kaynaklandığı iddia edilen zarar ile yapılan giderlerin tahsili istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; dava konusu rödovans sözleşmesinden kaynaklı zarar ve yapılan giderlerin tahsili istemine ilişkin olup, rödovans sözleşmesinden kaynaklı davalarda hasılat kirasına ait hükümlerin uygulanması gerektiğinden, HMK nın 4 maddesi gereğince uyuşmazlığı çözme görevi Sulh Hukuk mahkemesinin görevi kapsamında olmasına rağmen Ticaret Mahkemesince karar verilmesi doğru değildir..." denilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin .. sayılı kararında; "...Mahkeme. Davaya konu çekişmenin ürün sözleşmesinden kaynaklandığından Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu kabul ederek Asliye Ticaret Mahkemesinin görevsizliğine karar vermiştir... Yargılama konusu olayda:Davacı, davalı şirketle ... başlangıç ... bitiş tarihli ...

İlçesi, ... sayılı alanda bulunan kil, kum, maden sahasının işletilmesi için sözleşme yapıldığını, davalı şirketin sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle zarara uğradıklarını savunarak şimdilik ... TL maddi tazminat talebinde bulunmuştur... Taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde TBK 357. maddesinde düzenlenen ürün kirası sözleşmesi unsurlarını taşıdığı, rödevans sözleşmesinin niteliği itibariyle hasılat kirası olduğu anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesi kararı hukuka uygun olduğundan HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine," denilmiştir.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde davacı hasılat kirasının bir türü olarak kabul edilen rödovans sözleşmesi nedeniyle düzenlenen fatura nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemli dava açmıştır. Rödövans sözleşmesi; ruhsatı alınan maden sahasının bir kısmı veya tamamı üzerindeki işletme hakkının, hak sahibi tarafından gerçek veya tüzel üçüncü kişilere geçici bir süre için tahsisini konu alan iki taraflı ürün kira sözleşmesi niteliğine sahiptir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Davamızda taraflar arasındaki rödevans sözleşmesi nedeniyle, düzenlenen fatura nedeni ile borçlu olunmadığının tespiti isteminden kaynaklanmaktadır. Bu haliyle eldeki davada görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderine o mahkemece bakılacağından, bu konuda karar vermek görevli mahkemeye bırakılmıştır.

Görevsizlik, yetkisizlik ve gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise; talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderini ödemeye mahkum edileceğinden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza