Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/19 K.2024/652

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... şirketi ... ile sigortalı davalı ... arasında ... numaralı ve ... - ... tarihleri arasında sigorta teminatından yararlanmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi akdedildiğini, poliçede belirtilen sigorta konusu ... plakalı araca ilişkin olarak meydana gelen rizikoların teminat altına alındığını, davalı tarafın maliki olduğu sigortalı ... plakalı araç, ... günü dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışarak maddi hasarlı trafik kazası yaptığını,

sigortalı araçta davalı tarafın maliki olduğu aracın kusuru ve sorumluluğu nedeniyle maddi hasar meydana geldiğini, söz konusu hasar sebebi ile sigortalı araç için yapılan ödemeye ilişkin olarak sigortalının haklarına halef olunması nedeniyle de Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesine istinaden işbu dava ikame edilmeden önce İstanbul Arabuluculuk Bürosu'nun ... Büro Dosya, ...

Arabuluculuk numarası ile arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, yapılan görüşmeler neticesinde anlaşma sağlanamadığını ve arabuluculuk süreci anlaşmama şeklinde neticelendirildiğini, işbu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu ileri sürerek, İstanbul ... İcra Dairesinin ...

Esas dosyasında talep edilen alacağın varlığına, dosyada vaki itirazın iptaline ve takibin işlemiş ve işleyecek faizi ile devamına, borçlular tarafından haksız, dayanaksız ve kötüniyetli olarak yapılmış itiraz sebebiyle takip bedelinin %20'sinden az olmamak kaydıyla talepleri olan %50 oranında İcra İnkar Tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücreti karşı tarafların uhdesinde bırakılmak üzere karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... işi ile iştigal etmekte olup bu konuda sektörün önde gelen firmalarından olduğunu, müvekkil şirket tarafından ... plakalı araç ... tarihinde ... ne kiralandığını, aracın uzun dönem kiralanmış olduğunun gerek icra dosyasına sunmuş oldukları borca itiraz dilekçesinde belirtildiğini gerekse de İstanbul Arabuluculuk Bürosu ... numaralı dosyasında tanzim edilen anlaşmama tutanağına şerh düşüldüğünü,

bir başka deyişle davacı işbu davayı ikame ederken müvekkilinin ... plakalı araç üzerinde işleten sıfatının bulunmadığından haberdar olduğundan işbu davanın müvekkili şirket açısından reddine ve davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, ... işi ile iştigal eden müvekkil şirketin araçla ilgili ortaya çıkan herhangi bir haksız fiilden sorumlu tutulabilmesi için;

araç işletenin araç üzerinde fiili ve ekonomik hakimiyetinin olmasının gerekli olduğunu, müvekkili şirketin söz konusu kazadan sorumlu tutulabilmesi için işleten sıfatını haiz olması gerekmekte iken belirtilen olayda müvekkili şirketin işleten sıfatı bulunmadığını, müvekkili şirketin işleten sıfatının mevcut olmadığını, bu sebeple dava konusu zarar nedeniyle bir sorumluluğu bulunmadığını, dosya kapsamı itibari ile değerlendirildiğinde ise;

müvekkil şirkete ait ... plakalı aracın ... tarafından ... tarihinde uzun dönem ... ile kiralandığı ve müvekkiline ait söz konusu aracın ...' nin sevk ve idaresinde iken kazanın meydana geldiğini, bu nedenle kira sözleşmesi incelendiğinde söz konusu kaza tarihinde, aracın işleteni, kiracı konumundaki ... ve araç sürücüsü olan ... olduğunu, ilgili yasal mevzuat ve Yargıtay kararları dikkate alındığında müvekkil şirketin söz konusu kaza nedeni ile herhangi bir hukuki sorumluluğu bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte meydana gelen hava koşulları nedeniyle kazada müvekkili şirkete ait araca atfedilecek bir kusur bulunmadığını,

davacı, müvekkili şirketin borçtan sorumlu olmadığını , araç üzerinde işleten sıfatının bulunmadığından haberdar olduğundan hem icra takibini hem de işbu davayı kötüniyetli oalrak ikame ettiğinden İstanbul ... İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosya alacağının %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini beyanla, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, haksız ve hukuka aykırı davanın usule ilişkin itirazlarının kabulü ile öncelikle usulden reddine, müvekkili şirketin davada sorumluluğu olmadığı için davanın müvekkili şirket açısından esastan reddine, davada herhangi bir şekilde sorumluluğu kabul etmemekle birlikte, huzurdaki davanın ... taraf olan ...'ne ve aracın kasko sigortacısı olan ...'ne ihbarına, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davacı sigorta şirketine müzekkere yazıldığı, hasar dosyası ve sigorta şirketine başvuru yapılıp yapılmadığı hususunda gelen cevabi yazılar celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne ... plakalı ve ... plakalı araçların varsa kaza anını gösterir kamera ve ... kayıtlarının gönderilmesi için müzekkere yazıldığı, gelen yazı cevapları dosyamız arasına alınmıştır. İstanbul ... İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyası uyap sistem üzerinden celp edilerek dosyamız arasına konulmuştur. Türkiye Noterler Birliğine müzekkere yazılarak ... ve ... plaka sayılı araçların tescil kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı taraf, davalıya ait ... plakalı davacının sigortaladığı aracın karıştığı kazada aracın sürücüsü kusurlu olduğu için dava dışı ... plakalı aracın maliki ...’a ... TL tazminat ödendiğini, davalıya ait aracı kullanan sürücünün kaza anında 2.11 oranında alkollü olduğundan kazanın sigorta poliçesi teminatı dışında kaldığını iddia etmekle dava dışı kişiye ödenen bedelin davalıdan rücu edilmesi gerektiğini iddia etmekle, bu hususta başlatılan İstanbul ... İcra Müdürülüğü ... E. Sayılı dosyasındaki davalının itirazının iptalini talep etmektedir.

Davalı yan cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmakla davanın reddini savunmaktadır.

Davanın esasına girmeden evvel dava konusu uyuşmazlığa bakmaya yetkili mahkemenin belirlenmesi açısından yapılan değerlendirmede; Yargıtay 4. H.D. Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair İlam 2022/9939 E. 2023/8867 K.

"...Zarar gören hak sahiplerine ödemede bulunan zorunlu trafik sigortacısı, kendi akidi olan sigortalıya karşı 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 167 ve 168 inci maddelerine göre rücu davası açabilir. İçe rücu davalarında yetkili mahkemenin hangi yer mahkemesi olacağı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (2918 sayılı Kanun) 110 uncu maddesi kapsamında düzenlenmiş değildir.

Zira 2918 sayılı Kanun’un 110 uncu maddesi ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının C.7 maddesinde, zarar gören üçüncü kişilerin ve bunların haleflerinin zorunlu mali sorumluluk sigortacısına karşı açacakları tazminat davaları bakımından bir yetki kuralı getirilmiş olup uyuşmazlığın giderilmesi istemine ilişkin somut olaylarda ise davacı sigorta şirketi tarafından kendi sigortalısına karşı rücuen tazminatın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası açılmıştır.

Buna göre, 2918 sayılı Kanun’un 110 uncu maddesi hükmünün bu davada uygulanması mümkün olmadığından, sigortacının merkez veya şubesinin bulunduğu yer mahkemesi içe rücu davasında yetkili değildir.

İçe rücu davasında yetkili mahkeme anılan hükümlere göre değil, seçimlik yetki olarak 6100 sayılı Kanun'un genel yetki kuralları çerçevesinde ve özellikle anılan yasanın 6, 15 ve 16 ncı maddelerinin birinci fıkraları ile 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasına göre belirlenecektir.

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 19.10.2005 gün ve 2005/11-543 esas, 2005/590 karar sayılı kararı ile Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 26.05.2008 tarihli, 2008/1337-2018/2939 sayılı kararı ile 10.11.2008 tarihli, 2008/3753-2008/5181 sayılı kararı da bu yöndedir.) Dolayısıyla uyuşmazlığın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ilgili kararına göre giderilmesi gerekir.

Somut olayda davacının iddia ettiği tazminat alacağı haksız fiile dayanmaktadır, HMK'nin 16. maddesi gereğince haksız fiilden kaynaklı davalarda haksız fiilin işlendiği yer Mahkemesi/İcra dairesi de yetkilidir. Buna göre kaza tespit tutanağının incelenmesinde haksız fiilin gerçekleştiği yerin .../... ilçesi olduğu anlaşıldığına göre davacının HMK'nin 16. maddesine uygun olarak yetkili ... İcra Dairesinde takip yaptığı kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığının kabulü ile davanın esasına girilmiştir...."

Yetkili icra dairesinin bulunduğu yargı çevresindeki mahkemelerde dava ikame edilmesi gerekip gerekmediği konusunda Antalya 11. H.D.’nin çelişen kararları bulunmaktadır. Örneğin:

Antalya 11. H.D. 2021/920 E. 2021/1017 K. “İtirazın iptali davası genel hükümlere göre görülen bir dava olup, ilamsız icra takibinin yapıldığı yerde bu davanın açılması zorunluluğu bulunmamaktadır.”

Antalya 11. H.D. 2022/566 E. 2022/511 K. “İtirazın iptali davası takibe sıkı sıkıya bağlı davalardan olup bu davanın ön koşulu, icra takibinin yapıldığı yer icra müdürlüğünün yetkili olmasıdır.”

Aynı biçimde Yargıtay 5. H.D. tarafından da bu konuda net bir görüş benimsenmiş değildir. Örneğin:

Yargıtay 5. H.D. 2021/13492 E. 2022/2625 K. ; (ayrıca aynı yönde 2022/13484 E. 2022/16021 K.) “…Eş söyleyişle, itirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın mahkeme öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır. Kaldı ki, itirazın iptali davasını görme yetkisi, icra takibinin yapıldığı yer mahkemesine aittir….”

Konuya ilişkin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 27/05/2021 tarihli 2017/(19)11-889 E. 2021/622 K. sayılı ilamında “…16)Kaldı ki, itirazın iptali davasını görme yetkisi, icra takibinin yapıldığı yer mahkemesine aittir. O nedenle, mahkemenin, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemesi doğaldır. Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda, mahkeme, kendisinin yetkili olup olmadığını da belirlemiş olacaktır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.11.2013 tarihli ve 2013/13-372 E., 2013/1606 K. sayılı kararı).” yönünde karar kılındığı görülmüştür.

Mahkememizce de her ne kadar bu konuda İcra ve İflas Kanunu’nda yetkili icra müdürlüğünde başlatılan icra takibinin yapıldığı yerdeki mahkemelerin “itirazın iptali” davalarını görmeye yetkili mahkeme olduğu yönünde bir mevzuat düzenlemesi bulunmasa da Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 27/05/2021 tarihli 2017/(19)11-889 E. 2021/622 K. sayılı ilamında ve kendi içinde daha güncel bir karar olan Antalya 11. H.D. 2022/566 E. 2022/511 K. sayılı ilamları yönünde yetkinin belirlenmesi gerektiği takdir edilerek eldeki davada ... Ticaret Mahkemeleri’nin yetkili olduğu kabul edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır