Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/21 K.2024/620

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı ... kamyonun müvekkili şirket nezdinde ... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigorta poliçesi ile ...-... tarihleri arasında davalı ... adına sigortalı olduğunu, ... tarihinde davalı tarafından kullanıldığı sırada sürücünün tam kusuru ile meydana gelen trafik kazasında ...'in vefat ettiğini, vefat eden ...'in mirasçıları tarafından Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. sayılı dosyası ile dava ikame edildiğini, yargılama neticesinde verilen karar nedeniyle .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına müvekkili şirket tarafından ... tarihinde ... TL ve ... tarihinde ...

TL ödendiğini, yolcu taşıma ruhsatı bulunmayan kamyon kasasında yolcu taşındığı sabit olduğundan, Genel şartlar B.4. maddesi kapsamında ödenen tutarın ... ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigortalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Görev itirazında bulunduklarını, davacı yanın kazanın oluşumunda müvekkilinin kusuru sebebiyle zararının olduğunu ispat etmesi gerektiğini, meydana gelen trafik kazasında tazminatın sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğunu, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, kaza ile meydana gelen zarar arasında illiyet bağının bulunmadığını beyanla; davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zorunlu trafik sigortası sözleşmesine dayalı tazminat alacağının rücuen tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizce Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ve Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyaları dosyamız arasına alınarak incelenmiştir. Mahkememizin ... tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile davalının kazada ağır kusurlu olmadığı ve kazanın münhasıran ... haddinin aşılması sonucu meydana gelmediği anlaşıldığından ve şartları oluşmayan davacının rücu isteminin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin mahkememizin ... tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamını istinaf etmesi üzerine Antalya BAM ... Hukuk Dairesi ... tarih ... Esas ...

Karar sayılı ilamı ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4 maddesinin (e) bendi uyarınca yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması da rücu sebebi olarak düzenlenmesine rağmen mahkemece bu konuya ilişkin bir gerekçede bir açıklama yapılmaması ve bu hususun mahkemece değerlendirilmemesi hatalı olmuştur.

O halde, mahkemece ölümlü kazanın oluş şekli de değerlendirilerek, kazaya konu kamyonet vasfındaki aracın yolcu taşıması için Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin Kamyon, Kamyonet ve Römorklarla Yolcu Taşınabilmesi Esasları başlıklı 130.maddesinde belirtilen şartları sağlayıp sağlamadığı, vefat eden kişinin yükle birlikte taşınıp taşınmadığı hususları değerlendirilerek gerektiğinde konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınmak suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce İstinaf ilamını doğrultusunda mahkememiz dosyası trafik bilirkişisine tevdi edilerek; dava konusu ... plakalı ... kamyonun Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin Kamyon, Kamyonet ve Römorklarla Yolcu Taşınabilmesi Esasları başlıklı 130.maddesinde sayılan araçlardan olup olmadığı, yolcu taşımaya uygun olup olmadığının, ölenin yükle birlikte taşınıp taşınmadığının değerlendirilmesi istenilmiş, bilirkişi ... tarihli raporunda özetle; ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'in yolcu taşımaya uygun olmayan araçla yolcu taşıması ve kamyonetin arka kasa kapağının kapatılmasında gerekli özen ve dikkati göstermediği, yolcu ...'in yolcu taşımaya uygun olmayan aracın kasasında, gayri nizamı bir şekilde seyahat ettiği şeklinde görüş bildirdiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyası hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek, davacı ... tarafından Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ilamından sonra icra dosyasına yapılan ödemelerin gerçek zarar ve ferileri yönünden yerinde olup olmadığının belirlenmesi istenilmiş, bilirkişi ... tarihli raporu ile ...rücuya konu edilebilecek tutarların faiz başlangıç tarihleri ile ilgili olarak, rücu talebine konu edilebilecek ... TL'nin ..., ... TL'nin ... tarihinde fiilen ödendiğinin tespit edildiği hususlarında görüş bildirdiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık; Davacı ... şirketinin, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında zarar gören üçüncü kişiye ödenen tazminatın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesi gereğince kendi sigortalısından ödediği bedelin rücuen tahsil talebinin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

Davacı ... tarafından davalıya ait ... plakalı araç ...-... tarihlerini kapsayan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinin düzenlendiği, sigortalının davalı olduğu anlaşılmıştır.

Bu tür davalarda, sigortacı, 2918 sayılı KTK'nın 95/2.maddesi uyarınca; tazminat yükümlüğünün azaltılmasına ve kaldırılmasına ilişkin halleri 3.kişilere karşı ileri süremeyeceğinden, zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Bu rücu hakkı, kaynağını halefiyet ilkesinden almamakta, sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirene karşı defi hakkı bulunan sigortacı, bu hakka dayanarak kendi sigortasına dönebilmesi kuralından kaynaklanmaktadır.

Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:....

e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,....

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan ödemenin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.

Davacının talebi genel şartlar B.4-E. maddesi gereğince yolcu taşınması ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınmasına dayalı olduğundan, davacı, zarar görene yapmış olduğu ödemeyi, sorumlu olduğu "gerçek zarar" ile sınırlı olarak, sigortalısından talep edebilir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin Kamyon, Kamyonet ve Römorklarla Yolcu Taşınabilmesi Esasları başlıklı 130.maddesi; "Kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorklarda yük üzerinde insan taşınması yasaktır. Gerekli hallerde, kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorklarla;

a)Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmelikte belirtilen ölçülere uygun oturma yerleri yapılması,

b)Kasa kenarlarının düşmeyi önleyecek şekilde kapalı ve üzerinin örtülü olması, şartıyla taşıma sınırının her tonu için 2 yolcu taşınabilir.

c)Kısa mesafelerde işçi taşınmasında kullanılacaklar için, kasanın yanı ve arka kapaklarının 90 cm. yükseklikte ve sağlam şekilde kapalı olması, karoser zemininden itibaren en az 120 santimetre yüksekliğinde elle tutulacak sağlam bir korkuluğunun bulunması şartı ile taşıma sınırının her tonu için ayakta 2 yolcu (işçi) taşınabilir. Bu amaçla kullanılan araçların üzeri açık olabilir.

d)Yükle birlikte yolcu ve hizmetlilerin taşınmasında aşağıdaki esaslara uyulması mecburidir.

1)Yüklerin sağlam olarak yerleştirilmiş ve bağlanmış olması,

2)Kasanın yan ve arka kapaklarının kapalı olması,

3)Yolcuların kasa içinde ayrılacak bir yerde oturtulması,

4)Yüklerin üzerine hiçbir şekilde yolcu bindirilmemesi, şartıyla yükle birlikte yolcu taşınabilir.'' hükmünü düzenlemektedir.

Somut olayda; ... tarihinde sürücü ...'in, sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı ... kamyonet ile ... mahallesi ... Sokak üzerinde seyrederken, olay mahalline geldiğinde aracının arka kasa kapağının açılması sonucu aracında yolculuk yapan ...'in yere düşmesi neticesi ölümlü dava konusu olayın meydana geldiği, Antalya ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas, ... karar sayılı ilamı ile destekten yoksun kalma tazminatına hükmedildiği verilen kararın kesinleştiği, davacı ... tarafından ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası üzerinden toplamda ...-TL ödeme yapıldığı, ancak işbu davada ...-TL'nin dava konusu edildiği, ZMMS Genel Şartları B.4.e. maddesi gereğince davacının, sigortalısına rücu hakkı bulunduğu, rücu konusu üçüncü kişiye ödenen destekten yoksun kalma tazminat miktarının aktüer bilirkişi tarafından dosyadaki belge ve raporlara uygun olarak hesaplanmış olduğu, tarafların kusur durumlarının da çelişkiler giderilerek belirlendiği davalı sürücünün %80, ölenin %20 oranında kusurlu olduğunun kabulü ile,

davacı ... tarafında ödenen tazminatın gerçek zarar sınırları içinde kaldığı anlaşılmakla davanın kabulüne, ödeme tarihlerinden itibaren sigortalı aracın kamyonet olması sebebiyle avans faiz uygulanmasına karar vermek gerekmiş ve açıklanan gerekçe ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza