Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/230 K.2024/689

Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ...'da meydana gelen ve bu nedenle afet bölgsei olarak ilan edilen sel felaketi nedeniyle ... Mah. ...

No: ... .../... adresinde işletmecisi olduğu ... de su baskını yaşandığını, su baskını sonucu resmi evrak ve ticari defterlerin zayi olduğunu, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ait gelir ve gider fişleri, gelir ve gider faturaları, z raporları, yazarkasa raporları, yevmiye defteri, envanter defteri, kebir defteri, ... yılı ile ... tarihleri arası personel imzalı bordrolar, personel imzalı ücret hesap pusulaları, personel özlük dosyası, personel puantaj defterleri, ... yılı ... tarihleri arası ... ve ... ... takip defterleri, teftiş defterleri, stajyer defteri, kontrole tabi ...,

... ile ilgili tüm evraklar için zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkememizce, Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacıya ait ... nin ticaret sicil dosyası celbedilmiş, Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'ndan ... bulunduğu adreste meydana gelen su baskınına dair itfaiye raporunun bir sureti celbedilmiş, ...'nden ...'ne ait tutanak ve belgeler celbedilmiş, Antalya Meteoroloji ... Bölge Müdürlüğü'ne ve AFAD'a müzekkere yazılarak ... tarihinde davacının ... nin bulunduğu adreste sel ve su baskınına ilişkin hava raporları getirtilmiş, Vergi Dairesi, SGK'ya, müzekkereler yazılarak davacı şirketin borcu olup olmadığına dair cevabi yazılar dosyamız arasına alınmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/7. maddesi şöyledir; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde Ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmünü içermektedir.

Yargıtay 11. HD'nin 2014/13570 Esas, 2014/19439 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, zıya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır. (YHGK. 5.10.1984 tarih, 82/11-852e., 84/788k.).

Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur.

Mahkememizce dosyamız bilirkişiye tevdi edilerek talebe konu edilen belgelerin TTK 64. Maddesinde tutulması zorunlu defter ve belgelerden olup olmadığı yahut hangilerinin zorunlu olduğunun tespiti istenilmiş, bilirkişi ... tarihli raporunda özetle; "davacının zayi talebinde bulunduğu evrakların, ... faaliyetini yürüten tacir tarafından tutulması zorunlu defter ve belgelerden olduğu, adı geçen tüm belgelerin TTK 82. Maddesi kapsamında ... faaliyetini yürüten tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden olduğu, su baskını nedeniyle kanuni saklama süresi içinde zayi olduğu" şeklinde görüş bildirdiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirildiğinde; davacının işletiminde bulunan ... 2022- 2023 yılı ticari defterlerinin Elektronik Defter Genel Tebliğleri kapsamında yer alan usul ve esaslar çerçevesinde e- berat şeklinde tutulduğu, herhangi bir vergi inceleme raporuna rastlanılmadığı gibi vadesi geçmiş yada gelmemiş borcunun da bulunmadığı, Antalya Meteoroloji ...

Bölge Müdürlüğü'nün cevabi yazısında ... tarihinde ...'da ... ve çevresinde başlayan kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışların zamanla şiddetini artırarak çok kuvvetli yer yer şiddetli olduğunun, yazılı ve görsel medyadan alınan bilgiler doğrultusunda sel, su baskını, ulaşımda aksamalar meydana geldiğinin,

dosya kapsamına alınan Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... kayıt numaralı su baskını raporunda meydana gelen şiddetli yağış sonrası ... ve hizasında bulunan bina ile işyerlerinin özellikle ... altındaki yerlerin içerisine şiddetli yağış sonrası yoldan gelen yağmur suyu girdiğinin belirtildiği, bahse konu durumun davacı tarafça dosyaya sunulan belgeler ile de sabit olduğu, bu itibarla davacıya ait aşağıda ayrıntıları belirtilen ticari defter ve kayıtların kurtarılamadığı,

geri getirilmesinin de mümkün olmadığı anlaşılmış olmakla davanın kısmen kabulü ile davacı şirkete ait aşağıda ayrıntılı dökümü yer alan ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ile bu kararın zayi belgesi yerine geçmesine, e- defter şeklinde tutulan 2022-2023 yılı yevmiye defteri ve defter-i kebir yönünden talebin reddine karar vermek gerektiği, sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza