Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/77 K.2025/680

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı müvekkil kendisine ait olan ... Model ... Plakalı .... marka aracıyla ... tarihinde ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... . ... Bulvarı üzerinde seyir halindeyken ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç, davalı ...’nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ve plakası ile sürücüsü bilinmeyen ... Model ... marka araçlarla maddi hasarlı zincirleme trafik kazası meydana geldiğini, kazadan sonra ...

Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü’ne bağlı resmi trafik ekiplerince kaza tespit tutanağı düzenlenmiştir.

Kaza Tespit Tutanağında da açıkça görüleceği üzere ...plakalı araç sürücüsü önündeki araca çarptığı için, öngörülemez şekilde aniden durması sonucunda davacı müvekkil, ... plakalı araca çarptıktan sonra, ...plakalı araç sürücüsü davalı ... da davacı müvekkilin aracına arkadan çarptığını, meydana gelen kazada olay yerini terk eden bir araç sürücüsü olduğundan Kaza Tespit Tutanağında kusur dağılımı yapılamadığını, ancak davacı müvekkilin meydana gelen kazada hiçbir kusuru olmadığını, kaza neticesinde davacı müvekkil aracını, davalı ...’nın ...

A.Ş. tarafından yaptırmış olduğu kaskosu kapsamında .... Ltd Şti’de yaptırdığını, davacı müvekkilin aracının tamiri için toplam ...

TL hasar bedeli ödenmiştir. davacı müvekkile aracı için hasar dosyası kapsamında ödeme yapıldığını ancak değer kaybı ödemesi yapılmadığını, davacı müvekkilin aracı söz konusu kaza neticesinde çok ağır hasar aldığını, davacı müvekkilin aracı ... model olup başkaca herhangi bir kaza kaydı bulunmadığını, bu nedenle bu kaza nedeniyle davacı müvekkilin aracında oluşan değer kaybını talep ettiklerini, davacı müvekkil, hem davalı ...’nın kasko şirketine hem de sigorta şirketine başvurduğunu, ancak kasko şirketi olan ...A.Ş., değer kaybı talebinin ZMMS poliçe kapsamında sigorta şirketinin ödemesi gerektiğini beyan ettiğini ve talebi reddettiğini,

ZMMS sigorta şirketi olan davalı ... A.Ş. ise kaza tespit tutanağında kusur dağılımı yapılamadığından bahisle ödeme yapamayacaklarını ileterek değer kaybı talebini reddettiğini, davacı müvekkile göre maddi olarak çok daha güçlü olan davalı ... A.Ş. süreci uzatmak için kötü niyetli davrandığını, başvuru ve arabuluculuk sürecinde ödeme yapmadığını, davalı ... A.Ş.'ye karşı yasal zorunluluk gereğince arabuluculuğa başvurulmuş olmasına rağmen ...

A.Ş. tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını ve anlaşma sağlanamadığını, açıklanan nedenlerle, şimdilik kaydıyla .... TL değer kaybı bedelinin kazanın meydana geldiği tarih olan ... tarihinden itibaren işleyecek olan faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacı müvekkile ödenmesine karar verilmesini, davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Kazaya karışan ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkil şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına .... -TL, kaza başına ... -TL olduğunu, huzurda görülen dava kapsamında davacı tarafın kasko sigortacısı ...'ya ... tarihinde ... -TL rücuen tazminat ödemesi gerçekleştirildiğini, öncelikle, mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmenin engellenmesi için konu kaza nedeniyle sigortalı veya kasko sigortacısı tarafından zarar görene bakiye ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun tespitini,

davacıya ait aracın davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının tespitini, davaya konu edilen aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması, araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağı için belirtilen hususların tespitini, davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; .... tarihinde ... İli ... İlçesi .... Mahallesi ... , ...

Bulvarında 4 adet aracın karıştığı zincirleme kazada davacı ...'ın idaresindeki ... plaka nolu aracın, önündeki ...”ın idaresindeki .... plakalı araca arkadan çarpması ve öngörülemez şekilde aniden durması sonucu şahsımın idaresindeki ... plakalı araç ile davacının aracına arkadan çarptığını, söz konusu kazada en öndeki plakası ve sürücüsü belirlenemeyen araç olay yerini terk ettiği için “Kaza Tespit Tutanağı'nda kusur dağılımı yapılamadığını, davacı şahsımın sigortası kapsamında aracını tamir ettirmiş olup işbu dava ile kaza sonucunda ... model olan aracındaki “değer kaybının tazmini” için şahsıma ve zorunlu sigorta şirketi olan ...

Anonim Şirketi'ne dava açtığını, kendisinin ... A.Ş.'ne ...

Poliçe Numarası ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını (ZMSS) yaptırdığını, kaza tarihi itibarı ile kendisinin sigorta poliçesinin kapsamından yararlanmakta ve sigorta poliçesi kapsamında risklere karşı korunduğunu, mevcut trafik poliçesine göre ... .. tarihleri arasında geçerli zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçesi düzenlendiğini, davaya konu kaza da ... tarihinde poliçe vadesi içinde meydana geldiğini, kaza tarihinde davacıya ait ... plaka no.lu aracın periyodik araç muayenesinin olup olmadığının belli olmadığını, bu nedenle, kaza tarihinde aracın periyodik muayenesinin mevcut olup olmadığının ilgili kuruluşlardan sorulmasını,

davacıya ait .... plaka no.lu aracın daha önce bir kazaya karışıp karışmadığının ilgili kurumdan sorulmasını, davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının aracında meydana gelen değer kaybı bedeli istemine ilişkindir. Dava dilekçesi ile, davacıya ait araçta ... tarihli trafik kazası sebebiyle değer kaybı zararının tazmini talep edilmiş, talep miktarı bedel artırım dilekçesi ile artırılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı vazedilmiştir.

Somut olayda; dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile ... . ... Bulvarı üzeri, ... . ...

Bulvarı Kavşağı istikametine seyir halinde iken kaza mahalline geldiği esnada önünde seyreden plakası ve sürücü tespit edilemeyen araç sürücüsü sevk ve idaresindeki duraklayan aracın arka kısımlarına çarpması, akabinde geriden seyirle gelen davacı sürücünün sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin ön kısımları ile; ...plaka sayılı otomobilin arka kısımlarına çarpması, en geriden seyirle gelen davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobilinde ... plaka sayılı otomobilin arka kısımlarına çarpması neticesinde kazanın meydana geldiği,

mahkememizce aldırılan Ankara Adli Tıp Başkanlığının ... tarihli raporda sürücü ve plakası tespit edilemeyen araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, dava dışı sürücü ...'ın %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü ...'ın %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'nın %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğunun bildirildiği, taraf vekillerinin rapora itirazlarının kabulü ile dosyanın İTÜ bünyesinde oluşturulacak üç kişilik trafik bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş, heyet bilirkişinin düzenlemiş olduğu .... tarihli raporda;

davalı ...'nın, önündeki, ... plaka numaralı davacı otomobilini yakından takibetmesinin, meydana gelen üçüncü çarpışma sırasında davacı otomobilinin arka kısmında hasar oluşmasında, birinci (asli) derecede ve tam, % 100 (yüzde yüz) oranında etkili olduğu, davacı sürücünün, üçüncü çarpışmada, dolayısıyla, kendi otomobilinin arka kısmında hasar oluşmasında, etkili herhangi bir hatalı sevk ve idaresi bulunmadığı, Adli Tıp Kurumu, Ankara Trafik İhtisas Dairesi uzmanlarınca tanzim edilmiş, ... tarihli Bilirkişi Raporunda, benzer hatalı davranışı gösteren sürücülere farklı oranlarda kusur izafe edilmesinin, isabetsiz olduğu,

kazaya karışan araçlarda, kaza sırasında meydana gelen hasarlardan sürücülerin sorumluluk durumlarına açıklık getirilmemesinin eksiklik oluşturduğu değerlendirildiğinin mütalaa edildiği, sunulan son raporun mahkeme ve yargı denetimine elverişli olduğundan hükme esas alındığı, davalı sigorta şirketine ... plakalı aracın zorunlu trafik sigortacısı olması hasebiyle husumet yöneltildiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, uyuşmazlık, TBK'ya aykırı olmayan hükümlerine uygun şekilde çözüme kavuşturulmalıdır.

Davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu tutarın öncelikle belirlenmesi gerekli olup; sigorta şirketi, husule gelen zarardan, 2918 s. KTK'nın 93. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiği tarihte sigortaya konu motorlu aracın cinsine göre asgari tutarı belirlenen tarifedeki limitler uyarınca sınırlı sorumludur. Somut olayda; kaza tarihinde yürürlükte bulunan ZMMS poliçe limiti "maddi araç başına" ... -TL olup, sigorta şirketi oluşan zarardan ancak bu miktara kadar sorumludur. ZMMS sigorta şirketi dava tarihinden önce davacıya ödeme yapmadığı anlaşılmıştır. i-Değer kaybı zararı yönünden:

Trafik kazalarından kaynaklı araç değer kayıplarına ilişkin tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur.

Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmakta ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra 2. el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir.

Nitekim, Yargıtay 4. HD.nin 25.03.2022 tarih ve 21252/5913 sayılı kanun yararına bozma ilamında da, değer kaybının, işaret edilen bu esaslar dahilinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiği yönünde içtihatta bulunulmuştur.Buradan hareketle; değer kaybının, objektif değer kaybı esasına göre belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiş, davacıya ait aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa değeri ile kazadan sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki farkın, yani (... -TL - ... -TL)... -TL'nin, davacının gerçek zararı olduğu görülmekle davacının bu yöndeki talebinin kabulü gerekmiştir.

Davalı ... kaza tarihinde (TBK m. 117), davalı sigorta şirketinin davadan önceki müracaattan 8 iş günü sonrasına tekabül eden ... tarihinde temerrüte düştüğü değerlendirilmiş, aracın hususi olduğu gözetilerek belirtilen tarihlerden itibaren yasal faize hükmedilmiştir.

Her ne kadar bilirkişi raporunda araç mahrumiyet bedeline dair hesaplama yapılmış ve değer artırım dilekçesi ile değer artırıldığı ileri sürülmüşse de; dava dilekçesi ile sadece değer kaybı isteminin ileri sürüldüğü, araç mahrumiyet bedeli istemine dair bir talep ileri sürülmediği, usulüne uygun açılan bir dava ya da eldeki davanın tam ıslahı müessesesine başvurulmadığı, bu sebeplerle araç mahrumiyet bedeli istemi yönünden usulüne uygun açılan bir dava olmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır