Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/849 K.2025/501

Mahkememizde görülmekte bulunan Çek Hesabının Kapatılması davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil aktif olarak ticaretle uğraşmakta olan bir şirket olduğu, çeklerin bir kısmının ödeme gününde bankaya ibraz edilmiş ve karşılıksızdır işlemi yapıldığı, bir kısmı ise müvekkilimiz uhdesinde kaybolduğu, müvekkil çekleri ellerinde bulunduran şahıslara harici olarak ödemeler yapmış ve çeklerin bir kısmını teslim almış bir kısmı ise ödeme yapılan kişilerde kaldığı, çek tarihlerinden de anlaşılacağı üzere çek keşide ve ibraz tarihleri üzerinden yaklaşık yaklaşık 12-14 yıl geçmiş olup hem müvekkil hem de ödeme yaptığı kişilerce çekleri tüm aramalara rağmen bulunamadığı,

müvekkil ticari hayatında tekrardan çek kullanmak gereksinimi üzerine davalı bankaya yapmış olduğu başvuru sonrasında davalı banka tarafından aşağıda dökümü yapılmış olan çekler yönünden bir kısmının karşılıksız olduğu, işlemi yapıldığını bu nedenle bu çeklerin iade edilmemesi halinde hem hesabın açık olduğu hem de yeniden çek almasının imkansız olduğu müvekkile bildirildiği,

müvekkil bu kez yazılı olarak davalı bankaya başvurarak ... tarihli talebinde 5941 Sayılı Kanunun 3/9 Maddesi uyarınca davalının sorumluluğunun kalktığını ve aynı kanunun Geçici 3/4 maddesi uyarınca da belirlenmiş olan sürenin de geçtiğini belirterek çek hesabının kapatılmasını talep ettiği, bu güne kadar müvekkile herhangi bir cevap verilmediği,

davalı banka yönünden yukarıda belirtilen kanun uyarınca sorumluluk ortadan kalkmış olup ayrıca çeklerin ibraz tarihleri üzerinden geçen zaman zarfında çekler kıymetli evrak vasfını yitirmiş ve alacaklar genel zamanaşımı süresini de geçerek artık hukuken davalı bankaya sorumluluk doğurabilecek bir durumun ortada kalmadığının ortada oluğu, ..., ..., ... yılalrına ait bu çeklerin bankaya ibraz edilememiş olduğundan müvekkilin davalı bankada açık kalan bu çek hesabının açık kalmasını gerektirecek bir durum söz konusu olmadığı,

müvekkil bu çeklerin karşılığını alacaklı olan şahıslara hepsini ödemiş olup çeklerin bir kısmı müvekkile dönüp bir kısmı da alacaklı hamilinde kalmasından dolayı bu çekler bankaya ibraz edilemediği, davalı banka müşterisi olarak açılan çek hesabı kapatılmadığından müvekkili yeni bir çek hesabı açtıramadığı, bu durum müvekkilin iş hayatını olumsuz etkilemekte olduğu ticaret hayatında aksaklıklara neden olduğu, söz konusu çek hesabının kapatılması gerektiğini, davalı banka uhdesindeki çek hesaplarının kapatılmasına yönelik isteminin kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretini davalı bankaya yükletilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının Türkiye bankalar birliği risk merkezi'ne bildirimi yapıldığını bankaya ait 10 adet karşılıksız çeki bulunmakta olup öncelikli olarak davacının çek hesabının kapatılması istemiyle açmış olduğu işbu davadaki gayesinin ne olduğunun açıklattırılmasını, davacı firma ... şubesi müşterisi olup davacının şube nezdinde bulunan çek hesabı dolayısıyla keşide ettiğini, davacının çek bedellerini ödememesi nedeniyle karşılıksız işlemine tabi tutulduğunu,

davacı firma tarafından keşide edilen karşılıksız çeklerin bedellerinin harici olarak ödendiği ancak bu çeklerin bazılarının kaybedildiği veya ödeme yaptığı kişilerde kaldığı iddia edilerek çek hesabının kapatılması talep edildiğini, davacı ve vekiliyle yapmış olduğumuz şifahi görüşmelerde davacının bu davayı açmaktaki asıl gayesinin müvekkil bankanın davacının karşılıksız çekleri nedeniyle Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi (TBB-RM)'ne yapmış olduğu bildirim dolayısıyla oluşan kayıtların düzeltilmesini/ silinmesini sağlamak olduğunu,

davacının asıl gayesi anlaşıldığı takdirde işbu davanın açılmasına bankanın sebebiyet vermediği de anlaşılacağından aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı banka nezdindeki çek hesabının kapatılması istemine ilişkindir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile çek hesabının kapatıldığını, davanın konusuz kaldığını, muğlak bir taleple açılan davanın açılmasına davalının sebebiyet vermemiş olduğundan aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesini beyan ettikleri anlaşılmıştır.

HMK 331. maddesinde; "davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde Hakim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder" düzenlemesi mevcuttur.

Davalı banka dava tarihinden sonra davacıya ait çek hesaplarını kapattığı görülmekle; başlangıçta haksız olduklarının kabulü gerekmiştir. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu dava konu çek hesaplarının kapatılması hususunun irdelenmemesi nedeniyle hükme esas alınmamıştır. Arabuluculuk ücretinin tarafların davanın başındaki haklılık durumuna göre değerlendirmesi gerektiğinden ve davalının davadan sonraki çek hesaplarını kapatması nedeniyle dava açılmasında davacı haklı olduğundan davalı aleyhine arabuluculuk ücreti hükmedilmesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır