Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/964 K.2026/416

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili banka arasında imzalanan Ticari Ürün ve Hizmet Paket Sözleşmesi ile Üye İş yeri sözleşmesi gereği davalı firmanın müvekkili bankanın ... numaralı üye iş yeri olduğunu, davalı borçlu firması kullanımına tahsis edilen POS cihazı üzerinden gerçekleştirilen işlemlerde kullanılan kredi kartlarının hamilleri tarafından, işlemlerin kendilerince gerçekleştirilmediği yönünde hizmete ilişkin harcama itirazlarında bulunulduğunu, bu itirazların üzerine uluslararası bankacılık kuralları gereği ters ibraz (chargeback) süreci işletilmiş olup müvekkil banka tarafından,

borçlu firmadan ilgili belgeler talep edilmiş bu belgeler doğrultusunda üye işyerinin korunması amacıyla kart hamili bankasına karşı savunmada bulunulduğunu, ancak kart hamili bankasının savunmaları kabul etmemesi üzerine ters ibraz kuralları gereği kart hamillerine, itirazlarına konu harcama tutarlarının müvekkil banka tarafından ödenmek durumunda kalındığını, böylece müvekkil banka ...

Ref numaralı riski oluştuğunu, ödenmek durumunda kalınan harcama tutarlarının, borçlu firma hesabına borç olarak kaydedildiğini, borcun ödenmesi için ihtarname gönderildiğini, borcun ödenmemesi üzerine müvekkili bankanın alacağın tahsili amacıyla Antalya Banka Alacakları İcra Dairesinin .../...

Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, davalının takibe itirazı üzerine takibin durdurulduğunu belirterek davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı bankanın ilamsız takip başlattığı icra dosyasında taraflar arasında herhangi bir kredi ilişkisi ve buna bağlı olarak herhangi bir kredi sözleşmesinin de bulunmadığını, ispat yükünün davacıda olduğunu, bununla birlikte ters ibraz sürecinin, POS cihazından kredi kartı numarası ile yapılan para çekim işlemine kart hamilince kredi kartını düzenleyen finans kuruluşuna itiraz etmesi ile başlayan bir süreç olduğunu, ters ibraz işlemi için kart hamilinin işleme itiraz etmiş olması ve itirazın üye iş yeri konumundaki davalıya, bankaca bildirilmiş ve kanıtlanmış olmasının zorunlu da olduğunu belirterek haksız ve dayanaktan yoksun davanın reddini savunmuştur.

Antalya Banka Alacakları İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyası sureti dosyamız arasına alınmıştır.

Davacı bankaya yazılan müzekkerelere cevap verilmiştir.

Mahkememizce konusunda uzman bilirkişilerden rapor aldırılmış ve raporlar mahkememizce serbestçe değerlendirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı takip dosyası yönünden İİK'nun 67. Maddesi gereği itirazın iptali istemine ilişkindir.

Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak .../... Esas sayılı dosya celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı banka tarafından davalı aleyhine ... TL asıl alacak, .. TL temerrüt faizi, ... TL BSMV, .. TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam ... TL üzerinden takip başlatıldığı ve itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve 1 yıllık süre içerisinde eldeki davanın açıldığı görülmüştür.

Davacı bankaya müzekkere yazılarak Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı takip dosyasına konu charge back işlemlerine ilişkin belgelerin onaylı suretleri celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce dava konusu belgeler getirtilerek dosyamız bankacı bilirkişiye tevdi edilmiş bankacı bilirkişiden rapor aldırılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, mahkememizce alınan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davacı banka alacak talebinin incelenmesi ve değerlendirmesi:

Kredi kartı işlemlerinde charge back (ters borçlanma) işlemi uluslararası kural olarak 180 günlük belirli bir süreye tabi olup, işlemin charge back olması ve/veya başka bir sebeple karşı bankadan tahsil edilememesiyle, söz konusu işlemin davalı banka kaynağından karşılanması halinde, davacı bankaca satış işlemi nedeniyle üye işyerinin hesabına geçtiği satış tutarını bloke etmesi ve/veya bu tutarın üye işyerince çekilmesi halinde, geri talep edilmesi yapılan uygulamanın doğal sonucu olup, taraflar arasındaki sözleşmede bu husus ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Bankanın kendi çıkardığı kredi kartı dışındaki diğer bankalara ait kredi kartlarının kullanımı halinde, Yurt içi kredi kartları Bankalar arası Kart Merkezince Yurt içi Takas ve Hesaplama Sisteminde, Yurt dışı kredi kartı işlemleri ile yabancıların ülkemizde yaptıkları kredi kartı işlemlerine ilişkin hesaplaşma ise Visa ve Master Kart sistemlerinin ayrı ayrı hesaplaşma bankaları aracılığıyla yapılmaktadır.

Davalı şirketin kredi kartı hamilleriyle yaptığı satış işlemlerinden uluslararası kredi kartı işletim kuralları kapsamında charge back (ters borçlanma) işlemine tabi tutulan ve ibraz edilen kayıtlara göre devam eden ve işlemlerinden davacı bankanın genel müdürlüğünce USD para birimi üzerinden 281 Geçici hesapları üzerine kaydedilerek davacı bankanın Kemer şubesine gönderilen Kemer Şubesi muhasebe hareketini gösterir dekontların değerlendirilmesiyle, huzurdaki davaya konu edilen işlemler aşağıdaki tabloda gösterilmektedir...

...

Davalı şirkete teslim edilen POS terminalinden gerçekleştirilen yukarıda tabloda gösterilen ... USD tutarındaki 11 adet işlemin kart hamillerinin charge back (ters borçlanma) işlemine tabi tutulmasıyla davacı bankanın kaynağından karşılanmış olduğu, davacı banka Genel Müdürlük birimince charge back işlemlerinin davalı şirketten tahsil edilmek üzere banka şubesine mal edildiği, dosyaya tevdi edilen banka kayıtlarında görülmektedir.

Davacı banka şubesince geçici hesaba mal edilen ... USD tutarın her bir işlem bazında efektif satış işlemine tutularak ... USD efektif tutarına ... kur uygulanmak üzere ... TL. karşılığı bulunmakla birlikte, davacı banka ... tarihinde hesaplarında kayıtlı bulunan ve takip hesabına aktardığı ... TL. anapara/asıl alacak olarak talep edebileceği tutarı oluşturduğu, anlaşılmaktadır.

...Davacı bankanın üye işyeri sıfatıyla davalı şirkete tahsis ettiği POS terminalinden yapılan kredi kartlı satış işlemlerinde charge back (ters borçlanma) edilmesi nedeniyle davacı banka kaynağından karşılanan işlemlerden doğan banka alacağının hesaplanması aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:

... Charge back işlemlerinden asıl alacak ...

...-... 6 günlük %23 akdi faizi ...

...-... 14 günlük % 29,5 akdi faizi ...

İşleyen faizden %5 gider vergisi ...

İhtarname masrafı 282,13

... Takip tarihi itibariyle toplam alacak ...

Tablo özetlendiğinde charge back işlemlerinden doğan banka alacağı takip tarihi itibariyle:

... Asıl alacak

... İşlemiş akdi ve temerrüt faizi

... Gider vergisi

... İhtar masrafı olmak üzere toplam ... TL. bulunmaktadır.

Talep sınırları dikkate alındığında banka alacağı:

... Asıl alacak

... İşlemiş akdi ve temerrüt faizi

... Gider vergisi

... İhtar masrafı olmak üzere toplam ... TL.. olmaktadır.

Asıl alacak takip tarihinden itibaren %29,5 temerrüt faizi ve faiz üzerinden %5 gider vergisine tabi bulunmaktadır.... " şeklinde görüş belirtilmiştir.

Yapılan itirazlar değerlendirilmek üzere, davacı bankadan bilirkişi ön raporundaki belgeler celp edilerek bu kez, mahkememizce alınan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...1-) Davacı ... . ile Davalı ... ... Ltd.Şti. arasında Ticari Ürün Hizmet Paketi Sözleşmesi ve Üye İş Yeri Başvuru Formu ve Sözleşmesi düzenlendiği,

2-) Davacı ... ... ile Davalı Davalı ... ... Ltd.Şti. arasında imzalanan Üye İş Yeri Başvuru Formu ve Sözleşmesine istinaden firmaya; ... numaralı Pos Cihazı verildiği,

3-) Toplam ....-USD işlem ile ilgili Davacı Banka tarafından kredi kartı satış işlemleri belgelerinin dosyaya sunulduğu gözükmektedir. Ancak ....-USD ve ....-USD işlem ... Geçici hesaba ....-USD ve ....-USD olarak aktarıldığı bu nedenle işlemlerin Toplam tutarı ... .-USD olarak hesaplanmıştır.

4-) Davalı şirketin kredi kartı hamilleriyle yaptığı satış işlemlerinin uluslararası kredi kartı kuralları kapsamında Charge back(Ters İbraz) işlemi uygulandığı ve işlemlerin Davacı banka tarafından USD para birimi üzerinden 281 geçici hesaba aktarıldığı ve sonrasında Kanuni Takip hesaplara aktarıldığı anlaşılmaktadır.

Geçici hesaba atılan işlemler incelendiğinde ‘’(Harcama İtirazı dolayısıyla) ... Şubedeb ... şubesine gönderilen elektronik posta MR.CRANE HOTELANTALYA ait ... numaralı terminalde ….. tarihli ……….kart ……nolu onaylı işleme K/H itirazına istianden gelen borç tutarınını üye işyeri hesabından tahsili. Dosya No:……. Kart No…….’’ açıklamalarının yer aldığı gözükmektedir.

5-) Davacı ... ., Davalı Davalı ... ... Ltd.Şti. adına ... tarihinde Antalya ... .Noterliği aracılığı ile ... yevmiye numaralı ihtarname keşide ettiği,

Dosyaya sunulan tebliğ şerhi incelendiğinde, ... tarihinde Çalışan Cemal Yarbaş’a ihtarnamenin teslim edildiği, İhtarnamede belirtilen 1 günlük sürenin sonu olan ... tarihinde temerrüde düştüğü kanaati oluşmuş olup Takdiri Yüce Mahkemenindir.

6-) ... TAKİP TARİHİ İTİBARİYLE ALACAĞIN TESPİTİ:

Davacı Banka Talebi Bilirkişiliğimizin Tespiti Talep Edilebilecek

Charge Back Asıl Alacak ... ... ...

İşlemiş Faiz ... ... ...

BSMV ... ... ...

Masraf ... 0,00 ...

Toplam ... ... ...

Yukarıda Tablo 2’de görüldüğü üzere ... takip tarihi itibari ile Davacı Bankanın Davalı ... Tic. Ltd.Şti’den Charback İşlemlerinden kaynaklı alacağı Talebe bağlı; ....-TL Asıl Alacak, ....-TL işlemiş faiz ve ....-TL BSMV ile Toplam ....-TL olarak hesaplanmıştır.

Takip tarihinden itibaren takip talebine göre %29,50 oranında temerrüt faizi talep edilebileceği, ...-TL Masraf ücretine ait dosyada herhangi bir makbuz vs bulunmadığından hesaplamaya dahil edilmemiştir. Dahil edilmesi takdiri Sayın Mahkemenin olacağı..." şeklinde görüş belirtilmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş rapora karşı davalı vekili tarafından itiraz dilekçesi sunulmuştur.

Davacı tarafça davalı üye işyerinin post cihazından yapılan işlem nedeniyle kart hamili bankaya yapılan ödeme nedeniyle takipte bulunulmuştur.

İİK. 67/1. Maddesinde: "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." düzenlemesi mevcuttur.

Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 16/02/2012 gün, 2011/11963 Esas, 2012/2308 Karar sayılı emsal içtihadında; "...Davacı vekili, taraflar arasında üye işyeri sözleşmesi imzalandığını, davalıya ait işyerinde kullanılan pos cihazından kredi kartı ile yapılan işlemlerden bir kısmının müşteri itirazına uğradığını, itiraz edilen harcama bedellerinin davalı tarafından müvekkiline iade edilmemesi üzerine davalıya ihtar çekildiğini, ancak sonuç alınamadığını, bunun üzerine alacağın tahsili için başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı sonucu durduğunu belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, olayda kendisinin bir kusuru olmadığını, davacı bankanın tek yanlı ve keyfi olarak para iade ederek kendisinden talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davalıya ait işyerinden ... tarihinde dava dışı kart hamili ... ...’a iki ayrı slip düzenlenmek suretiyle toplam .. TL’lik satış yapıldığı, bölüntü slip kullanmak suretiyle sözleşme kurallarının ihlal edildiği, kart hamiline ait satış bedelinin chargeback nedeniyle gerçek kart sahibine iade edildiği, bu şekilde banka zararının oluştuğu gerekçeleriyle davanın kabulüne, davalının itirazının iptaline..." şeklinde belirtilmiştir.

Dava konusu somut olayda, yukarıda belirtilen kanun maddesi doğrultusunda yapılan değerlendirmede: Bütün dosya kapsamı, Mahkememizce alınan yukarıda tarihi belirtilen hüküm kurmaya, Mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli bilirkişi raporları da dikkate alınarak, bilirkişi raporlarının aynı yönde olduğu ancak hesaplamada bir kısım farklılıklar barındırdığı, mahkememizce ... tarihli bilirkişi raporu uyarınca davacının davasının ispatlandığı kabul edilerek, ... tarihli bilirkişi raporu uyarınca kabulüne, banka üye işyeri sözleşmesinden kaynaklanan alacak likit nitelikte olup İİK 67/2. maddesi uyarınca talepte bulunan davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · E-imzalı Hakim ... · E-imzalı