Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1021 K.2026/437

Mahkememizde görülmekte olan "Limited Şirket Pay Devrinin Tespiti" davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacının, davalı şirkette bulunan 33 adet şirket payını, ... tarihinde Antalya ...

Noterliğinde düzenlenen Pay Devir Sözleşmesi ile ...’e devrettiğini, Noterlikte yapılan bu işlem ile davacı şirketten hukuken ayrılmış olup, şirket payı ve tüm tasarruf yetkisinin devredildiğini, ancak davalı şirketin Türk Ticaret Kanunu’nun 595. maddesi gereği yapılması zorunlu olan şirket pay devrinin ticaret siciline tescil ve ilan işlemlerini yerine getirmediğini, devir sırasında şirket ortaklarının davacıya, "Tüm yasal işlemleri biz halledeceğiz, senin artık yapman gereken hiçbir işlem yok." şeklinde açıkça bildirimde bulunduğunu, davacının herhangi bir hak iddia etmeyip şirketten ayrıldığını,

ancak ...'a esnaf kredisi başvurusu sırasında, ticaret sicil kayıtlarında hâlâ şirket ortağı olarak göründüğünü tesadüfen öğrendiğini, davacı, noter sözleşmesi ile hukuken pay devrini gerçekleştirdiğini, TTK m. 595, Ticaret Sicili Yönetmeliği ve Yargıtay içtihatları gereği noter onaylı pay devri sözleşmesi taraflar arasında geçerli olup şirketin bu beyana uygun şekilde sicil kaydını değiştirme yükümlülüğü bulunduğunu, davalının kayıt değişikliğini yapmamasının dürüstlük kuralına ve sözleşmeye aykırılık teşkil ettiğini, devir tarihinden sonra oluşan hiçbir borç, vergi,

banka veya üçüncü kişi sorumluluğun davacıya yüklenemeyeceğini beyanla pay devrinin geçerliliğinin tespiti ile davalıların tescile icbar edilmesi; aksi durumda mahkeme kararının ticaret sicilinde tescil yerine geçmesine karar verilmesi zorunluluğu doğduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; adli yardım taleplerinin kabulüne, noter huzurunda yapılan pay devrinin geçerliliğinin tespitini, davalı şirketin pay devrini tescil ve ilan etmeye zorlanmasına, kararın Antalya Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne gönderilmesine,

devre konu tarihten sonra doğan borçlardan davacının sorumlu olmadığının tespitine, ...’na yazı yazılarak davacının esnaf kredisine başvurusunun şirkete ortak olduğundan kredi başvurusunun reddedildiğinin araştırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş, cevap vermeyerek davanın reddini istemiştir.

Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, davalı şirkete ait sicil dosyasının ve ortaklarının bildirilmesinin istendiği, dava dışı şirkette en son yönetim kurulu ve genel kurul toplantılarına ilişkin tüm kayıt ve belgelerin celp edilerek dosyamız arasına alındığı görülmüştür.

Davacı tarafa, esas sermaye payının devrine ilişkin Antalya ... Noterliğinin ... tarihli pay devri sözleşmesi kapsamında TTK 595/son maddesi uyarınca pay devrine ilişkin olarak esas sermaye payının devri için ortaklar genel kurulunun onayının alınması hususunda davalı şirkete yasanın öngördüğü anlamda bir başvuruda bulunulup bulunulmadığı, başvuruda bulunulmuş ise 3 aylık sürenin geçip geçmediği hususunda yazılı delillerini sunmak üzere süre verildiği, verilen süre içerisinde davacı tarafın beyan dilekçesi sunduğu, başvuruya ilişkin yazılı delil ibraz edilmediği görülmüştür.

Davalı şirkete davacı tarafından Antalya ... Noterliğinin ... tarihli pay devri sözleşmesi kapsamında genel kurula usulüne uygun pay devrinin onaylanması hususunda başvuruda bulunup bulunmadığına ilişkin beyanda bulunmak üzere iki haftalık süre verildiği, bu hususta davalı şirkete TK 35'e göre tebligat yapıldığı görülmüştür.

Taraflara usulüne uygun meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmıştır.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava, davalı Limited Şirkette 33 payı bulunan davacının pay devrinin tespiti ile pay devri nedeniyle ortak olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK 115. Madde de, mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme dava şartı noksanlığının tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. şeklinde belirtilmiştir.

Dava şartlarının amacı, bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekl bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek, böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır (Baki Kuru, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku, İstanbul, 2016, s. 190).

Mahkemenin davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi için varlığı ve yokluğu gerekli olan hallere ise dava şartları denir (KURU/Baki// ARSLAN/Ramazan/YILMAZ/Ejder., Medeni Usul Hukuku (Ders Kitabı), Ankara 2005, s. 303)Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 188. maddesinde, "Hakimin re'sen nazarı dikkate alması kanunen iktiza eden hususlar" deyimi ile dava şartlarının kastedildiği ve bu nedenle dava şartlarının mahkemece kendiliğinden gözetileceği hususu öğretide de kabul edilmektedir(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2005/9-546 E.N , 2005/611 K.N., 26/10/2005).

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 115'e göre; mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.

TTK 595. maddesinde; " (1) Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır. Ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri; rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise, bu husus, önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşullara da belirtilir.

(2) Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. Devir bu onayla geçerli olur.

(3) Şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmemişse, ortaklar genel kurulu sebep göstermeksizin onayı reddedebilir.

(4) Şirket sözleşmesiyle sermaye payının devri yasaklanabilir.

(5) Şirket sözleşmesi devri yasaklamış veya genel kurul onay vermeyi reddetmişse, ortağın haklı sebeple şirketten çıkma hakkı saklı kalır.

(6) Şirket sözleşmesinde ek ödeme veya yan edim yükümlülükleri öngörüldüğü takdirde, devralanın ödeme gücü şüpheli görüldüğü için ondan istenen teminat verilmemişse, genel kurul şirket sözleşmesinde hüküm bulunmasa bile, onayı reddedebilir.

(7) Başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onayı vermiş sayılır. " düzenlemesi mevcuttur.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 09/03/2015 tarih, 2014/17785 Esas, 2015/3214 Karar sayılı emsal içtihadında; "...Dava, limited şirket hisse devrinin pay defterine ve ticaret siciline kayıt ve tescili istemine ilişkin olup mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davaya konu pay devri ... tarihinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu yürürlüğe girdikten sonra yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 595. maddesi hükmüne göre, esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemlerin yazılı şekilde yapılacağı ve tarafların imzalarının noterce onanacağı, ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri; rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise, bu husus, önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşulların da belirtileceği, şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayının şart olduğu ve devrin bu suretle tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Yine aynı maddenin son fıkrasında, başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde pay devrine onay vermiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Yeni TTK'nın anılan bu yasal düzenlemesi ile şirket paylarının devrini düzenleyen ETTK'nın 520. maddesi hükümlerine göre kapsamlı değişiklikler yapılmış olup maddenin son fıkrasında payını devreden ortağın başvurusundan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde pay devrine onay vermiş sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

Davacı şirket dava dilekçesinde tüm girişimlerine rağmen davalının pay devrinin tescilini yapmadığını iddia ettiği gibi ihtarname ile de davalı şirkette mevcut 300 payını ... tarihinde noter hisse devir sözleşmesi ile diğer davalı ... ...'e devrettiğinden davalı şirketle hiçbir bağının kalmadığını bildirdiği anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece, davacının TTK'nın 595/son maddesi uyarınca pay devrine ilişkin olarak davalıya yasanın öngördüğü anlamda bir başvuruda bulunup bulunmadığı, başvuruda bulunmuş ise yasanın öngördüğü üç aylık sürenin geçip geçmediği, geçmiş ise yasanın öngördüğü şartların gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilmeksizin yazılı şekilde karar tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir..." şeklinde belirtilmiştir.

Dava konusu somut olayda, dava dilekçesine ekli Antalya ... Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye nolu limited Şirket pay devri sözleşmesi ile ... ... tarafından devir alan ... adına davalı şirketin 33 adet payını tüm aktif ve pasifi ile ... TL bedel karşılığında devralındığı görülmüştür.

6100 sayılı HMK 114. Maddesinde dava şartları belirtilmiş, HMK 114/2. Fıkrasında diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu düzenlenmiştir. Buna göre TTK 595/son fıkrasındaki başvuru şartının bulunması dava şartı olarak kabul edilmiştir.

Dava konusu somut olayda, davacı limited şirket hisse devrine ilişkin dava dışı ... ile aralarında Noter onaylı pay devri sözleşmesinin kanun gereğince yapıldığı, ancak davalı şirketin limited şirket hisse devrini Ticaret Sicil Müdürlüğüne tescilini gerçekleştirmediği gerekçesiyle limited şirket hisse devrinin tespiti ile ticaret sicil müdürlüğüne tescil talepli dava açılmış ise de; TTK 595. Maddesinde limited şirket hisse devrine ilişkin sözleşmenin yazılı olarak tarafların imzaları ile noterce yapılacağı hususu belirtilmekle birlikte şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemiş ise devir için ortaklar genel kurulunun onayının şart olduğu, devrin bu onayla geçerli olduğu, şirkete başvurudan itibaren 3 ay içerisinde genel kurul reddetmediği takdirde onay vermiş sayılacak düzenlemesi mevcuttur.

Dava konusu somut olayda, davacı tarafça pay devri sırasında şirket ortaklarının hazır bulunduğu, yapılan işleme herhangi bir itiraz ileri sürülmediği, bu durumun pay devrinin ortaklarca bilindiğinin ve kabul edildiğinin gösterdiğini belirtmiş ise de; davacı tarafça davalı şirkete yasanın öngördüğü anlamda bir başvuruda bulunulmadığı görülmekle davanın özel dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır