Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/580 K.2025/439

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan), Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit) davasının dosya üzerinde yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili asıl dava dosyasında dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı taraf arasında ... tarihinde imzalanan alım - satım sözleşmesi uyarınca en geç ... tarihine kadar olmak üzere ürünlerin tamamı teslim edileceğini, malların tamamı bozulacak ürün olduğu için parça parça teslim edileceğini, sözleşmede belirlenen malların müvekkiline teslimi karşılığında avans olarak 7 adet çek teslim edildiğini, ...

Şubesi'ne ait keşidecisi müvekkili ve lehtarı davalı taraf olan: ... vade tarihli, ... çek numaralı, ... TL bedelli, ... vade tarihli, ... çek numaralı, ... TL bedelli, ... vade tarihli, ... çek numaralı, ... TL bedelli, ... Şubesi'ne ait keşidecisi müvekkilim ve lehtarı davalı taraf olan: ... vade tarihli, ... çek numaralı, ... TL bedelli, toplam bedeli ...

TL olan 4 adet çek davalı tarafa elden teslim edildiğini, sözleşmede en geç ... tarihine kadar mal teslimi yapılacağı kararlaştırılmış olmasına rağmen bu çeklere karşılık mal teslimi yapılmadığını, işbu 4 adet toplam ...

TL bedelli çeklere istinaden sözleşmede belirtilen ... tarihli süreye kadar ve geride kalan süre içerisinde davalı tarafından müvekkiline herhangi bir mal teslimi yapılmadığını, müvekkilinin davalıdan sözleşmeye konu ürünlerin teslimini veya teslim edilen çeklerin iadesini talep etmiş ancak davalı bu talepleri yerine getirmediğini, davalı yapılan şifahi görüşmelerde müvekkilinin ... tarihli sözleşmeye istinaden kendisine herhangi bir borcu olmadığını kabul etmekle beraber ödeme güçlüğü yaşadığını bu sebeple malları teslim edemeyeceğini ayrıca çekleri de iade edemeyeceğini bildirdiğini, davalı tarafa verilen çeklerin bedelsiz kaldığını,

bedelsiz kalmış olan söz konusu çeklerin, karşı tarafça takibe konması durumunda müvekkilinin ticari faaliyeti olumsuz etkileneceğini, davalı tarafa elden teslim edilen avans niteliğindeki çeklerin, bedelsiz kaldığının ve karşı tarafa borçlu olmadığımızın tespitini talep ve dava etmiştir.

Birleşen Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esasta dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile ... taraf arasında ... tarihinde imzalanan alım - satım sözleşmesi uyarınca en geç ... tarihine kadar olmak üzere ürünlerin tamamı teslim edileceğini, malların tamamı bozulacak ürün olduğu için parça parça teslim edileceğini, sözleşmede belirlenen malların müvekkiline teslimi karşılığında avans olarak 7 adet çek teslim edildiğini, mal alım - satım sözleşmesinde belirtilen çeklerden; ... vadeli ... çek numaralı ...

TL bedelli çek- .../..., ... vadeli ... çek numaralı ... TL bedelli çek- .../..., ... vadeli ... çek numaralı ... TL bedelli çek- .../... 3 adet Çekin karşılığı ödenmiş olup, bu çek bedellerine tekabül eden mal müvekkili firmaya teslim edildiğini, ... Şubesi'ne ait keşidecisi müvekkili ve lehtarı davalı taraf olan: ... vade tarihli, ... çek numaralı, ... TL bedelli, ... vade tarihli, ... çek numaralı, ... TL bedelli, ... vade tarihli, ... çek numaralı, ... TL bedelli, ... ...

Şubesi'ne ait keşidecisi müvekkili ve lehtarı davalı taraf olan: ... vade tarihli, ... çek numaralı, ... TL bedelli, toplam bedeli ... TL olan 4 adet avans çeki davalı tarafa elden teslim edildiğini, sözleşmede en geç ... tarihine kadar mal teslimi yapılacağı kararlaştırıldığını, bu avans çeklerine karşılık mal teslimi yapılmadığını, sunulan Protokol ve İbranamede ... malı teslim edemediğini beyan ve kabul ettiğini, İşbu 4 adet toplam ...

TL bedelli çeklere istinaden sözleşmede belirtilen ... tarihli süreye kadar ve geride kalan süre içerisinde ... tarafından müvekkiline herhangi bir mal teslimi yapılmadığını, müvekkilinin ... den sözleşmeye konu ürünlerin teslimini veya teslim edilen çeklerin iadesini talep etmiş ancak ... bu talepleri yerine getirmediğini, toplam ... TL bedelli 3 adet avans çeki ... ibraz edildiğini, avans çeki ise (... Şubesine ait ... vade tarihli, ... çek numaralı, ...

TL bedelli) ...'e verilmiş ancak hangi Faktoring'e ibraz edildiği hakkında bilgileri bulunmadığını, ...

Malı teslim edememesine rağmen avans çeklerini olması nedeniyle çeklerin vadesinin geleceği, karşılıksızdır işlemi çeklere ilişkin işlem yapılması durumunda müvekkilinin ticari faaliyeti olumsuz etkileneceğinden çek vadelerinin yakın tarihler olması nedeniyle çeklerin ödenmemesi ve kambiyo senedi vasfında icra takibine konu edilmemesi hususunda ... yönünden ivedi olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep ettiklerini, ihtiyati tedbir talebi Antalya ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... D.İş nolu kararı ile kabul edilerek 3 adet avans çekine ... yönünden İhtiyati Tedbir kararı verilmiş olup, işbu davada da ihtiyati tedbir kararının devamını talep ettiklerini, ... Şubesi'ne ait ... vade tarihli, ... çek numarali, ... TL bedelli, ... Şubesi'ne ait ... vade tarihli, ... çek numaralı, ... TL bedelli,... Şubesi'ne ait ... vade tarihli, ... çek numaralı, ... TL bedel, toplam ...

TL bedelli 3 adet avans çekinin ödenmemesi ve kambiyo senedi vasfında icra takibine konu edilmemesine ilişkin ... yönünden ivedilikle ihtiyati tedbir kararının devamını, işbu davaya konu edilen Avans niteliğindeki çeklerin, bedelsiz kaldığının ve işbu çeklerden kaynaklı borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile dava dosyasının finas yetkili mahkeme olarak birleşen mahkememizin .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile birlikte Mahkememize gönderilmesine karar verildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl Dava ve Birleşen Dava; İİK'nun 72/2. Maddesine dayalı dava konusu çekler nedeniyle açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı tarafından çeklerin avans çeki olduğu gerekçesiyle menfi tespit isteminde bulunulmuştur.

Asıl ve birleşen dava dosyalarında davacı çekleri düzenleyen ..., davalı ise çekleri ciro yoluyla elinde bulunduran hamil ...'dir. ... ile davacı arasında Bankacılık Hizmet Sözleşmesi bulunmamaktadır.

Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas .../... Karar sayılı dosyasında davanın finans mahkemelerinin ihtisas alanına girmesi nedeniyle dosyanın mahkememize gönderilmesine karar verildiği görülmüştür.

26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 5. maddesinin 5. fıkrasında, özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceği düzenlenmiştir. Bu kapsamda, Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi’nin 25.11.2021 tarihli ve 1232 numaralı kararı ile finans mahkemelerinin kurulmasına karar verilmiş, karar 30.11.2021 tarihli 31675 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış ve 15.12.2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

30/11/2021 tarihli ve 31675 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 15/12/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilen Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 25/11/2021 tarih ve 1232 sayılı kararı ile, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç), 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring,

Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan, 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşlar Hakkında Kanun’dan kaynaklanan ve Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere, iki veya üç Asliye Ticaret Mahkemesi bulunan yerlerde 2 numaralı Asliye Ticaret Mahkemesince bakılmasına karar verilmiştir.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. HD.'nin 2024/1650 Esas, 2024/1287 Karar sayılı ilamında "...Tüm dosya kapsamanın incelenmesi neticesinde; davacının, davalı ... ile aralarında akdedilen gayrimenkul satış vaadi ve inşaat yapım sözleşmesi gereğince davalının ... ili ... ilçesi ... ada ... parsel ...kat ... nolu bağımsız bölümü takyidatsız olarak devretme borcu altına girmesine rağmen bu edimini yerine getirmediğini, edimini yerine getirmeyen davalının diğer davalıdan kullanmış olduğu kredi nedeniyle taşınmazın üzerine ipotek konulup ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını beyanla ipoteğin kaldırılmasını talep ettiği,

Dosya kapsamında davacı ile davalı banka arasında bankacılık ilişkisinden kaynaklı bir işlemin bulunmadığı, kaldırılması istenilen ipoteğin davalı ... nin davalı bankadan kullanmış olduğu kredi nedeniyle konulduğu ve davacının davasını, sözleşmeden kaynaklı davalının edimini yerine getirmemesi iddiasına ve sebebine dayandırdığı, bu nedenle Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 25/11/2021 tarih ve 1232 sayılı kararında belirtilen ve 2 numaralı Asliye Ticaret Mahkemesi'nce bakılması gereken dava türlerinden olmadığı, bankacılık işleminden kaynaklanmayan davanın, finans mahkemesince görülemeyeceği, davaya bakma görevinin Mersin ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu kanaatine varılmıştır."şeklinde karar verilmiştir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6.Hukuk Dairesi'nin 2025/1989 Esas, 2025/1855 Karar sayılı ilamında da "...Dava, kambiyo senedi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davanın açıldığı İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi; banka ve finans kuruluşlarından kullandırılan genel veye ticari kredi sözleşmesinden kaynaklanan davaların finans mahkemesi sıfatıyla İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin görevi olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesince de; taraflar arasında faktoring sözleşmesi bulunmadığı yine davacı taraf ile davalı bankalar arasında genel kredi sözleşmesi ilişkisi bulunmadığı, davalı ...'ne verilen çeklerin avans çeki olduğu, bunların cirolanarak davalılara verildiği bildirilerek açılan menfi tespit davası olduğu nazara alındığında... Davanın tevzien ilk açıldığı İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekir..." şeklinde belirtilmiştir.

Yukarıda yer verilen açıklamalar ve emsal içtihatlar ışığında; davacı ile davalı banka arasında Bankacılık Hizmet Sözleşmesi olmadığı gibi bir faktoring işleminin de söz konusu olmadığı, birleşen dava dilekçesinde de açıkça çekin hangi faktoring şirketine ciro edildiği hususunun bilinmediğinin bildirildiği, açılan davanın çekin avans çeki olduğu iddiasına dayalı İİK 72/2. Maddesi kapsamında olup dosyanın münhasıran Mahkememizin ihtisas alanını ilgilendirmediği kaldı ki tabii hakim ilkesi de dikkate alındığında davanın Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşıldığından Mahkememiz esasının kapatılarak dosyanın Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesine geri GÖNDERİLMESİNE, karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır