Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/605 K.2026/256

Mahkememizde görülmekte bulunan Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, ... Şirketinden, ... tarihinde noter kanalıyla ve ortaklar kurulu kararıyla onaylanarak toplam 80.000 adet pay (%13 oranında) hisse devraldığını, bu devir işleminin Kemer ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas - .../... Karar sayılı kararıyla geçerli ve kesin nitelikte hükme bağlandığını, hükmün Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve .../... Esas - .../...

Karar sayılı ilamı ile okunarak ... tarihinde kesinleştiğini, tescil ve ilan işlemlerinin hisse devrinin geçerliliğini değil; üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirliğini sağladığını, bu nedenle tescil ve ilan yönünden ayrı bir dava açılması gerektiğinin ifade edilmiş olup bu davayı açmak zorunda kaldıklarını, yapılması gereken işlemin yalnızca ilamın idare tescil ve ilanla infazına yönelik usuli bir işlem olduğunu, bu nedenle tescile elverişli ve kesinleşmiş olan mahkeme kararı uyarınca şirket pay devrinin ticaret siciline ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilanına karar verilmesi gerektiğini,

ticaret sicil müdürlüğünün bu kararı uygulamamasının Anayasaya aykırılık teşkil ettiğini belirterek Kemer ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas - .../... Karar sayılı ve Yargıtay ... Hukuk Dairesinin .../... Esas - .../...

Karar sayılı onama ilamı ile kesinleşmiş mahkeme kararının, Antalya Ticaret Sicili Müdürlüğü nezdinde tesciline ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilanına, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalı ... yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. Kemer ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas - .../... Karar sayılı dosyası sureti dosyamız arasına alınmıştır. Antalya Ticaret Sicili Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, limited şirkette pay devrine ilişkin Kemer ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... esas .../... karar sayılı kararının Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde tescili ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde tebliği istemine ilişkindir

Dava konusu somut olayda davacı şirketin ... tarihi ve saat ... itibariyle iflasına karar verildiği görülmüştür.

Davacı tarafından dava açmadan evvel Ticaret Sicil müdürlüğüne tescil ve ilan hususunda başvuruda bulunulduğu ancak kararda tescile dair hüküm bulunmadığından tescil talebinin reddine karar verildiği, ilan ücretinin yatırılması halinde ilanın yapılacağının bildirildiği görülmüştür.

6102 sayılı TTK 28. Maddesinde "Tescil istemi ilgililer, temsilcileri veya hukuki halefleri tarafından yetkili sicil müdürlüğüne yapılır..."

(2) Bir hususun tescilini istemeye birden çok kimse zorunlu ve yetkili olduğu takdirde, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, bunlardan birinin talebi üzerine yapılan tescil tümü tarafından istenmiş sayılır."

Aynı kanun 31. Maddesinde " (1) Tescil edilmiş hususlarda meydana gelen her türlü değişiklik de tescil olunur.

(2) Tescilin dayandığı olgu veya işlemler tamamen veya kısmen sona erer ya da ortadan kalkarsa sicildeki kayıt da kısmen yahut tamamen silinir.

(3) Her iki hâlde 27 ilâ 30 uncu madde hükümleri geçerlidir." düzenlemeleri mevcuttur.

Yargıtay 11. HD'nin 09.02.2009 Tarih E. 12313/ K. 1346 sayılı kararında ile, dava ticaret siciline tescil ve ilan istemine ilişkindir.

Davacı, davalılar şirketin Yönetim kurulu üyesi iken bu görevinden istifa etmesi nedeniyle temsil yetkisinin sona erdiğini, ancak davalı şirketin ortaksız kalması nedeniyle istifanın tescili ve ilanı işlemlerinin yerine getirilemediğini, diğer davalı ... na yapılan başvurunun da sonuçsuz kaldığını belirterek istifasına ilişkin hususun tescil ve ilamına karar verilmesini dava yolu istemiştir.

TTK'nın 300/8. Maddesi uyarınca Anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin ad ve soyadları tescili zorunlu hususlardandır. İstifa gibi meydana gelen değişikliklerin de aynı yasanın 33. Maddesi uyarınca tescil ve ilan ettirilmesi gerekmektedir. Ticaret Siciline yapılacak tescileri isteme hakkı TTK'nın 30. Maddesinde belirtildiği üzere ilgililere ve mümessillerine yahut hukuki haleflerine aittir. Bu ilgililerin kimler olacağı TST'nin 31. Maddesinde açıklanmıştır. Buna göre tacirin hükmü şahıs olması halinde onun yetkili uzuvları veya temsilcileri ilgili kişi olarak kabul edilmektedir. Yine yasanın 36. Maddesi uyarınca sicil memurluğu kararlarına karşı, ancak mahkemeye ilgililer itiraz edebilecektir.

Somut olayda davacının şirketin temsil ve ilzamına olarak Ticaret Siciline tescil edilen hususta istifa ile meydana gelen değişikliğin tescil ve ilamı istifa eden davacı tarafından istenilmiştir.

Oysa, anılan yasal düzenlemeye göre bu hususta istemde bulunma hakkı davalı şirket tüzel kişiliğini temsil ve ilzama yetkili kılınanlara aittir.

Ticaret Siciline tescil ilam işlemleri davalı şirketin organsız kalması nedeniyle yerine getirilmemiş ise, bu durumda da davacının şirketin temsili amacıyla temsil kayyumu tayini için gerekli yasal yollara başvurması gerekmektedir. Bu yolunda tüketilmesine rağmen, şirket tescil yükümlülüğünü yerine getirmez ise davacının şirket aleyhine açacağı tescile icbar davası sonunda alacağın hükümle TST'nin 38/2. Maddesi uyarınca tescili istemesini sağlama olanağı ilke olarak bulunmaktadır. (Yargıtay 11. HD'nin 09.02.2009 Tarih E. 12313/ K. 1346, Gönen Eriş Açıklamalı İçtihatlı Ticari İşletme ve Şirketler sayfa 849 madde 28 açıklamaları.)

Yine davacının tescilini istediği Kemer ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... esas .../... karar sayılı kararına esas Yargıtay ... HD'nin ... Tarih E. .../... K. .../... kararı ile tescil hususunda aynen, "Diğer taraftan pay devirlerinde pay devrinin geçerliliğinin ticaret sicilinde tescil ve ilanının geçerli koşul olmadığı ve 6762 sayılı Yasa'nın 515. maddesi uyarınca yapılması gereken tescil ve ilan talebinin ancak şirket adına ve ... aleyhine açılacak bir davada incelenebileceğinin nazara alınmaması da doğru olmamış, kararın bu nedenle de davalı şirket ve davalı ... ... yararına bozulması gerekmiştir." şeklinde karar verilmiştir.

Yukarıdaki kanun maddeleri, emsal içtihat ve açıklamalar doğrultusunda yapılan değerlendirmede: yukarıda açıklanan emsal içtihat ve tescili istenen karara esas ve uyulmasına karar verilen bozma ilamında açıkça belirtildiği üzere eldeki davanın şirket adına açılması gerektiği, davacının kendi adına davayı açtığı görülmekle, tescil ve ilan isteme hakkı bulunmayan davacı yönünden aktif husumet dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalı Hakim ... · E-imzalı