Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/616 K.2026/115

Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, ... ... ilçesinde inşaat ve müteahhitlik işleri ile ilgilendiğini, ticari defterlerinden karar defterinin ... tarihinden itibaren kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen karar defterinin bulunamadığını, karar defterinin kötü niyetli kişilerce de çalışmış olabileceğini, çünkü karar defterinin içinde bulunduğu çantasının kaybolduğunu, aradan geçen zamana rağmen halen ortaya çıkmadığını, tacir olan müvekkilinin birçok karar alması gerektiğini belirterek tüm bu sebepler ve resen bulunacak sebeplere binaen müvekkilinin ticari defterlerinden karar defterinin kaybolması sebebiyle zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ... Sosyal Güvenlik İlçe Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.

...Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.Kumluca Ticaret Sicili Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, "zayi belgesi verilmesi" davasıdır.

Davacının UYAP sistemi üzerinden devam eden soruşturma ve ceza davaları sorgulanmış ve kayıt bulunmadığı tespit edilmekle sorgulama sonuçları dosya içine alınmıştır.

6102 s. TTK.nın 82/1. maddesine göre, "Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilânçolarını, ara bilânçolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür."

6102 s. TTK.nın 82/7. maddesine göre de, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

Yargıtay 11.HD’nin, 13/1/2016 tarihli ve E.2015/15244 sayılı kararında "Davacı kooperatif yetkilisi; kooperatife ait Yönetim Kurulu Karar Defterinin bilinmeyen sebeplerle kaybolduğunu ileri sürerek taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafından kooperatif yönetim kurulu karar defterinin kaybedildiği, defterin yangın, su baskını, yer sarsıntısı veya başka bir afetle veya hırsızlıkla kaybolmadığı, sadece defteri nereye koyduklarını hatırlayamadıkları, defterin zayi olduğuna dair soyut iddia dışında hiçbir somut delil sunulmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir. Mahkemece verilen kararın onanmasına" karar vermiştir.

Yargıtay 11.HD’nin, 06.02.2014 tarih, E: 2013/17799,K: 2014/2045 sayılı kararında" Mahkemece, iddia, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 05.10.1984 tarih, 1982/11-852 Esas ve 1984/788 Karar sayılı kararından anlaşıldığı üzere, tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtları özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu, yerine göre çalınma halinde bile zayi belgesi verilemez iken, taşınma sırasında kaybolma halinde zayi belgesi verilemeyeceği kanaatine varıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemece verilen kararın onanmasına" karar vermiştir.

Tüm dosya kapsamı yukarıdaki kanun maddesi ve emsal içtihatlar ışığında değerlendirildiğinde; defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olmalı ayrıca, defter ve belgelerinin zıyaa uğraması üzerine zayi belgesi verilebilmesi için aranan şartlardan birisi de, tacirin defter ve belgelerin korunması hususunda gereken özeni gösterdiğini ve kaybın iradesi dışında gerçekleştiğini ispat etmesidir.

Davacının ticari defter ve belgelerini basiretli bir tacir sıfatıyla saklama yükümlülüğünün olduğu, açıkça zayi sebebi bildirilmediği gibi, çalınmış da olabileceğinin düşünüldüğünün beyan edildiği, dikkate alınarak, defterin zayi olduğuna dair soyut iddia dışında hiçbir somut delil sunulmadığı gibi davacının ticari defter ve belgelerini basiretli bir tacir gibi saklamadığı, bu konuda davacı tarafça yapılan bir suç duyurusundan bahsedilmediği gibi UYAP sistemi üzerinden de tespit edilemediği,

bu haliyle zayi belgesinin verilmesine ilişkin koşulların somut olayda bulunmadığı anlaşılmakla, davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalı Hakim ... · E-imzalı