İçeriğe geç
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU
Uzmanlık
  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık
  • Şirket Danışmanlığı
  • Marka Hukuku
  • Telif Hukuku
  • Tahkim Hukuku
  • Gayrimenkul Hukuku
Makaleler
  • Tüm Makaleler
  • Aile Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Gayrimenkul Hukuku
  • Tazminat Hukuku
  • İdare ve Vergi Hukuku
  • Dolandırıcılık ve İBAN Mağduriyeti
  • Miras Hukuku
  • Trafik Hukuku
  • KVKK ve Veri Koruma Hukuku
  • Yapay Zeka ve Web3 Hukuku
  • Enerji ve Çevre Hukuku
  • Silah Suçları
  • Arabuluculuk
  • Ceza Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Medeni Hukuk
  • AİHM ve Anayasa Mahkemesi Başvuru
  • Delil Hukuku ve Emsal Kararlar
  • İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
  • İcra ve İflas Hukuku
  • Sağlık Hukuku ve Malpraktis
  • Fikri Mülkiyet, Marka ve Patent Hukuku
  • Uyuşturucu Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Kripto Para Hukuku
  • Borçlar Hukuku
  • Mevzuat ve Yargıtay Kararları
  • Forex Hukuku
  • Ticaret Hukuku
  • Tüketici Hukuku
  • Sigorta Hukuku
  • Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku
  • Örgütlü Suçlar
Kaynaklar

NE YAPMALIYIM?

  • Ne Yapmalıyım?
  • Avukat Seçme Rehberi
  • Uzaktan Temsil
  • Arabuluculuk

MEVZUAT

  • TCK Rehberi
  • CMK Rehberi
  • HMK Rehberi
  • Mevzuat

HUKUKI SÖZLÜK

  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Dilekçeler
  • İnfaz Hesaplama
Karar Arşivi
  • Yargıtay Kararları
  • Danıştay Kararları
  • AYM Bireysel Başvuru
  • AYM Norm Denetimi
  • İstinaf (BAM) Kararları
  • İlk Derece Mahkeme Kararları
  • Karar Arama
Vaka Sonuçları
Hakkımızda
  • Büro Profili
  • Özgeçmiş
  • Medyada Biz
  • Çalışma İlkelerimiz
  • Çalışma Metodolojimiz
  • Online Danışmanlık
  • Ödeme
  • Kariyer
İletişim
  1. Anasayfa
  2. /İlk Derece Mahkeme Kararları
  3. /Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/389 K.2022/254

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Esas2017/389Karar2022/254Tarih15 Mart 2022Okuma8 dk · 1.563 kelime

KÜNYE

T.C. Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

Karar tarihi
15 Mart 2022
Esas no
2017/389 Esas
Karar no
2022/254
Dava
Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat
Dava tarihi
24/04/2017
Karar metni, UYAP Emsal Karar Arama kaynağından olduğu gibi aktarılmıştır; metne müdahale edilmemiştir. Kişisel veriler maskelenmiştir. Bu karar için özgün analiz henüz yazılmamıştır.

Karar Metni

1.563 kelime·8 dk okuma·1 bölüm

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ... Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti.' nin maliki olduğu ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 18/12/2014 tarihinde saat .... sıralarında Avcılar istikametinde .... doğumlu müvekkil ...'ın yaralanmasına sebebiyet verdiğini, dava konusu olayda davalı ... Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Nin maliki olduğu ... plakalı aracın müvekkilin yaralanmasına sebebiyet verdiği, sürücü ...'in kusurlu olduğu, olay tanıkları, kaza tutanakları ve Bakırköy ... Asliye Ceza Mahkemesi ...

Esas numaralı dava dosyasındaki bilirkişi raporlarıyla ve mahkeme kararıyla da sabit olduğu, müvekkilin geçirdiği kaza nedeniyle beden gücü kaybına uğradığını, sağ ayak bileğindeki kırılma ve çatlakların müvekkilin yürümesine engel olduğunu ve halen tedavi ve kontrollerinin devam ettiğini, müvekkilin maluliyet durumunun günlük ve iş yaşamını ciddi bir biçimde etkilediğini, çalışma günü ve meslekte kazanma gücünde kayba yol açtığını, trafik kazasının ve kalıcı sakatlığın yarattığı ruhsal ve yaşamsal olumsuzluklar nedeniyle davalı ...'in kusur durumu, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olarak aracı kullanması, araç sahibi diğer davalı ...

Otomotiv San. ve Tic. Ltd.

Şti.' nin kusursuz sorumluluğu ve müvekkilin kusursuz oluşunun da gözetilerek telafi edici ve caydırıcı unsurları etkin olmak üzere 80.000,00 TL manevi tazminat talep etme zaruriyeti olduğunu, bu nedenlerle trafik kazasında müvekkilin bedensel zarara uğraması nedeniyle toplanacak delillere göre şimdilik kısmen 100 TL nin işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden sigorta yönünden sigorta limitini aşmamak üzere temerrüt tarihinden işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline, ayrıca 80.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...

Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketin' den müştereken ve müteselsilen tahsiline, işleten ve sürücünün taşınır taşınmaz malları ile üçünki kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine, ayrıca kazaya karışan ... plakalı araca ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, görevli olan mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunu, dosyanın görevli ve yetkili olan İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiklerini, ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde 10/02/2014 -2015 vade tarihli motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigortalı araç ile meydana gelen kazada yaralanan davacıların meydana gelen kaza sebebiyle maluliyeti oluştuğu iddiası ile maruz kaldığı zararın tazminini talep ettiğini,

davacı tarafın sigortalının kusurunu ve zararını usulen ispat etmesi gerektiğini, müvekkil şirketin sorumluluğunun sigortalılarının kusuru oranında poliçede gösterilen azamı teminat limiti dahilinde olduğunu, sigortalının kusurunun tespit edilmesi gerektiğini, müvekkil şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün sorumluluğu ile sınırlandırılması gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün alkollü olması nedeniyle işletene rücu haklarının saklı olduğunu, müvekkil şirketin hem asıl alacak hem de dava masrafları açısından poliçe limiti olan 268.000,00 TL ile sınırlı olduğunu , her iki zarar için poliçede tek bir teminat bulunmadığını,

dava konusu talep karşısında müvekkil şirketin sorumluluğunun şahıs başı teminatı ile sınırlı olduğunu, sorumluluklarının tespiti halinde davacının kaza nedeniyle elde ettiği gelir ve tazminatların mahsubunun gerektiğini, davacının maluliyetinin belirlenmesi için adli tıp kurumunun ilgili dairesinin tespitlerinin hükme esas alınması gerektiğini , davacının ancak temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz talep edebileceği, bu nedenlerle davanın reddine, sgk tarafından davacıya iş göremezlik nedeniyle bağlanan gelirlerin tespitine, maluliyet oranının tespiti açısından ATK dan rapor alınmasına,

davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen .... tarihli raporda; Davalı Sürücü ...'in, %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ...'in, %25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu ve davacı ...'in kusursuz olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Adli Tıp Kurumu .... İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 22/10/2021 tarihli raporda; ... oğlu, .... doğumlu, ...’ın 18/12/2014 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının;

1.03/08/2013 tarih, 28727 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği ile bu yönetmelik kapsamında yer almayan bölüm, cetvel ve listeler için, 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kullanılarak ve mesleği bildirilmemekle Grup1 kabul olunarak:

Gr1 XII(38A……….30)A %34x3/5 = % 20.4

E cetveline göre %17.2 (yüzdeonyedinoktaiki) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı,

2.İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 18(onsekiz) aya kadar uzayabileceği,

3.Başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 2 (iki) ay boyunca başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceği sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Davacı vekili 24.11.2017 tarihli celse de, açmış olduğu maddi tazminat davasından feragat ettiklerini beyan etmiştir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraf beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacının .... tarihli trafik kazasındaki yaralanmasından dolayı maddi ve manevi tazminat istemi amacıyla kazaya karışan ... plaka plakalı aracın şoförü, işleteni ve sigorta şirketi aleyhine bu davayı açmıştır.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan kusur ve maluliyet yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Kusur bilirkişi tarafından düzenlenen Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen .... tarihli raporda; davalı Sürücü ...'in, %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ....'in, %25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu ve davacı ...'in kusursuz olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Oluşa göre belirlenen bu kusur oranlarına mahkememizce de dosya kapsamına uygun olması sebebiyle itibar edilmiştir.

Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen .... tarihli raporda.

1.03/08/2013 tarih, 28727 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği ile bu yönetmelik kapsamında yer almayan bölüm, cetvel ve listeler için, 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kullanılarak ve mesleği bildirilmemekle Grup1 kabul olunarak:Gr1 XII(38A……….30)A %34x3/5 = % 20.4.

E cetveline göre %17.2 (yüzdeonyedinoktaiki) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı. 2.İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 18(onsekiz) aya kadar uzayabileceği. 3.Başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 2 (iki) ay boyunca başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceği sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Teknik incelemeye göre belirlenen bu iş göremezlik raporuna mahkememizce de dosya kapsamına uygun olması sebebiyle itibar edilmiştir.

Davacı vekili yargılama sırasında maddi tazminat talepleri yönünden tüm davalılar açısından feragat ettiğini beyan etmiştir. Bu sebeple maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

** Hakimin manevi zarar adı ile kazaya uğrayana verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 26.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hakimin takdirine bırakılmış ise de hükmedilen tutarın uğranılan manevi zararla orantılı, duyulan üzüntüyü hafifletici olması gerekir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması da gözetilerek, gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ( HGK 23.6.2004, 13/291-370)

Yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda, tarafların sosyal ve ekonomik durumları olaydaki kusur durumu ve olayın oluş şekli, olay tarihi ve kaza olayı göz önüne alınmak sureti ile manevi zarar aşağıdaki şekilde belirlenmiş ve hüküm kurulmuştur.

Yukarıda açıklanan tüm sebepler dolayısıyla aşağıdaki şekilde karar verilmiş ve hüküm kurulmuştur.

SONUÇ / HÜKÜM

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- Davacının maddi tazminata ilişkin davasının FERAGAT nedeniyle REDDİNE,

2- Davacının manevi tazminata ilişkin davasının KISMEN KABULÜ ile KISMEN REDDİNE,

-35.000,00 TL manevi tazminatın 18/12/2014 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Otomotiv şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

3- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca toplam alınması gereken 2.390,85 TL karar harcından, dava açılırken alınan 273,59 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.117,26 TL harcın davalılar ... ve ... Otomotiv şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak hazineye İRAD KAYDINA,

- Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 309,59 TL harcın davalılar ... ve ... Otomotiv şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4- Davacılar tarafından yapılan yargılama giderleri( ATK fatura ücreti, bilirkişi ücreti ve posta masrafları) olmak üzere toplam 2.043,30 TL' nin kısmen kabul - red oranları ve takdiren %44' ü olan 899,05 TL' nin davalılar ... ve ... Otomotiv şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, Bakiye masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,

-Davacı taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE,(gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)

5- Reddedilen Maddi tazminat yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince tayin ve takdir olunan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden davalılara VERİLMESİNE,

6- Kabul edilen Manevi tazminat yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince tayin ve takdir olunan 5.250,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... Otomotiv şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7- Reddedilen Manevi tazminat yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince tayin ve takdir olunan 5.250,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden davalı ...' e VERİLMESİNE,

Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/03/2022

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2017/389, K. 2022/254, 15 Mart 2022 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama

Bu karar size uygun mu?

Davanızda bu kararın emsal değerini değerlendirmek için avukat desteği alın.

Görüşme Planla

Karar Bilgileri

Mercii
Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No
2017/389
Karar No
2022/254
Tarih
15 Mart 2022

İlgili Kararlar

  • Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/389 K.2022/186
  • İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/396 K.2022/189
  • İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/398 K.2022/160
  • İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/398 K.2022/217
  • Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/400 K.2022/214
  • İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/402 K.2022/187

Tüm Arşiv

İlk Derece Mahkeme KararlarıYargıtay Kararları
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU

Siber suç ve ağır ceza odaklı butik hukuk bürosu. Bilişim, kripto ve dolandırıcılık mağduriyeti ile trafik kazası davalarında uzman avukatlık desteği.

InstagramLinkedIn

Hukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

MENÜ

  • Anasayfa
  • Uzmanlık Alanı
  • Makaleler
  • Makale Arşivi
  • Online Danışmanlık
  • Hakkımızda
  • Medyada Biz
  • Kariyer
  • Ödeme
  • İletişim

UZMANLIK

  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık

HUKUKI KAYNAKLAR

  • Ne Yapmalıyım?
  • Uzaktan Temsil
  • Avukat Seçme Rehberi
  • International
  • Dilekçe şablonları
  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Yargıtay Kararları
  • İnfaz Hesaplama
  • Arabuluculuk
  • llms.txt(AI keşif)

POPÜLER ARAMALAR

  • Siber Suç Avukatı
  • Dolandırıcılık Avukatı
  • Ağır Ceza Avukatı
  • Ceza Avukatı
  • Ceza Soruşturması Avukatı
  • IBAN Mağduru
  • Uyuşturucu Suçları Avukatı
  • Cinayet Avukatı

İLETIŞIM

  • Turkiye
  • 0 (850) 308 38 83
  • 0 (850) 308 38 83
  • [email protected]
  • Pazartesi — Cuma · 09:00 – 18:00

Aycan Ceylan

Hukuki Uyarı: Bu sitedeki tüm içerik, görsel ve veriler telif hakkı ile korunmaktadır. Sayfa kaynağını görüntüleme, sağ tıklama, kopyalama, öğeyi denetleme (DevTools) ve scraping dahil tüm kullanıcı etkileşimleri 6698 sayılı KVKK ve 5651/5237 sayılı Kanunlar uyarınca IP adresi, oturum bilgisi, tarayıcı/cihaz bilgileri ile birlikte loglanmaktadır. İzinsiz veri çekilmesi, kopyalanması veya tersine mühendislik halinde yasal işlem başlatılır. © Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.
© 2025 Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.KVKK Aydınlatma MetniHukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

KVKK Bilgilendirmesi

Bu site deneyiminizi iyileştirmek için çerez kullanır. Devam ederek kabul etmiş sayılırsınız. Siteyi kullanmaya devam etmeniz halinde, kişisel verilerinizin KVKK aydınlatma metni kapsamında işlendiğini kabul etmiş sayılırsınız.

KVKK Aydınlatma Metni
1. Format
2. Tarih / Saat
3. Bilgiler

Görüşme formatını seçin

Tarih ve saat seçin

Randevu en az 30 dakika sonrası için verilebilir. Ofis saatleri: Pzt–Cum 09:00 – 18:00.

İletişim bilgileriniz

Randevunuz alınacak ve ödeme işlemi için sizi telefonunuzdan arayacağız.