Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/743 K.2018/777

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili verdiği dava dilekçesinde özetle. Davalı ile müvekkil şirket arasında 16/08/2017 tarihinde akdedilen araç kiralama sözleşmesi gereği ....

Plakalı ... marka araç davalıya hasarsız, tam ve çalışır durumda teslim edildiğini, müvekkil şirketin onayı olmaksızın üçüncü şahıslara kullandırılmasının mümkün olmadığını, davalı sözleşme maddesi açık olmasına rağmen kiralamasında bulunan aracı üçüncü kişi olan ....kullanımına vermiş ve bu kişi kullanımındayken araç kaza yapmış ve araç kazalı halde müvekkil şirkete 27/08/2017 tarihinde ağır hasarlı bir şekilde teslim edildiğini, müvekkil tarafından yapılan görüşmelere rağmen müvekkile herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı aleyhine fatura dayanak yapılarak icra takibine geçildiğini, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini,

takibe karşı yapılan itirazın iptali ile takibin devamı ve kötü niyetli davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesi için iş bu davanın açılması zarureti doğduğunu, davalının haksız itirazlarının iptali ile takibin devamını, davalının maddeabihim %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalının verdiği Cevap dilekçesi özetle; aracı davacı şirketten 16/08/2017 tarihinde kiraladığını, kiralamış olduğu aracı kendisi kullankala birlikte başkaca kimsenin kullanması için tahsis etmediğini, araç kendi kullanımındakyken yanında bulunan abisi .... ve arkadış ..... ile ağır bir trafik kazası geçirdiğini, olay esnasında yaşadığı şok ve koruyla araçtan inerek bir kenarda oturduğunu, olay mahaline gelen trafik ekiplerinin yaptığı işlem ve tutanakla abisi .....'ın ilgilenip imzaladığını, yaşadığı kaza sebebiyle imzalamış olduğu sözleşmedeki ayrıntıları düşünme şansının olmadığını bu nedenlerle iddiaların reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava mahiyeti itibariyle , taraflar arasında imzalanan araç kilama sözleşmesi ile kiralanan aracın yaptığı trafik kazasından kaynaklanan hasar nedeniyle başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir.

Uyuşmazlık, taraflar arasında tanzim edilen kiralama sözleşmesinden kaynaklandığı iddiasına dayanmaktadır. Mahkememizin görev alanı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Somut olayda hangi mahkemenin görevli olduğunun belirlenmesi için öncelikle taraflar arasındaki ilişkiyi saptamak gerekli olup, taraflar arasında hizmet sözleşmesi vardır. Buna göre dava hukuk davası yani nispi ticari dava da değildir. Taraflar arasındaki hukuki ilişki hizmet sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Davacının beyanları dikkate alındığında, taraflar arasında kira sözleşmesinden kaynaklanan kira ilişkisi mevcut olup dava konusu taleplerin bu sözleşme kapsamında kaldığı anlaşılmaktadır.

6100 sayılı hukuk muhakemeleri kanunun 4/1 -a maddesi ile "kiralanan taşınmazların 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İİK na göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkinsinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alana davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde görüleceği" hüküm altına alınmıştır.

(Kaldı ki İstanbul BAM ..... Hukuk dairesinin .... )

Somut olayda uyuşmazlık haksız fiilden değil, araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, kira ilişkisinden doğan alacak davası Sulh Hukuk Mahkemesinin görev alanına girdiğinden mahkememizin görevsizliğine karar verilmesi gerekmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasındaki araç kiralama sözleşmesi nedeniyle davacı tarafından davalıya verilen senet nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı takibin iptaline ilişkindir. HMK' nun 115/1 maddesinde; mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler hükmünün yer aldığı, HMK 114/2 maddesinde; diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirlenmiştir.

KATİP ... · ¸e-imza HAKİM ... · ¸e-imza