Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/484 K.2019/781

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı. 6102 sayılı TTK'nun 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren yasa nedeniyle arabuluculuk ilk dava şartı olarak incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkiline ciro yolu ile intikal eden ve müvekkilinin hamil olduğu .....bank ...... şubesine ait, Keşide Yeri: ...... olan, 15.04.2019 tarihli, 5.500,00 TL bedelli , Keşidecisi ......olan ....... çek seri nolu çekin çalınma sebebiyle zayi olduğunu, bu nedenle Bakırköy ....... Asliye Ticaret Mahkemesinin .......

E. Sayılı dosyası ile çek zayi davası açıldığını, çekin iptalini talep ettiklerini ve ödeme yasağı kararı verildiğini, davalı ağır kusurlu olarak kötü niyetle iş bu çeki iktisap ettiğini, işbu dava süreci devam ederken davalı ......Ve Sanayi Ltd. Şti.

Tarafından ilgili çek bankaya ibraz edildiğini ve ödeme yasağı kararından ötürü muhatap bankaca ödeme yapılmadığını belirterek dava konusu çekin istirdadı ile davacı müvekkilime iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava şartları bakımınınHMK 114.ve 115. maddeler bakımından re'sen yapılan inceleme sonucunda;

Dava şartı medeni usul hukukuna ait bir kurumdur. Bunun amacı bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek; böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır.

Davanın açılış tarihi itibariyle ve mahiyeti gereği dava içinde aynı zamanda bir alacak talebine karşı borçlu olmadığı istemini barındırdığı dikkate alınarak özel dava şartı bakımından konuyu düzenleyen yasa maddesine göre 7155 Sayılı Kanunla TTK’na 5/A maddesi eklenmiş ve anılan kanun hükmü ile ticari davalarda arabuluculuk dava şartı olarak kabul edilmiştir.6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

6102 Sayılı TTK 'nun 5/A maddesi (Ek:6/12/2018-7155/20 md.)

"(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

(2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.

TTK 'nun 5/A maddesi (Ek:6/12/2018-7155/20 md.)

"(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

(2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Ticari davalar TTK m.4’te düzenlenmiştir:

“1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,...denilerek söz konusu talep TTK 553.madde kapsamından kaynaklı iş bu dava TTK'da düznenlendiğinden mutlak ticari davadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nın 114 maddesinde, dava şartları açıkça sayılmış olup, mahkeme tarafından resen gözetilir.

HUAK m. 18/A (2) hükmünde dava şartı arabuluculuğa mutlaka dava açmadan önce başvurulması zorunlu tutulmuştur.

Mahkemenin dava açmadan önce dava şartı arabuluculuğa başvurulmadığını tespit etmesi halinde davayı dava şartı yokluğundan usulden reddeder.

Her ne kadar uygulamada kayıt kabul davası olarak bilinen ve İİK 235 maddesi gereğince açılan dava, 6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinde açıkça yazmamış olsa dahi mahiyeti gereği alacağın tespiti, masaya kaydedilmesi talebi nihayetinde alacağın tahsiline yönelik bir talep olduğundan bu kapsamda değerlendirilmesi gerekmektedir. Zira maddede açıkça itirazın iptali davaları da sayılmamış olmasına rağmen doktrinde de bu davaların da arabulucuya tabi olduğu kabul edilmektedir. Dolayısıyla sadece dava dilekçesi ile alacak ve tazminat olarak nitelendirilen davalar değil, alacağın tahsili ve tazminatın ödenmesine yönelik olan tüm uyuşmazlıkların arabulucuya tabi olması gerekmektedir.

Yapılan inceleme sonucunda 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 7155 sayılı Kanunun 20.maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya 5/A maddesi olarak eklenen madde hükmü gereğince TTK.nın 4.maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu, 6325 sayılı Kanunun 18/A-2 maddesi gereğince davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu,

davacı tarafça arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmediği, davacının talebinin davalı elinde bulunan çekin istirdatına ilişkin olması nedeniyle arabulucuya başvurulmasının dava şartı olduğu açıktır.

Mahkemenin dava açmadan önce dava şartı arabuluculuğa başvurulmadığını tespit etmesi halinde davayı dava şartı yokluğundan usulden reddeder. 6235 sayılı HUAK m. 18/A (2) hükmünün kesin anlatımı nedeniyle tarafların dava şartı arabuluculuğa başvurmaları için HMK m.115’te öngörülen bir haftalık kesin süre veremez. Dava şartı arabuluculuğa başvurulup başvurulmadığına dava tarihi itibariyle bakılır.

HMK 114/2 ye göre Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır. denilerek özel kanunlarla da özel dava şartı getirildiğinden resen inceleme yapılacağı sabittir.

Davacı tarafından yukarıda anılan mevzuat uyarınca dava tarihi itibariyle arabuluculuğa başvurduğundan bahsetmediği gibi buna ilişkin tutanağının sunulmadığı da görülmüştür. Söz konu dava şartı davanın başında olması gereken ve tamamlanabilir bir dava şartı da değildir. 6102 sayılı TTK'nun 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesinin 1. fıkrası gereğince arabulucuya başvurmadan konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin ticari dava açılmayacağından ve davanın arabulucuya başvurulmaksızın açıldığı sabit olduğundan herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine dair karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · E-imzalıdır ¸ Hakim ... · E-imzalıdır ¸