Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/996 K.2024/1160

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Büyükçekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın ... Bankası ... Şubesine ait .... nolu 20/03/2016 keşide tarihli 12.000,00-TL bedelli çekini Büyükçekmece ....

İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyası ile müvekkili davacı aleyhine icra takibine koyduğunu, icra takibine yaptıkları itirazların kabul edilmediğini ve müvekkili aleyhine yapılan takibin kesinleştiğini, müvekkilinin takibe konu çekler ile ilgili hiçbir borcu bulunmadığını, kaldı ki takibe konu çeklerin çalıntı olduğunu ve bu hususta suç duyurusunda bulunulduğunu, ayrıca yine takibe konu çeke ilişkin çek iptali davasının Erciş .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ....

Esas sayılı dosyası ile görüldüğünü ve takibe konu çek üzerinde Erciş .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ödeme yasağına ilişkin tedbir kararı bulunduğunu, Büyükçekmece ...

İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyası ile devam eden takipte müvekkiline ait araçlar hakkında haciz ve yakalama kararı verildiğini, müvekkiline ait araçların bağlanması nedeniyle müvekkilinin ileride telafisi imkansız zarar göreceği hatta iflasın eşiğine geleceği kesin olduğundan icra tehdidi ve baskısı altında araçların üzerindeki yakalamanın kalkması için borcu olmadığı halde icra dosyasına toplam 20.733,91-TL ödeme yapmak zorunda bırakıldığını, 22/05/2017 tarihinde ödenmek zorunda bırakılan çeklerin iptali için çeklerin hamili tarafından açılan Erciş ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin .... Esas sayılı çek iptali dosyasının karara çıktığını, .... Bankası şubesine ait keşidecisi ... olan, 20/09/2016 tarihli ..... nolu 12.000,00-TL bedelli çek, 20/10/2016 tarihli .... nolu 12.000,00-TL bedelli çek ile 20/11/2016 tarihli .... nolu 12.000,00-TL bedelli 3 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiğini ve kararın 10/01/2018 tarihinde kesinleştiğini, bu çalıntı çeklere ilişkin soruşturmanın Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ....

Sor. Numarası ile yürütüldüğünü iddia ederek; fazlaya dair tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik; davanın kabulü ile davalı tarafa usul ve yasaya aykırı olarak Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından ödenen şimdilik 20.733,91-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı tarafından beyan edilen iddiaların kesinlikle gerçeği yansıtmadığını, davaya konu çekin davacı tarafından borcuna karşılık müvekkiline verildiğini, işbu bu çek dayanak olmak suretiyle davacı aleyhine icra takibine girişildiğini ve takibin kesinleştiğini, takibe konu çek ile ilgili B.Çekmece ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas numaralı dosyasından kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yapıldığını, çekin keşidecisinin davacı olup hamiline çek olduğunu, çekin arkasındaki cirantalar ... Yapı Denetim Ltd.

Şti., ... ve ... 'dan ciro yolu ile müvekkili şirkete geldiğini, müvekkilinin iyi niyetli 3. şahıs olduğunu, müvekkili şirkete karşı davacının istirdat iddiasını ileri süremeyeceğini, davacı tarafın zaten çekin keşidecisi olup keşide eden şahıs olarak TTK gereği çek iptali ve istirdat davası açamayacağını, davacının 1 sene içerinde istirdat davasını açması gerekirken bu hususta süre yönünden de dava açma zamanaşımının dolduğunu, davaya konu çeklerin sebepten mücerret olmakla birlikte, davacı ...'nun ileri sürdüğü iddiaların varlığını ''senede karşı senetle ispat'' kuralı gereğince kesin delille ispat yükü altında olduğunu,

davacı tarafın davayı çekin arkasında davalı müvekkili olan ... Malzemeleri San Ve Tic.A.Ş. 'ye açması gerekirken ...

Sünger San Ve Tic.Ltd.Şti.'ne açmış olup bu yönden de husumet itirazları bulunduğunu savunarak; davacı tarafın açmış olduğu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın husumetten, zaman aşımından ve esastan reddine, davacı tarafın %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı tarafından davanın Büyükçekmece .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esasında açılmış olduğu. Büyükçekmece ..... Asliye Hukuk Mahkemesinin 25/05/2018 tarih .... E. ... K. Sayılı ilamı ile "...01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 Sayılı TTK'nın 5/1. maddesi uyarınca, ticari davalara bakmak görevi, asliye ticaret mahkemesine aittir. Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılmaktadır.

Nispi ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinin ilk cümlesinde tarif edilen davalardır. Buna göre, her iki tarafın da "ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davaları, ticari dava sayılmıştır. Mutlak ticari davalar ise, tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın yasa gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır.

TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır.

TTK'nın 4/1-a maddesinde, “TTK'da öngörülen” hususlardan kaynaklanan hukuk davaları, mutlak ticari davalar arasında sayılmıştır. Kambiyo senetleri, 6102 sayılı TTK'nın 780 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu nedenle, TTK'da düzenlenmiş olan kambiyo senedinden kaynaklanan hukuk davaları, mutlak ticari dava olup, aynı Kanunun 5/1. maddesi gereğince uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

Somut olayda talep; kambiyo senedi özelliklerini taşıyan çekten kaynaklanmakta olup, TTK'nın 4/1-a ve 5/1 maddeleri gereğince, mutlak ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesi tarafından çözümlenmesi gerekmektedir.

HMK.nın 114/c maddesi gereğince görev hususu dava şartlarından olup aynı kanunun 115.maddesi gereğince davanın her aşamasında mahkemece resen dikkate alınır. Bu durum karşısında davada öncelikle görev hususunun değerlendirilmesi ve mahkemenin görevli olmaması halinde görevsizlik kararı verilmesi gerekir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle dava konusu uyuşmazlık mahkememizin görev alanı dışında olup, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu" gerekçesiyle görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği; kararın 17/07/2018 tarihinde kesinleşmesi üzerine dosyanın Mahkememize gönderildiği, davanın Mahkememizin .... Esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, dava konusu .... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... çek nolu 20/09/2016 tarihli 12.000,00TL bedelli çek nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çek bedeli ödendiğinden Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı takip dosyasına ödenen bedelin davalıdan istirdadı istemlerine ilişkindir.

Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.

Taraf vekilleri karşılıklı olarak delillerini bildirmişler, bildirdikleri deliller toplanılmıştır.

Uyuşmazlığın, davacının dava konusu çekten dolayı borçlu olup olmadığı, istirdat koşulllarının oluup oluşmadığı, icra dosyasına yapılan ödemenin zaman aşımına uğrayıp uğramadığı hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; alacaklının ... Döşeme Malzemeleri San. Ve Tic. A.Ş., borçluların ..., ... Yapı Denetim Limited Şirketi, ... ve ... olduğu, 20/09/2016 tarihli 12.000,00TL bedelli çekten kaynaklı toplam 13.798,93-TL alacağın tahsili istemiyle takip başlatıldığı, borçlu davacı tarafça dosyaya 22/05/2017 tarihinde 20.733,91-TL yatırıldığı görülmüştür.

Büyükçekmece ... İcra Hukuk Mahkemesinin fiziken celp edilen .... Esas Sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının ..., davalının ... Döşeme Malzemeleri San. Tic. A.Ş. Olduğu, icra takibine itiraz davasının yapılan yargılaması sonucunda davacının yetki itirazının reddine, davacının borca, faize ve ferilerine itirazının reddine dair karar verildiği, tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine hükmün 23/05/2017 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Erciş ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Bakırköy ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin dosya içerisinde sureti bulunan .... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; katılanın ..., sanıkların ... ve ... olduğu, Suç Eşyasının Satın Alınması veya Kabul Edilmesi suçundan yapılan yargılama sonucunda. Mahkemenin 30/05/2024 tarih ve ... Sayılı Kararı ile; "...

Her ne kadar sanıkların, .... isimli iş yerinde maç izlemekte olan katılana ait içinde çek bulunan cüzdanı alarak nitelikli hırsızlık suçunu işlediklerinden bahisle kamu davası açılmış, ise de; katılanın cüzdanını içinde imzalı vaziyette çek yaprakları bulunduğu halde kahvehanede çaldırdığını beyan ettiği, bildirmiş olduğu tanıkların Mahkememizce dinlenildiği, tanık ... nun anlatımında, katılanın çeki ... ve .... 'nin yanında gelen üçüncü şahsın çaldığını söylediğini belirttiği, yine katılanın çeklerinin çekmeceden çalındığını söylediğine ilişkin beyanda bulunduğu, tanık .... anlatımında; ... çekleri getirdiğini, çeklere bakmadığını, ...

12000 TL'lik 3 adet çek olduğunu ifade ettiğini, katılan ...'a tanık .... dediklerini aktarınca katılanın .... dövdüğüne ilişkin beyanda bulunduğu, tanık ... de çekleri alan kişinin sanıklar olmadığını belirttiği, sanıkların söz konusu çekleri görmediklerini ancak ... isimli şahsın ticaret yapmak istediğini söylemeleri üzerine kendilerinin daha önce alışveriş yaptıkları tanık ...e .... götürdüklerini, sonrasında .... ürünü alması üzerine kendilerinin nakliye aracına yükleyip ... götürdüğü yere bıraktıklarını, aralarındaki çek verme anında orada olmadıklarını beyan ettikleri, tanık ... çekleri getirenlerin ... ve yanlarındaki kişi olduğunu,

ardından çek ödenmeyince .... işyerine geldiğini ve çek getiren kişinin önceden kendisinin yanında çalıştığını söylediğini beyan ettiği, 16/12/2022 tarihli...

Polis Merkezi Amirliğinin yazı cevabı ekinde gönderilen soruşturma evrakı incelendiğinde; katılan ....'ın şüpheli olarak 13/10/2016 tarihinde ifade verdiğinin görüldüğü, bu soruşturma evrakının çeklere ilişkin hırsızlık olayından kaynaklı olduğunun anlaşıldığı, tanıkların anlatımlarının birbirleriyle ve katılanın şikayetiyle uyumlu olmadığı, katılanın çeki alındığında bununla ilgili ilk aşamada müracaat etmesi gerekirken etmediği, yine çeklerin imzalı vaziyette kahvehaneye getirdiği ceketinin cebinden çalınmasının da hayatın olağan akışına uymadığı,

kaldı ki çekler çalınsa dahi, tanık ....'in sanıkların savunmasında bahsettiği üçüncü kişi ile birlikte geldiklerini ve alışveriş yaptıklarını ifade ettiği, tanık ....'in de hazırlıkta sanıkların kendisine çek kırdırmak istediğine dair beyanının doğru olmadığını mahkememizde ifade ettiği, bu haliyle suçlamaları kabul etmeyen sanıkların savunmalarının aksine, çekin verildiği anda ve alışveriş esnasında tanık ...'in yanında olsalar dahi çekin çalıntı olduğunu bildiklerine dair de delil bulunmadığı,

sanıkların çeklerin çalındığını sonradan duyduklarını beyan ettikleri, atılı suçu işlediklerine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı, bu durumun da “Şüpheden sanık yararlanır.” şeklindeki temel ceza hukuku ilkesi gözetildiğinde, sanıklar lehine değerlendirme yapılmasını zorunlu kıldığı " gerekçesiyle sanıkların CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca ayrı ayrı beraatlerine karar verildiği görülmüştür.

Ayrıca ceza dosyasında tanık olarak dinlenen;

....: "Ben müşteki ve sanıkları .... isimli kahveden tanırım. Bana kendisi ertesi gün gelip çeklerim kayboldu dedi. Ben de çekleri ve cüzdanına ilişkin bilgim olmadığını söyledim. Ben çeklerin çalındığını duyunca arkadaşım olan ... Sünger'in yetkilisi olan ......'yı aradım. Çekler eğer size gelirse almayın çalıntıdır dedim. Daha sonra müşteki bana çeklerin tahsili için .... tarafından icraya konulduğunu söyledi. Ben ......'ya çekleri nereden aldığını söyledim.

Bana çekleri aldığı kişinin adını söyledi. Ancak bu kişinin adını hatırlamıyorum. ...... ve .... değildi bunu biliyorum. Ben çekleri .... isimli şahsın çaldığını görmedim. Yine ben sanıkların da çaldığına ilişkin bir duyum da almadım. Daha doğrusu bu hırsızlık olayından sonra birçok isim anıldı. Bu isimlerin arasında sanıkların adı da vardı. Ancak bizzat çaldıklarına ilişkin ve icraya koyduklarına ilişkin kesin bir bilgim yoktur. Benim sanıklarla ticari ilişkim olmuştur.

Sanıklar bana nakit olarak malların ücretini ödemişlerdir, Ben bu olayda ... isimli bir şahsın da bu olayı gerçekleştirmiş olabileceğine ilişkin bir söylem duymuştum" demiştir.

.... (Davalı şirket yetkilisi) " Ben huzurdaki sanıkları tanımıyorum. ...'yu tanımam. Katılanı da tanımıyorum. ... isimli firmayı biliyorum. Kendileri ile alışveriş yapıyoruz. Bana sormuş olduğunuz çeki kimden aldığımı şu anda hatırlamam mümkün değildir. Elimden yüzlerce çek geçiyor. Tarafıma süre verilirse araştırıp mahkemenize bilgi verebilirim. İddianameye konu hırsızlık olayıyla ilgili bilgim ve görgüm bulunmamaktadır, " demiştir.

.....: "Sanıkları alışveriş yapmamız sebebiyle tanırım. Katılan ....'u olaydan sonra tanıdım. Tam tarihini hatırlayamıyorum. Ancak ...... ve .... bana iki adet çek getirdi. Yanlarında tanımadığım bir kişi daha vardı. ...... isimli kişiyi tanımıyorum. Çekin keşidecisinin ve lehtarının kim olduğunu hatırlamıyorum. Çekler 12000 TL'lik çeklerdi. Sanıklara ürün vermiştik. Yanlarında gelen üçüncü şahıs da sanıklarla beraber çalışıyordu diye biliyorum. Ben onlara ürün vermiştim.

Bunun karşılığında bana bu çekleri verdiler. Çekler ödenmedi. Ben bu çekleri günü gelmeden...... Sünger adına .... isimli ortaklarına vermiştim. ... tarihini hatırlamadığım bir gün beni aradı. İş yeri adresimi sordu, iş yerime geldi. Çekinin çalındığını söyledi. ... Bey görüşmeye gelmeden önce ben çekleri .... 'e vermiştim. Çekler bende olmadığı için ... Beye gösterip kendisine ait olup olmadığını soramadım. ... Bey başkaca bir şey söylemedi.

Çekin hangi banka çeki olduğunu hatırlamıyorum. ... Bey, ... yanında gelen üçüncü şahsın daha önce kendisinin yanında çalıştığını söylemişti. ... Bey, ... yanında gelen üçüncü şahsın çeklerini çaldığını söylemişti. Aralarında sıkıntı olup olmadığına ilişkin bir şey söylemedi. ... ile ... irtibatlı firmalardır. İkisi ayrı firma mıdır, birlikte mi iş yürütürler, bilmiyorum. ... Bey, ... Bey ve ... Bey ortaktır. ... isimli kişileri tanımıyorum" demiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, Bakırköy .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin dosya içerisinde sureti bulunan .... Esas sayılı dosyası kapsamında; tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı .... 'ın dava konusu edilen çekin hamili iken rızası dışında elinden çıktığını ve çekin zayi olduğunu iddia ederek .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasında çek iptali davası açtığı ve Mahkemenin 21/11/2017 tarih ve .... sayılı kararı ile çek üzerine ödeme yasağı konularak çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiği, ayrıca dava konusu çekin dava dışı hamili tarafından çekin zayi olmasından sonra suç duyurusunda bulunulduğu, bu suç duyurusuna istinaden Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasında soruşturma başlatıldığı ve iddianame düzenlenerek Bakırköy ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ....

Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, Mahkemece yapılan yargılama esnasında davalı şirket yetkilisinin de beyanlarının alındığı, yukarıda ayrıntılı olarak yazılan ceza dosyasında dinlenen tanık beyanlarının birbiri ile çelişkili olduğu, çekin edinimine ilişkin açık ve net beyanlar bulunmadığı gibi beyanların birbiri ile çeliştiği, davaya konu çekin rıza hilafına elden çıktığının açık olduğu, ceza dosyasında dinlenen tanık anlatımlarından çeki ciro yoluyla iktisap edenlerin de bu durumdan haberdar olduğu, senedin iktisabında olağan özenin gösterilmediği anlaşılmakla;

davacının dava konusu çekten dolayı borçlu sayılamayacağı sonuç ve vicdani kanaatine varılarak ve davanın süresinde açıldığı gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...