Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1266 K.2025/415

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Şirkete ait 5,6.7. Aya ilişkin ticari defterler şirketin tüm bilgisayarları korunmasına rağmen virüs bulaşması nedeniyle 13.12.2023 tarihinde zayi olduğunu, şirkete ait 5.6.7. Aya ilişkin ticari defterlerin zayi olduğunu.

Türk Ticaret Kanunun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklindedir.

Yukarıda ifade ettiğimiz üzere şirkete ait karar defteri şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen çalındığından zayi olan şirket karar defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talebiyle işbu davayı açma zarureti hasıl olmuştur.

Müvekkil şirket bütün bilgisayarlarında virüs engelleme programları var olup buna rağmen hiçbir şekilde söz konusu siber saldırının önüne geçemediğini, işbu nedenle mahkemeden ticari defterlerin zayii olduğuna ilişkin raporun düzenlenmesini talep ve dava etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ

Dava, TTK'nın 82.maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Mahkememizce Yapılan İşlemler ve Toplanan Deliller: 1-Mahkememizce tensip zaptı hazırlanmış ve davacıya duruşma gününü bildirir meşruhatlı davetiye usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. 2-Mahkememizce: a-Gelir İdaresi Başkanlığı, b-Bağcılar Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğü, c-İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü, d-Güneşli Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkereler yazılmıştır.

4-Mahkememizce bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup bilirkişi raporunda özetle; ''Sayın Mahkeme tarafından Gelir İdaresi Başkanlığından celp edilen yazılar incelendiğinde; davacının zayi belgesi talep ettiği Mayıs ve Temmuz aylarına ait ikincil kopyaların sisteme yüklendiği ancak Haziran ayına ait ikincil kopyaların sisteme yüklenmediği tespit edilmiştir.

Davacının bilgisayarlarını büyük bir özenle koruduğu halde siber saldırı sebebiyle defterlerinin zayi olduğu iddia edilmiş olsa da işbu iddia uzmanlık alanıma girmemesi sebebiyle bu iddia yönünden bir değerlendirme yapılamamıştır.

Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığı, e-defter kayıtlarını ikincil kopyalarını (yedeklerini) uygun şekilde alıp saklamayan Davacı “nın yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğunu söylemek mümkün olmamıştır. Davacı şirketin yasal defterlerinin zayi olduğu hususunda herhangi bir kanaate varılamamıştır.

'' şeklinde tespit ve sonuçlarını mahkememize bildirmiştir. 5-Bilirkişi raporu davacıya tebliğ edilmiştir. Delillerin Değerlendirilmesi ve Kararın Hukuki Gerekçeleri: 6102 sayılı Kanun'un 82. Maddesinin 7. Fıkrası uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelere ilişkin zayi belgesi verilmesi davasında yetkili ve görevli mahkeme ticari işletmenin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesidir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Bu madde hükmüne göre tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olursa, tacir 30 günlük süre içerisinde bu hususta mahkemeye başvurarak kendisine belge verilmesini talep edebilir. Maddede yer alan “gibi” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayılı olmadığını göstermektedir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi de gerekmektedir.

Ticari defterlerin zayi olması davalarında; ticari defter sahibinin öncelikle defterinin kaybolduğunu ve defterin muhafazası hususunda gerekli özeni gösterdiğini ispat etmesi gerekir.

Yukarıda anlatılan tespit, sunulan ve toplanan deliller ve yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirildiğinde; davacı tarafından zayi belgesi verilmesi talep edilen defter ve belgeler için tacirin TTK'nın 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir.

Somut olayda ise; davacı tarafından dava dilekçesinde öne sürülen beyan ve iddialar gözetilerek değerlendirildiğinde; davacı tarafından bilgisayarlarına virüs girdiği iddia ve beyan edilmiş; bu iddiasına ilişkin tutanak vb. Başkaca hiçbir bir delil sunmadığı gibi, herhangi bir genel nitelikte ve önlenemez boyutta siber saldırıya yönelik bir bilginin de sunulmadığı, nitekim davacı tarafından bu hususa dair ilgili kişiler hakkında da suç duyurusunda bulunulmadığı,

davacının iddia ettiği virüs bulaşmasına yönelik durumun şüpheli nitelikte kaldığı gibi bilirkişi tarafından yapılan incelemeler neticesinde davacının elektronik defterlerine yönelik gerekli saklama ve yedekleme yükümlülüklerini de yerine getirmediği ve yedek kopyalarını almadığı, bu suretle davacının iddiasının ispata muhtaç olduğu gözetilerek bu durumda davacı tarafından ilgili defterin muhafaza edilememesinin basiretli tacir olarak hareket etme yükümlülüğü içerisinde değerlendirilemeyeceği, davacı tarafından ilgili defterin saklanması ve korunması için gerekli önlemlerin alınmadığı, tacirin TTK'nun 82/7.

Maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defter ve ticari belgelerini korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerektiği, (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2015/15129 Esas, 2017/2533 Karar ve 02/05/2017 tarihli kararı) kural olarak basiretli tacirin ticari defter ve belgelerinin muhafaza ve korunması için gereken önlemleri alması gerektiği, davacı tarafın iş yerine ait ticari defter ve belgelerini özenle koruması gerektiği, davacının zayi belgesi verilmesini talep ettiği ticari defter ve belgelerin zayi olmasında ihmal ve kusurun bulunduğu,

davacı tarafın basiretli bir tacir gibi davranmayarak zayi belgesi verilmesini talep ettiği defter ve belgelerin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni göstermediği anlaşılmaktadır.

Nitekim Makhememizce alınan bilirkişi raporu davacı vekiline e-tebligat ile usul ve yasaya uygun olarak tebliğ edilmiş olup, yasal süresi içerisinde bilirkişi raporuna karşı itirazda da bulunulmamıştır. Davacı vekili bilirkişi raporunun yeniden tebliğini ve süre verilmesini talep etmiş ise de bilirkişi raporu tebliğ edilen davacı vekilinin istifasına veya vekillikten azledildiğine dair dosya içerisinde de bir beyanın bulunmadığı bu suretle yapılan tebliğin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacının yeniden tebliğ ve süre verilmesi talebine itiraz edilmemiştir.

Bu itibarla davacının zayi belgesi verilmesini talep ettiği ticari evrakları korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği anlaşılan davacıya zayii belgesi verilmesi koşullarının somut olayda mevcut olmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-DAVANIN REDDİNE,

2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 345,55-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,

5-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,

Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacının yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/04/2025

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza