Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/733 K.2023/1173

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili firmanın bilişim sektöründe faaliyet göstermekte olup, sosyal medya mecrasında ve internet ortamında ürün satışı ticari faaliyetinde bulunan firmalara dijital pazarlama programları, reklam ve itibar yönetim programları, sosyal medya markasının itibarının tezyidi programları, üye yorum moderasyon sistemleri kurulumu işi ile iştigal ettiğini, davalının da sosyal medya mecraları üzerinden ve İnternet sahifesinden "..." adlı;

genellikle bayan giyim tekstil ürünleri markası ile satış ve pazarlama işi ile iştigal ettiğini, müvekkilinin yaptığı iş minvalinde davalının sosyal medya mecrasındaki hesapları ile internet sayfası için mezkur hizmetleri ifa ettiğini, davalının müvekkilinin hizmeti sayesinde işlerini yoluna koyduğunu, sanal alem tabiri ile "keşfete düşmek", "trent topik olmak" makamlarına ulaşarak sanal alemdeki marufiyetini fevkalade artırarak satış ve cirosunu yükselttiğini, ancak ne yazık ki müvekkilinin sunduğu hizmetin bedelini ise ödemekten imtina ettiğini, borcunu ödemekten imtina eden davalı aleyhine ilamsız icra takibi yapıldığını,

ancak davalının itirazı sonucunda takibin durdurulduğunu iddia ederek; davanın kabulü ile davalının icra takibine yaptığı itirazın iptaline, takibin talepname koşulları ile devamına, davalının takip miktarının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı müvekkilinin internet üzerinden kadın giyim işi yapmakta olan tamamen yasal vergi ve sorumluluklarını yerine getiren itibarlı bir işletme olduğunu, davacı şirketin tavsiye üzerine davalı müvekkiline ulaştığını, sosyal medya yonetiminde profesyonel olduklarını belirterek davalının işlerini yapabileceklerini teyit ettiklerini, buna istinaden davalının hiçbir iş sözleşmesi imzalamayacağını belirterek deneme süresi istediğini kendilerine ilettiğini, müvekkilinin bu süreçte şirketin sosyal medya hesap ve şifre bilgilerini dahi davacı şirkete verdiğini, bu süreçte müvekkili ve eşinin,

deneme süresinde anlaştıkları için 3 hafta süreci izlediklerini, sonra davalının davacıların bu iş konusunda tecrübesiz olduklarını delillerle kanıtlayacak şekilde çok ciddi ciro kaybıyla tecrübe ettiğini, yinede iyi niyetli olarak faydasızda olsa emek verdiklerini düşünerek normal standartlarda iyi bir ajansın talep edeceği 1 aylık 5000₺ olan danısmanlık ücretini ekte belirtilen dekontla taraflarına göndermiş olduklarını, müvekkili ve eşi ...'in uzun süredir başka şirketler adı altında bu işle uğraşmakta olduklarını, buna bağlı olarak basiretli tacirlerin nasıl hareket ettiğini bilmekte ve buna bağlı olarak hareket ettiklerini,

müvekkilinin işletmesinin şu an ki şartlarda standardın üzerinde iş yapan bir firma olduğu için sürekli davacı şirket gibi firmaların müvekkilinin kapısını çaldıklarını, müvekkilinin de davacı şirket ile yaptığı gibi önce vereceği paranın karşılığını görmek istediğini, buna bağlı olarak müvekkilinin 3 haftalık izleme sürecinden sonra davacı şirketin tecrübesiz olduğunu ve açıkça müvekkilinin firması adına olumlu hiçbir çalışmalarının olmaması sebebiyle beraber çalışmak istemediklerini bildirdiğini,

her ne kadar şirket adına olumlu bir çalışma girişimleri olmasa dahi vicdani olarak piyasa kosullarında bu işin bedelinin aylık 4.000 TL ile 7.000 bin TL seviyesinde olduğu için 5.000 TL ödeme yapmış olduklarını, buna rağmen davacı şirketin yapmadıgı iş için 20.000-TL talep ettiğini savunarak; haksız ve kötüniyetli davanın reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, faturadan kaynaklanan alacağın tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.

Uyuşmazlığın, Davacı şirket tarafından davalıya ait sosyal medya hesapları ve internet sayfası üzerinden verilen hizmetten kaynaklı fatura alacağına dayalı olarak başlatılan icra takibine davalı borçlu tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı, davacının itirazın iptali ile icra inkar tazminatı taleplerinin kabul edilip edilemeyeceği, davalı savunması kapsamında taraflar arasında ticari ilişki kurulup kurulmadığı, deneme süresi belirlenip belirlenmediği hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiş, incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine faturalar borç sebebi gösterilerek toplam 17.667,23-TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 28/03/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu vekilinin 29.03.2023 tarihli dilekçesi ile borca, işlemiş faize ve takibe itiraz ettiği, davalı vekilinin itirazı üzerine 04/04/2023 tarihinde icranın durdurulması kararı verildiği, işbu itirazın iptali davasının yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne ve Güngören Vergi Dairesi Müdürlüklerine müzekkere yazılarak; davalının gerçek kişi ya da şahıs firması olarak tacir kaydının bulunup bulunmadığı, vergi mükellefi olup olmadığı, hangi defterleri tuttuğu, işletme hesabına göre mi bilanço usulüne göre mi defter tuttuğu, Vergi Usul Kanunu'nun 176-177.maddeleri kapsamında esnaf mı yoksa tacir mi olduğu hususlarının araştırılarak mahkememize bu hususla ilgili bilgi verilmesi istenmiş, cevabi yazılar ve ekleri dosyaya kazandırılmıştır.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevapta; davacının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.

Güngören Vergi Dairesine yazılan müzekkereye verilen cevapta; davalının Radyo, Tv, Posta Yoluyla Veya İnternet Üzerinden Yapılan Perakende Ticaretine başladığı ve halen faaliyetine devam ettiği, tarh dosyası ve bilgisayar kayıtlarının tetkikinde ödevlinin 2022 takvim yılı alım ve satım tutarlarının VUK'nun 177.nci maddesinin (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını aşmadığı ve mükellefin 2022 takvim yılında işletme hesabı esasına tabi olduğu için esnaf sayılması gerektiği hususlarının bildirildiği görülmüştür.

Asliye Ticaret Mahkemeleri, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. Maddesi gereğince ticari davalara bakmakla görevlidir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bilindiği üzere ticari iş ve ticari dava ayrı hukuki kavramlardır. Ticari iş kabul edilen bir husustan kaynaklanan her uyuşmazlık ticari dava olarak kabul edilmemiştir. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde ticari davalar tanımlanmış ve sayılmıştır.

Bu maddeye göre “her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları”, “ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri” ve “tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin (a), (b), (c), (d), (e) ve (f) bentlerinde sayılan davalar ticari dava sayılır.

Diğer bir anlatımla bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için ya tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması; ya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması ya da açılan davanın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.

Bu durumda eldeki davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp karara bağlanabilmesi için uyuşmazlığın, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması ve bu bağlamda tarafların her ikisinin birden tacir olması zorunludur. (Yargıtay 3. H.D.sinin 04.12.2017 gün ve 2016/9128 E- 2017/17010 K. sayılı kararı)

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Davanın, faturadan kaynaklanan alacağın tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin olduğu, 6102 sayılı TTK nun 4/1 maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağının hüküm altına alındığı,

buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerektiği, Mahkememizce davalının tacir olup olmadığı hususunda Güngören Vergi Dairesi'ne yazı yazıldığı, Güngören Vergi Dairesine yazılan müzekkereye verilen cevapta;

davalının 2022 takvim yılı alım ve satım tutarlarının VUK'nun 177.nci maddesinin (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını aşmadığı ve mükellefin 2022 takvim yılında işletme hesabı esasına tabi olduğu ve esnaf sayılması gerektiği, dolayısıyla davalının TTK anlamında tacir olmadığı, davaya konu uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Görevin Belirlenmesi ve Niteliği" başlıklı 1. maddesinde, mahkemelerin görevinin ancak kanunla düzenleneceği ve göreve ilişkin kuralların kamu düzeninden olduğu belirlendiğinden bu hususun mahkemelerce yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınması gerektiği dikkate alınarak mahkememizin görevsizliğine, dava dilekçesinin HMK 114/1-c maddesine istinaden 115/1-2 gereğince görev yönünden usulden reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

20/12/2023 Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır