Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/750 K.2024/381

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkillerin ...nde pay sahibi olduklarını, ilk olarak Beyoğlu ... Noterliği 11.01.2023 tarih .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bir kısım bilgi ve belgelerin incelemeye hazır edilmesinin talep edildiğini, davalı şirket tarafından işbu ihtarnameye cevaben keşide edilen Beyoğlu .... Noterliği 18.01.2023 tarih ... yevmiye numaralı ve Beyoğlu ....

Noterliği 18.01.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile “bilgi alma hakkının genel kurulda kullanılacağı ve pay sahiplerinin genel kurulda yönetim kurulundan şirketin işleri hakkında bilgi isteyebileceğinin” belirtildiğini, genel kurul tarihinden önce bir ihtarname göndererek bir kısım belgelerin hazır edilmesinin talep edildiğini, davalı şirketin 16.03.2023 tarihli Genel Kurul toplantısı azınlık pay sahiplerinin talebi üzerine TTK madde 420/1 uyarınca 02.05.2023 tarihine ertelendiğini, 02.05.2023 tarihli Genel Kurul toplantısında Beyoğlu ....

Noterliği 06.03.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamemizdeki sorularımızın cevaplandırılması ve sözleşmelerin, ticari defterler ve kayıtlar ile faturaların da sorularımızı ilgilendiren kısımlarının hazır edilmesinin talep edildiğini, muhalefet şerhi tutulduğunu, 02.05.2023 tarihli Genel Kurul toplantısında davalı şirketin Yönetim Kurulu başkanı ... ihtarnamede belirtilen soruların cevabına dair yazılı bir takım açıklamalar yapmışsa da bu açıklamalara ilişkin hiçbir sözleşme, ticari defter ve yazışma inceletmediğini, kaldı ki yapmış olduğu açıklamaların da soyut, eksik ve denetime elverişsiz olduğunu, Bakırköy ...

Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyadan TTK 437/5 uyarınca bilgi edinme ve inceleme istemli dava ikame edildiğini ve işbu davanın derdest olduğunu, yine yasal süresi içerisinde 02.05.2023 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısında alınan bazı kararların iptali için de Genel Kurul Kararlarının iptali davası açıldığını, söz konusu talebe karşı ihtarnamedeki soruların cevaplarının verildiği gerekçe gösterilerek özel denetçi tayinine gerek olmadığı,

bu sebeple oy çokluğuyla özel denetçi taleplerinin reddedildiğini, fakat aslında söz konusu cevapların işbu davaya engel olunmak için soyut nitelikte verilen cevaplar olduğunu, sorulara verilen cevapların teyidinin yapılamadığını, davalı şirketin .... AVM olarak bilinen alışveriş merkezinin maliki olduğunu, Yine davalı şirketin ... AVM'nin bitişiğinde yer alan ....

Hastanesinin kiracısı olduğu taşınmazın da maliki olduğunu, dolayısıyla şirketin gelirinin de genel olarak hastane ve alışveriş merkezindeki kiracıların kira gelirleri ile alışveriş merkezindeki otopark, atlı karınca gibi yerlerden elde edilen gelirlerden oluştuğunu beyanla Beyoğlu ... Noterliği 06.03.2023 tarih .... yevmiye numaralı ihtarnamesindeki sorulara ilişkin olarak TTK 439/1 uyarınca davalı şirkete özel denetçi atanmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. 16.03.2023 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısı bir kısım pay sahibinin mali kayıtların incelenmesi talepleri doğrultusunda Türk Ticaret Kanunu'nun 420.

Maddesi kapsamında 02.05.2023 tarihine ertelendiğini, gerekli belgelerin tamamının 16.03.203 tarihli olağan genel kurul toplantısı öncesi şirket merkezinde incelemeye hazır bulundurulduğunu ve inceleme için gelen davacı vekiline de birer suretlerinin bizzat elden teslim edildiğini ve genel kurul toplantısında da gerekli belgelerin hazır edildiğini, şirkete özel denetçi atanabilmesi için kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek,

şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanabilmesinin mümkün olduğunu, müvekkil şirketin çok uzun yıllardır faaliyette olan ve ortaklara uğratılan bir şirket hiçbir zaman olmadığını, şirketin faaliyeti süresince kar ettiğini ve yönetim kurullarının ibra edilmiş bir şirket olduğunu, davacı tarafından dava dilekçesinde beyan edilen ve talep edilen bilginin bir kısımının ticari sır niteliğinde olduğunu, müvekkil şirketin her yıl olağan genel kurul toplantılarını, kanuna ve yönetmeliğe uygun olarak yaptığını,

şirketin mali kayıtları ile ilgili gerekli bilgilendirmeleri genel kurulu aracılığı ile eksiksiz yapan bir şirket olduğunu, huzurdaki davanın davacı olan hissedar da dahil olmak üzere geçmiş yıllardaki tüm genel kurullar da şirket yönetim kurulu ve denetim kurulları ibra edildiğini,

müvekkil şirket genel kurul öncesi ve olağan faaliyet dönemlerinde ticari sır olmayan ve hissedarların talep edebileceği tüm bilgileri tüm hissedarlar arasında ayırım yapmaksızın eşit işlem ilkesi gereğince paylaştığını beyanla şirket genel kurulu öncesi ve genel kurulda yönetim kurulunun açık ve tatmin edici yazılı cevapları dikkate alındığında ayrıca şirketin veya pay sahiplerinin zarara uğratılmış olduğunun ikna edici şekilde delillerle davacı tarafından ortaya konulmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ

Dava; 6102 sayılı TTK'nun 438.maddesi uyarınca açılmış özel denetçi atanması talebine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirkete özel denetçi tayin edilmesi koşullarının oluşup oluşmadığı bakımından ve taraflarca sunulan belgeler, davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapmak suretiyle TTK 439.maddesi uyarınca özel denetçi atanması koşullarının davacının öne sürmüş olduğu iddialar ve dosya kapsamı, davalının savunmaları dikkate alınarak söz konusu talebin koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Mahkememizin 02/11/2023 tarihli celsesinin (2) no'lu ara kararı uyarınca davalı şirkete özel denetçi tayin edilmesi koşullarının oluşup oluşmadığı bakımından ve taraflarca sunulan belgeler, davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapmak suretiyle TTK 439.maddesi uyarınca özel denetçi atanması koşullarının davacının öne sürmüş olduğu iddialar ve dosya kapsamı, davalının savunmaları dikkate alınarak söz konusu talebin koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla bilirkişi heyeti 06.03.2024 tarihli raporunda özetle; ''Davalı ...

A.Ş.'nin 2021 ve 2022 yılı ticari defterlerinin HMK m.222 gereğince Davalı lehine delil teşkil ettiği, davacıların özel denetçi atanmasını talep etmeye yetkili oldukları, huzurdaki davanın süresinde ikame edildiği, pay sahibinin daha önce bilgi alma ve/veya inceleme haklarını kullanmış olması gerektiği, dosyada mevcut 02.05.2023 tarihli (ertelenen) 2022 yılı genel kurul toplantı tutanağından; davacıların bilgi alma ve inceleme haklarını kullandıkları, bir başka deyişle ön koşulu sağladıkları, hakeza özel denetim istenen konular ile bilgi talebinde bulunulan konuların aynı olduğu,

Özel denetim talebinin genel kurulda ileri sürülebilmesi için özel denetim yapılmasının, pay sahipliği haklarından herhangi birinin kullanılabilmesi için gerekli olması gerektiği, somut uyuşmazlıkta “gereklilik” koşulunun sağlanmadığı, Özel denetimin konusunu belirli olayların oluşturması gerektiği, dosyaya mübrez 02.05.2023 tarihli genel kurul toplantı tutanağında atıfta bulunulan 06.03.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnameden; davacıların özel denetçi tarafından incelenmesini talep ettikleri hususların (....

A.Ş. yönünden 1 ila 18. Maddelerde yer alan hususlar) içeriği ve sınırları belirli olan, genel nitelik taşımayan hususlar olup “belirli olay” kapsamında mütalaa edilebileceği'', şeklinde tespit ve sonuçlarını mahkememize bildirmişlerdir.

Yapılan yargılama, toplanan ve sunulan deliller ile bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

TK.nın 438.maddesinde- “(1) Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir.(2) Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir."düzenlemesi,

TTK.nın 439.maddesinde " (1) Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibarî değeri toplamı en az birmilyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atamasını isteyebilir.

(2) Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Özel denetçi atanması kurumu, yeni TTK sisteminde pay sahiplerinin ve azınlığın kontrol haklarına ilişkin üzerinde önemle durulan bir müessesedir. Kanunda bir taraftan pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkı, diğer taraftan ise özel denetim isteme hakkı genişletilmiş ve güçlendirilmiştir. Bu sayede pay sahibine ve özellikle azınlığa, şirketin işleyişi ile ilgili daha şeffaf ve güvenilir bilgi elde etme imkânı sağlanmıştır.

Özel denetim isteme hakkı, pay sahiplerinin, şirketle ilgili belirli konularda bilgi sahibi olarak pay sahipliği haklarını genel kurulda daha etkin ve bilinçli bir şekilde kullanabilmelerine hizmet eder. Böylece bilhassa çoğunlukta bulunmayan, yönetim kuruluna üye belirleme imtiyazına sahip olmayan pay sahiplerinin, şirketle ilgili belirli olayları açıklığa kavuşturmaları sağlanabilmektedir.

Özel denetim müessesi 6102 sayılı TTK'nun 438-444 maddeleri arasında düzenlenmiştir. Özel denetimde, özel denetçi tarafından belirli olayların aydınlatılması amacıyla denetim yapılmakta ve sonuç rapor ile açıklanmaktadır. TTK md. 438 ile pay sahibinin özel denetçi talebinde bulunması için, pay sahipliği haklarının kullanılması için gereklilik ve bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmış olması şartları aranmaktadır.

Uygulamada özel denetiminin yönetici ve denetçilerin sorumluluğuna hazırlık amacı taşıdığı, şirketin sevk ve idaresi konusunda amaca uygunluk ve yerindelik incelemesi niteliğinde olmadığı, organların takdir yetkilerinin incelenmesini içermediği, kuralsızlıkların açıklanması gerektiği, olayların açıklığa kavuşturulmasının amaçlandığı kabul edilmektedir.

Bu doğrultuda, 6102 s. TTK hükümleri çerçevesinde her bir pay sahibi gündemde herhangi bir madde bulunmasına gerek olmaksızın özel denetçi atanmasını genel kuruldan isteyebilir. Pay sahibinin bu talepte bulunabilmesi için kanunun aradığı koşullar TTK. 438/1'e göre; bilgi alma ve inceleme haklarının kullanılmış olması, özel denetimin pay sahipliği haklarını kullanmak için gerekli bulunması, açıklığa kavuşturulması istenen olayların belirli olmasıdır.

Genel kurul bu talebi reddettiği takdirde azınlık (sermayenin en az yüzde onunu temsil eden payların sahipleri) veya payların itibari değeri toplamı en az 1 milyon TL olan pay sahipleri şirket merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesinden üç ay içerisinde şirkete özel denetçi atanmasını talep edebilirler. (TTK 439/1 md.)

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: Belirli şartlara başlanmış olan özel denetçi istenmesine dair hakkın kullanılabilmesi için azlık, mahkemeyi ikna edici olay ve olgulara dayanarak ve zararın varlığına dair belirli bazı olayların incelenmesini talep edebilmektedir. Azlığın başvuru talebi için gereken ön koşul ise bilgi alma hakkını kullanmış olmasıdır. TTK md.

439’a dayalı olarak özel denetçi tayinine ilişkin davada Davacı özel denetçi

genel kurulda bilgi edinme ve inceleme hakkının kullanmış olmakla birlikte talebinin gerekliliği ve kanunun veya esas sözleşmenin ihlâl edilmesi suretiyle

şirketin veya pay sahiplerinin zarara uğratılmış olduğunu “ikna edici” biçimde

ortaya koyamadığı, özel denetim talep ettiği hususların açık olmadığı tespit

edildiğinden özel denetim talebinin bu koşullarda yerinde olmadığı ve Özel denetim talebinin genel kurulda ileri sürülebilmesi için özel denetim yapılmasının,

pay sahipliği haklarından herhangi birinin kullanılabilmesi için gerekli olması gerektiği,

somut uyuşmazlıkta “gereklilik” koşulunun sağlanmadığı gibi iddia edilen olayların hiçbirisinin TTK, m. 438 hükmündeki şartları taşımadığı tespitleri nazara alınarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-DAVANIN REDDİNE,

2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 157,75-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine,

5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,

6-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,

Dair; TTK 437/5 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

18/04/2024 Başkan ... · ¸e-imza · Üye ... · ¸e-imza · Üye ... · ¸e-imza · Katip ... · ¸e-imza