Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/254 K.2024/1269

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili İstanbul ...... ATM'ye sunduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile davalı arasında Fuar Katılım Sözleşmesi imzalanmış olduğunu, müvekkili şirketin Fuar'a katılmak için akdedilen sözleşme bedelini ödemiş olduğunu, fuar katılımcılık sözleşmesi gereğince davalı şirketin müvekkilinin katılım sağlayacağı, ..... Eylül 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmesi planlanan .....

Ev Tekstil Fuarı zamanında gerçekleştirilmemiş ve davalının, müvekkili nezdinde yarattığı güveni suistimal ederek, asılsız vaatlerini tekrarlayarak ve müvekkilini oyalayarak tek taraflı olarak Fuar'ı birden çok kere ertelemiş ve sözleşmeden doğan edimini ifa etmemiş, müvekkili şirket adına, fuarın gerçekleştirilmesi için ödenen bedelin tahsili işlemi sebebiyle karşı taraf aleyhine Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ......

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının borcun yanı sıra yetkiye de itiraz etmiş olması sebebi ile dosyanın İstanbul ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... esasına kaydedildiğini belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili İstanbul ......

ATM'ye sunduğu cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki itirazında bulunmuş yetkili mahkemenin Bakırköy Mahkemeleri olduğu belirterek davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davaya uygun icra takibi başlatılmamış olması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, tarafların tacir olduğunu TTK ya tabi olup tüketici kanununa tabi olmadığını, müvekkili şirketin, Covid 19 Pandemi şartlarından önce sözleşme kapsamında fuarın tarihini değiştirme hakkı bulunmakta olduğunu, fuar tarihinin sözleşme kapsamında değiştirilmesi katılımcılara sözleşmeyi fesih ve ödenen bedelin iadesi hakkını asla vermemekte olduğunu,

davacı tarafın bir anonim şirket olması nedeniyle TTK'ya tabi olduğunu, basiretli tacir gibi hareket etme zarureti bulunan davacının imzaladığı sözleşmenin her maddesi ile bağlı olduğu kendisine hatırlatılması gerektiğini, müvekkili şirketin tüm dünyayı kasıp kavuran Covid 19 pandemisi nedeniyle devlet tarafından alınan kararlara ve yayınlanan genelgelere uyarak davaya konu fuarı ertelemek zorunda kalmış olduğunu, özellikle fuarın uluslararası bir fuar olması,

yapılması planlanan tarihte yurt dışından gelecek potansiyel müşteri katılımcıların pandemi nedeniyle katılamayacaklarına ve bu sebeple fuarın ertelenmesine yönelik talepleri olması ve fuardan elde edilecek faydanın düşük olması dikkate alarak fuar tarihininin ertelemiş olduğunu, dava konusu .... Tekstili fuarı .....

2022 tarihlerinde gerçekleştirilmiş olup davacıya bildirim ve fuar alanında yer tahsisi yapılmış davacının ise keyfi olarak fuara katılım sağlamamış, davacı şirketin, fuar katılım bedelini Türk Lirası cinsinden ödemesine rağmen USD cinsinden iadesini talep etmiş, bu hususun hukuken mümkün olmadığı gibi davacı yanın kötüniyetini de ortaya koymakta olduğunu, katılımcılardan TL cinsinden tahsilatları yapılmış, müvekkili şirketin katılımcılardan aldığı ücretler ile fuar organizasyonu harcamaları yapmış personelini çalıştırmış maaşlarını vermiş istihdam sağlamış devlete vergilerini ödemiş,

bütün bu gerçeklik dikkate alındığında müvekkilinin iradesi dışında doğan, açık bir mücbir sebep olan pandemi süreci nedeni erteleme den kaynaklı olarak bedel idadesi yoluna gidilmesi, taraflar arasından menfaatler dengesi müvekkili aleyhine hukuka aykırı olarak bozacağı izahtan vareste olduğunu, pandemi sürecinden önce yaklaşık 30 yıldır kesintisiz fuar hizmeti veren müvekkili şirket aleyhine açılan davada ahde vefa ilkesi de göz önünde bulundurulması gerektiğini belirterek,

haksız, kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun huzurdaki davanın reddine, asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, fuar katılım sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasına ilişkindir.

İSTİNAF ÖNCESİ YARGILAMA ÖZETİ

Mahkememizden verilen 20/09/2023 tarih ve ..... Esas ..... Karar sayılı kararında özetle: yetkili icra dairesinde yapılan takip sonrasında usulüne uygun arabuluculuk başvurusu yapılmadığı; yetkisiz icra dairesindeki yapılan borçlu itirazı sonrasında ihtilafın son bulmadığı, icra dosyasının yetkili icra dairesine gönderildiği, bu icra dairesi tarafından ödeme emri düzenlendiği ve tebliğe çıkartıldığı, borca itiraz üzerine de takibin durduğu görülmüştür.

Bu haliyle taraflar arasındaki ihtilaf, davalı borçlunun 30/12/2022 tarihinde yapmış olduğu borç itirazı ile oluşmuştur. Bu itiraz üzerine takip durmuş olup, takibin devamına yönelik istem de bu itiraz ve icra dosyasına yönelik olacaktır. İhtilaf devam ederken yapılan 04/02/2022 tarihli arabuluculuk tutanağı, iş bu yargılama yönünden usulüne uygun değildir.

30/12/2022 tarihinden sonrasına ilişkin usulüne uygun bir arabuluculuk başvurusu bulunması gerektiği şeklinde gerekçe ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Mahkememizden verilen 20/09/2023 tarih ve ...... Esas ..... Karar sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesi'nin 22/02/2024 tarih ve ...... Esas ..... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla özetle. İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ....

Esas sayılı icra dosyası, yetkisizlik kararı veren icra dairesinde başlatılan ilk takibin devamı niteliğinde olduğunu her iki takibin dayanağı alacağın aynı olduğunu, yetkisiz icra dairesinde yapılan takibe itiraz üzerine davacı arabulucuya başvurduğunu ancak anlaşma sağlanmadığını, aynı uyuşmazlık için davacının yeniden zorunlu arabulucuya başvurmasına gerek olmadığını, İlk icra dairesinde yapılan takibe itiraz üzerine arabulucuya başvurulmasından sonra, yetkili icra dairesinde devam eden takibe itiraz üzerine de yeniden arabulucuya başvurulması,

yargılamanın gereksiz gider yapılmadan bitirilmesi ilkesine de uygun düşmeyeceği nedenleriyle mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

İSTİNAF SONRASI YARGILAMA ÖZETİ

1-İstinaf sonrası mahkememizce tensip zaptı hazırlanmış ve taraflara duruşma gününü bildirir meşruhatlı davetiye usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

2-Davacı vekilince davalı tarafından sunulan fuar katılım sözleşmesine, itiraz edildiği, anlaşılmakla taraflara ellerindeki sözleşme asıllarını sunmak üzere 1 haftalık kesin süre verilmiş ancak mahkememize bu sözleşme asıllarını sunmamıştır.

3-Taraflarca dilekçeler ekinde sunulan deliller değerlendirilmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Kararın Hukuki Gerekçeleri:

Taraflar arasında davalı tarafından organize edilecek fuara davacının katılımı ve davalı tarafından davacıya fuar alanında yer tahsisi yapılması bunun karşılığında da davacı tarafından davalıya para ödenmesi hususunda sözleşme yapılarak anlaşıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacı tarafından dava dilekçesinin ekinde delil olarak davalının imzası bulunan 26.04.2019 tarihli sözleşmenin sunulduğu, söz konusu sözleşmede 35.186,75-TL bedelin davacı tarafından ödeneceği hususunda anlaşıldığı görülmektedir.

Davalı tarafından da başka bir sözleşme sunulmuş ise de söz konusu sözleşme ve imza davacı tarafından inkar edilmiş olup, Mahkememizce taraflara ellerindeki sözleşme asıllarını delil olarak sunmak üzere süre verilmiş, davalı tarafından herhangi bir sözleşme aslı delil olarak sunulmamıştır. Bu sebeple davalının söz konusu sözleşmeye istinaden talepleri davanın esasında gözetilmemiştir.

Davacı tarafından sunulan sözleşmede ise davacının sözleşmede belirlenen 35.186,75-TL bedeli sözleşmede belirlenen vadelerde ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, bedelin ödenmemesi halinde davalı tarafından sözleşmenin feshedilebileceğinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Davacı davalı tarafa gönderdiği, Denizli ...... Noterliği'nin 14.10.2021 tarihli ihtarname ile davalı tarafından fuarın ertelenmesinin kabul edilmediğini, bu sebeple sözleşmeden döndüğünü, sözleşme kapsamında ödenen 6.468,15 USD bedelin iadesini talep ettiği anlaşılmaktadır.

Yetkisizlik kararı öncesinde İstanbul ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyasında Mahkemece davacı şirkete davalıya yaptığı ödemelere ilişkin belge ve delillerini sunmak üzere süre verilmiş olup, davacı söz konusu dosyaya sunduğu 26.01.2023 tarihli dilekçesinin ekinde davalıya yapılan ödemelere ilişkin belgelerini sunmuş olup, söz konusu dekontlar incelendiğinde davacı tarafından davalıya 22.11.2019 tarihinde 15.533,66-TL, 14.08.2020 tarihinde 10.881,12-TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Davacı tarafından dava dilekçesi ve delil dilekçeleri ile 6100 sayılı HMK'da belirtilen delillerin sunulmasına yönelik kanun tarafından belirlenen kesin süreler içerisinde başkaca herhangi bir ödeme belgesi dosyaya sunulmamıştır.

Buna karşılık davacı tarafından sunulan taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacı tarafından ödenmesi gereken toplam bedel 35.186,75-TL olarak belirlenmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin karşılıklı borç yükleyen sözleşme olduğu hususunda duraksama bulunmamakta olup, 6098 sayılı Kanun'un ifada sırayı düzenleyen 97. Maddesi şu şekildedir:

"Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir."

İlgili hükümden görülebileceği üzere karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde sözleşmenin ifasını isteyen tarafın sözleşme koşullarına göre öncelikle kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekmektedir.

Buna karşılık davacı tarafından davalıya gönderilen ihtarname tarihi olan 14.10.2021 tarihi itibariyle davacı tarafından davalıya taraflar arasındaki sözleşme ile kararlaştırılan bedelin tamamen ödenmediği, bu sebeple davalıdan ediminin ifasını isteyemeyeceği gibi davalının ihtarname tarihinde ifada sıra kurallarına göre davacıya karşı temerrüde düşmediği,

dolayısıyla davacı tarafından davalıya gönderilen 14.10.2021 tarihli ihtarname ile davalının sözleşmeye konu fuarı ertelemesi sebebiyle ertelemenin davacı tarafından kabul edilmeyerek sözleşmeden dönme hakkını kullanmasının davacı tarafından bedelin tamamının ödenmemiş olması sebebiyle mümkün olmadığı ve davacının 14.10.2021 tarihli ihtarnamesine konu ettiği sözleşmeden dönmeye dair talebinin davalının ilgili tarihte temerrüdünün gerçekleşmemiş olması sebebiyle kanuna aykırı olduğu,

6098 sayılı Kanun'un 97. Maddesi gereğince davacı tarafından sözleşmeden kaynaklanan bedel ödeme borcunun tamamen ifa edilmeden davalıdan edimin ifasını isteyemeyeceği bu sebeple davalının davacıya karşı temerrüde düşmediği, davalı tarafından sonraki tarihte fuarın gerçekleştirildiği ve davacıya fuar tarihinin bildirilmesine rağmen davacının katılmadığı, davalının fuarı gerçekleştirmek ve davacıya bildirmek suretiyle üstlendiği edimi yerine getirdiği, buna karşılık davacının fuara katılmadığı gözetildiğinde ödediği bedelin iadesine yönelik talep bakımından davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı tarafından tazminat talep edilmiş ise de davacının kötü niyeti ispatlanamadığından davalının koşulları oluşmayan tazminat talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın REDDİNE,

2-Davalının koşulları oluşmayan tazminat talebinin REDDİNE,

3-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin alınan 1.076,01-TL harcın mahsubu ile artan 648,41-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,

4-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

6-Davalı tarafça yapılan 200,00-TL yargılama giderlerinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davalı tarafa VERİLMESİNE,

8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,

9-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,

Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

17/12/2024 Katip ..... ¸e-imza Hakim ..... ¸e-imza