Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/291 K.2025/244

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ....'in 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 26. maddesinin "Büyükşehir belediyesi kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre sermaye şirketleri kurabilir." hükmü uyarınca, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili maddelerine göre kurulmuş, .... Büyükşehir Belediyesi'nin iştirak şirketi olduğunu, müvekkili şirketin ....

Büyükşehir Belediyesinden ihale yoluyla aldığı işleri yapmak için İş Kanunu hükümleri çerçevesinde personel istihdam ettiğini, bu çerçevede müvekili şirket bünyesinde 01.01.2014 -31.03.2021 tarihleri arasında çalışmış olan ...'nın SGK yazısı gereği emekliliğe hak kazandığının anlaşıldığını, müvekkili şirketin ...'nın son çalıştığı işyeri olması sebebiyle, 01.01.2007 - 31.12.2013 tarihleri arasında Cenaze Hizmetlerinde Görevlendirilecek Personel Temini ve Hizmet Alım İşi kapsamında altişverenlerinde çalışmış olduğu döneme ilişkin kıdem tazminatları da dahil olmak üzere tüm yıllara ait kıdem tazminatı ödemesini yaptığını,

müvekkili şirketin davalı şirketlere tekabül eden kıdem tazminatı tutarları dahil, dava dışı ... adına kayıtlı ... bankası hesabına 108.837,74 TL Kıdem Tazminatı ödemesi yatırdığını, bu durum karşısında ilgili kanun hükümleri gereğince işçi ...'nın davalı alt işveren şirketlerde çalıştığı dönemlere (01.01.2007 - 31.12.2013) işçilik alacaklarına ilişkin yapılan ödeme olan 53.464,00 TL'nin davalı şirketlerden müştereken ve müteselsilen talep edilmesi zarureti hasıl olduğunu,

müvekkili şirketin davalı şirketlerle İş Kanunu ve Kamu İhale Kanunu kapsamında " Cenaze Hizmetlerinde Görevlendirilecek Personel Temini ve Hizmet Alım İşi ihalesiyle" 2007-2013 yılları arasında ekte sunulan hizmet alımı sözleşmelerini imzaladığını, taraflar arasında alt işverenlik ilişkisi oluştuğunu, davalı şirketlerle imzalanan alt işverenlik sözleşmelerinin müvekkili şirketin eski unvanı olan ...

A.Ş. ile imzalandığını, 4857 sayılı İş Kanununun 2.maddesinin 6.fıkrasında “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.“ hükmü ile birlikte sorumluluk hali düzenlendiğini, ayrıca "Cenaze Hizmetlerinde Görevlendirilecek Personel Temini ve Hizmet Alım İşi" başlıklı yapılan alt işverenlik sözleşmelerinin teknik şartnamelerinde her türlü işçi- işveren uyuşmazlıklarındaki işçi hak ve alacaklarından alt işverenin sorumlu olduğuna ilişkin hüküm bulunduğunu,

Yargıtay içtihatlarından da açıkça anlaşılacağı üzere davalılar ile müvekkili arasında imzalanan hizmet alımları sözleşmesinde yukarıdaki gibi " işveren sıfatıyla doğabilecek tüm hukuki sorumluluklar yükleniciye aittir” şeklinde hükmün mevcut olmasının davalıların kendi ihale döneminde doğmuş olan işçilik alacaklarının tamamından sorumlu olduğunu göstereceğini, müvekkili şirketin taraf olduğu bir yüksek mahkeme kararında da alt işveren şirketlerin işçilik alacaklarının tamamından sorumlu olduğuna ilişkin hüküm kurduğunu, belirtilen mevzuat hükmü, sözleşme maddesi,

yargıtay içtihatları ve yüksek mahkeme kararları gereğince dava dışı ...'nın işçilik alacakları niteliğinde yapılan ödemenin tamamından davalı şirketlerin müteselsilen ve müştereken sorumlu olduğunun ortada olduğunu iddia ederek; haklı davanın kabulüne, 53.464,00 TL işçilik alacaklarına ilişkin yapılan ödemenin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tahsiliyle müvekkili şirkete verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesi davalı şirketlere usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalılar tarafından davaya karşı yazılı cevap dilekçesi ibraz edilmemiş, davalı şirketler adına duruşmalara katılan olmamıştır. Mahkememizin 25/03/2024 tarihli tensip tutanağının 26 numaralı ara kararı gereği davalılardan müflis .... TEKSTİL İNŞAAT VE OTOMOTİV SANAYİ VE TİCARET ŞİRKETİ yönünden dosyanın tefriki ile ayrı esasa kaydedilmesine karar verildiği, tefrik sonrası dosyanın ... esas numarasını aldığı; Mahkememizin 23/07/2024 tarih ve ... sayılı ek kararı ile davanın bu şirket yönünden açılmamış sayılmasına karar verildiği görülmüştür.

YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.

HMK 137. maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şirketin taraflar arasındaki üst işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde davalı şirketler nezdinde de çalışması bulunan dava dışı işçiye ödediği kıdem tazminatını davalılardan rücuen tahsil edip edemeyeceği hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.

İstanbul ve Şanlıurfa Ticaret Sicil Müdürlüklerinden; davalı şirketlerin sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Gaziosmanpaşa Sosyal Güvenlik Merkezinden; dava dışı işçiye ait Hizmet Bildirimi, İş yeri Unvan Listesi, İş yeri Tescil Bilgileri ve İşe Giriş-Çıkış Bildirgeleri celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.

.... A.Ş.'den; dava dışı işçinin iş yeri özlük dosyası celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.

... Bankası A.Ş.'den; dava dışı işçi adına kayıtlı hesabın 01/01/2007-31/12/2023 tarihleri arasındaki hesap hareketleri celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Mahkememiz dosyası, taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri (işçinin çalıştığı dönemlere ilişkin sözleşme hükümleri) irdelenerek; davacı şirketin dava dışı işçi ...'ya yaptığı kıdem tazminatı ödemesinden davalıların var ise sorumlu oldukları miktarın oranlama yöntemi ile tespit edilerek uyuşmazlığı çözmeye, hükme ve yargısal denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli rapor düzenlenmek üzere işçilik alacakları konusunda uzman ...'na tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından 21/12/2024 tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;

21/12/2024 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"... özlük dosyasında yer alan Kıdem-İhbar Tazminatı Hesaplama Tablosunda ...'nın davalı şirketlerde ve davacı şirkette geçen hizmet süresinin ayrı ayrı belirtildiği ve hesaplandığı, alt işveren/davalı şirketlerde geçen hizmet süresine ilişkin hesaplamanın ...'nın davacı şirketteki ücret ve sosyal hakları üzerinden hesaplandığı, hizmet alım sözleşmelerinin eki niteliğindeki teknik şartnamelerin 7. Maddesinin j bendinde "Sosyal güvenlik mevzuatı ile her türlü işçi ve işveren hakkındaki mevzuata göre işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi,

işçi çıkarılması ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye ait olup idare bu konularda sorumlu sayılmayacaktır" hükmü gereği sorumluluğun tam olduğu, olayda iş yeri devri hükümleri uygulanacağından her bir işverenin sorumluluğunun davalı iş yerindeki çalışma süresi ve ücretiyle sınırlı olarak hesaplanacağı, dava dışı işçinin ... İnşaat Taah.ve Mad.

A.Ş.'deki çalışmasının 3 ay olup, işçinin hizmet süresi 1 yılı doldurmadığından kıdem tazminatından sorumluluğun bulunmadığı, dava dışı işçinin ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, .... Otomasyon Hizmetleri Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve .... Hizmetleri Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nde çalışmasının bulunmadığı, davacının haklı görülmesi halinde, davalılardan talep edebileceği dava konusu alacağın;

.... İNŞAAT TAAH.VE MAD.A.Ş

HESAPLANMADI

.... HİZM. LTD ŞTİ

1.303,47.-TL

... TUR. İNŞ MEDİKAL

2.327,78.-TL

... YOL YAPI LTD. ŞTİ

3.157,42.-TL

... TEM GÜV SİST LTD ŞTİ

3.508,25.-TL

... İNŞAAT LTD. ŞTİ

4.209,90.-TL

... TEM LTD ŞTİ

6.387,83-TL

... GRUP LTD. ŞTİ

8.439,41-TL

... LİMİTED ŞİRKETİ

12.709,72.-TL

... İNŞAAT LTD. ŞTİ

HESAPLANMADI

.... BİLİŞİM LTD. ŞTİ

HESAPLANMADI

Olduğu " değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca rapora karşı beyanda bulunulmamıştır.

4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

İşyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumludur. 1475 sayılı Yasanın 14/2. maddesinde devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesinde sözü edilen devreden işveren için 2 yıllık süre sınırlaması, kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmaz. O halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumluluk belirlenmelidir. Devreden işveren devir tarihine kadar çalıştırdığı süre ve devir anında ödenen ücret üzerinden sorumlu olur.

Dava konusu olayda, davacı ile davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, davalı alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar.

İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. O halde, uyuşmazlığın çözümü için taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi, hizmet alım tip sözleşmesi, teknik şartname ve hizmet işleri genel şartnamelerinin sorumluluğa yönelik hükümlerinin tatbiki gerekir. Bu nedenle tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümlerinde işçi alacaklarından kimin ne kadar sorumlu olduğuna ilişkin hüküm varsa bu hükümler tarafları bağlar.

Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre.

Davanın taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri gereğince, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının rücuen tahsili istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın davacı tarafından ödenen işçilik alacağından kimin ne oranda sorumlu olduğu hususunda olduğu, davacı ile davalı şirketler arasında düzenlenen Hizmet Alım sözleşmeleri ile teknik şartnamelerin ilgili maddelerinde "Sosyal güvenlik mevzuatı ile her türlü işçi ve işveren hakkındaki mevzuata göre işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi,

işçi çıkarılması ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye ait olup idare bu konularda sorumlu sayılmayacaktır" "SGK ve İş Kanunu, İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı Tüzüğü, 1593 Sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve ek tadilleri hükümleri ile bu konularda ileride çıkabilecek yasalar ve tüzükler ile bunlarda yapılacak değişiklerle işveren sıfatıyla doğabilecek tüm hukuki sorumluluklar yükleniciye aittir ."hükümlerinin düzenlendiği, bu durumda, sözleşmeler kapsamında çalıştırılan işçinin, işçi alacağından davacı asıl işveren ....

A.Ş.'nin sorumlu olduğuna dair hüküm bulunmadığından dava dışı işçiye, davalı şirketler nezdinde ki çalışmasından kaynaklanan işçilik alacağından dolayı ödenen bedelden davacı asıl işverenin sorumluluğuna gidilemeyeceği, denetime uygun ve hüküm kurmaya elverişli tarihli bilirkişi raporunda, davalı şirketler yönünden ayrı ayrı kıdem tazminatı hesaplandığı, davacının davalı şirketlerin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönem itibariyle tam sorumluluğu oranında yaptığı ödemenin rücuen tazmini talep hakkı bulunduğu, dava dışı işçinin ...

Taah.ve Mad. A.Ş.'deki çalışmasının 3 ay olup, işçinin hizmet süresi 1 yılı doldurmadığından kıdem tazminatından sorumluluğun bulunmadığı, dava dışı işçinin ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ..... Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nde çalışmasının bulunmadığı kabul edilerek; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸